Бессарабия

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

БессарабияДнестр, Прут өзендері мен Дунайдың төменгі ағысы аралығындағы тарихи аймақ. Қазіргі уақытта Молдова Республикасы жерінің негізгі бөлігі мен Одесса облысының оңтүстік бөлігін алып жатыр.

  • 19 ғасырдың 20-жылдарына дейін Прут пен Днестр өзендері аралығының оңтүстік бөлігі (Буджак) Бессарабия деп аталған. Ол 10 — 11 ғасырларда Киев Русінің, 12 — 13 ғасырларда Галицк-Волынь князьдігінің, 14 ғасырдың ортасынан бастап Молдова князьдігінің құрамына кірді.
  • 16 ғасырдың басында Түркияның қол астында болып, 1806 — 12 жылдары орыс-түрік соғысының нәтижесінде және 1812 ж. Бухарест бейбіт келісімі бойынша, Ресейдің құрамына енгізілді.
  • 1856 ж. Париж бейбіт келісімі бойынша, Бессарабияның оңтүстік бөлігі Ресей империясынан алынып, Румынияға берілді.
  • 1878 ж. Берлин конгресінің шешімі бойынша Ресейге қайтарылғанымен, 1918 ж. қаңтарда Румыния Бессарабияны басып алды.
  • 1920 ж. 28 қазандағы Париж хаттамасына сәйкес, Румынияның Бессарабияны аннексиялауын Англия, Франция, Италия, Жапония таныды. Кеңес-герман пактісіне қол қойылған соң (1939 ж. 23 тамыздағы Риббентроп-Молотов пактісі), оның құпия хаттамасы бойынша, Бессарабия кеңестік ықпал ету аймағына түсті.
A.
Бессарабия.
  • 1940 ж. 26 маусымда КСРО үкіметі Бессарабияны және тұрғындарының басым бөлігінің тілі, ұлттық құрамы және тарихи тағдыры украиндармен ортақ болып келетін Солтүстік Буковинаны қайтару туралы Румын үкіметіне арнайы нота жолдады.
  • 1940 ж. 28 маусымда аталған өңірлер КСРО құрамына еніп, 1940 ж. 2 тамызда КСРО Жоғарғы Кеңесінің 7-сессиясында қабылданған заңға сәйкес, осы аймақта Молдова КСР-і құрылды. Измаил, Аккерман, Хотин уездері УКСР-ға қосылды.
  • 1944 ж. бітім шарты бойынша, Румыния Бессарабия мен Солтүстік Буковинадан бас тартуға мәжбүр болды. Бессарабия қазіргі кезде Молдова Республикасының құрамында.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том

Тағы қараңыз[өңдеу]