Құлсары

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қала
Құлсары
Ел Қазақстан
Статусы аудан орталығы
Облысы Атырау облысы
Ауданы Жылыой ауданы
Координатасы Координаттар: 46°59′00″ с. е. 54°01′00″ ш. б. / 46.983333° с. е. 54.016667° ш. б. (G) (O) (Я)46°59′00″ с. е. 54°01′00″ ш. б. / 46.983333° с. е. 54.016667° ш. б. (G) (O) (Я)
Әкімі Шәкір Кекин
Құрылған уақыты 1939 жыл
Қала статусы 2001
Климаты қатаң континенталды
Ресми тілі қазақ тілі
Тұрғыны 52 777[1] адам (2010)
Этнохороним құлсарылық
Уақыт белдеуі UTC+5
Телефон коды +7 71237
Пошта индексі 060100[2]
Автомобиль коды 06
Ресми сайты http://www.kulsary.net/
Құлсары (Қазақстан)
Locator Dot2.gif

Құлсары — Атырау облысы Жылыой ауданы орталығы. Аудан орталығының Атырау қаласына дейінгі ара қашықтығы — 230 км.

1952 жылдан бері Жылыой ауданының орталығы. Темір жол стансасы, құбырлар жүйесінің торабы. Қамыскөл көлінің оңтүстік-шығыста орналасқан.

Халқы[өңдеу]

2009 жылғы дерек бойынша аудан орталығында 51,2 мың[3] адам тұрады.

Тарихы[өңдеу]

Құлсарыға кіре-беріс жол белгісі

Іргесі 1939 жылы осы өңірден мұнай мен газ өндірілуіне байланысты қаланды. Атауы 19-ғ-дың басында осында өмір сүрген және жерленген, ел арасында беделді, көріпкелдігі де бар Әлімұлы тайпасының Қаракесек руынан шыққан Құлсары батырдың есіміне байланысты қалыптасқан.

1934-1938 жж. аралығында бұл өңірде мұнай кенін іздестіру басталған, мұнай барлау-бұрғылау экспедициясын белгілі жазушы С. Шәріпов басқарған. 1938 жылы Құлсары кеніндегі 10-шы ұңғыдан мұнай атқылаған. 1939 жылы Құлсары мұнай өңдеу басқармасы құрылды, алғашқы құрылыс салынған жерден халық тұратын үйлер салында, кейін №1 қазақ ауылдары ескі Құлсары атанды.

Құлсарыдан Ұлы Отан соғысы кезінде миллиондаған тонна мұнай, оған қоса Құлсары мұнай өндіру цехының қасынан шағын бензин зауыты іске қосылып, тікелей майданға бензин жөнелтіліп отырды (бұл бензин зауыты 1952ж. жабылды).

Экономикасы[өңдеу]

Бүгінде Құлсары Теңіз кен орнын игеру орталығы болып отыр. Мұнда ірі кәсіпорындардан Мұнай-газ өндіру басқармасы, Оңтүстік Ембі мұнай барлау экспедициясы, мұнай айдау стансасы жұмыс істейді. Қала арқылы Мақат-Бейнеу темір-жолы, Құлсары-Доссор, Құлсары-Мұнайлы, Құлсары-Прорва автожолдары өтеді.[4]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. ҚР елді мекендерінің тұрғындар саны
  2. Пошта индекстері, Атырау облысы, Жылыой ауданы
  3. Cities & towns of Kazakhstan
  4. «Қазақ энциклопедиясы», VI-том