Индербор

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Кент
Индербор
Индербор кенті.jpg
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Статусы

Аудан орталығы

Облысы

Атырау

Ауданы

Индер

Ауылдық округі

Индербор

Тарихы мен географиясы
Координаттары

48°32′58″ с. е. 51°46′59″ ш. б. / 48.54944° с. е. 51.78306° ш. б. / 48.54944; 51.78306 (G) (O) (Я)Координаттар: 48°32′58″ с. е. 51°46′59″ ш. б. / 48.54944° с. е. 51.78306° ш. б. / 48.54944; 51.78306 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1935

Бұрынғы атаулары

Индерборстрой

Кент статусы

1938

Климаты

қатаң континенталды

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

14331 адам (2020)

Сандық идентификаторлары
Пошта индексі

060200

Автомобиль коды

06

Индербор картада
Индербор
Индербор
Индербор картада
Индербор
Индербор

ИндерборАтырау облысы, Индер ауданындағы кент, аудан және Индербор кенттік әкімдігі орталығы.

Географиялық орны[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жайық өзенінің сол жақ беткейінде, Индер көлінен солтүстік-батысқа қарай 9 км және Атырау қаласынан солтүстікке қарай 190 шақырым жерде орналасқан[1].

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Іргесі Индер кентінің маңында ашылған борат және ас тұзы кен орындарын игеруге байланысты 1935 жылы қаланған[2].

Ауыл көшелері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Абай, Шәкәрім, Амангелді, Жамбыл, Бейбарыс, Асанқайғы, Махамбет, Керей хан, Жәнібек хан, Әбілқайыр хан, Қасым хан, Есім хан, Хақназар хан, Тәуке хан, Жәңгір хан, Жиембет жырау, Бөгенбай батыр, Қабанбай батыр, Құрманғазы, Дина Нұрпейісова, Әлихан Бөкейхан, Әлкей Марғұлан, Халел Досмұхамедов, Рақымжан Қошқарбаев, Исатай Тайманов, Мұрат Мөңкеұлы, Хиуаз Доспанова, Фариза Оңғарсынова, Дінмұхамед Қонаев, Сәкен Сейфуллин, Бейімбет Майлин, Ғабит Мүсірепов, Әміре Қашаубаев, Қаныш Сәтбаев, Тоқтар Әубәкіров, Талғат Мұсабаев, Әлия Молдағұлова, Мәншүк Мәметова, Бауыржан Момышұлы, Мағжан Жұмабаев, Шоқан Уәлиханов, Максим Горький, Боран Нысанбаев, Қошық Қазиев, Сағидолла Құбашев, Мұхит Қалымов, Нұртас Оңдасынов, Сейітқали Меңдешев, Гавриил Шамин, Қадір Нұржанов, Қасым Тұхфатов, Бағыткерей Қабиев, Болат Майдыров, Ізтілеу Көпбаев, Бертілеу Бозекенов, Құбайдолла Қаражанов, Нығмет Меңдіғалиев, Қайырғали Төленбаев, Сисенғали Тұңғатаров, Зинеден Қабдешев, Сәйпеден Нұрқасынов, Құрақ Бектұрғанов, Дүйсенғали Сұлтанғалиев, Мәулет Қарасаев, Тұқпат Ізтаев, Базарғали Әйтімов, Құсайын Байбосынов, Сейілхан Ғабдуллин, Хамит Нұрманов, Жәрдем Кенжетаев, Қаракей Дәулетов, Оқас Нығыметдинов, Аташ Досалиев, Штатбай Иманғазиев атындағы көшелер, Қазақстан, Бейбітшілік, Достық, Бірлік, Береке, Атырау, Тайсойған, Сарайшық, Нарын, Ойыл, Ақтау, Қорғантау, Астана, Ақжайық, Ақкент, Ақдала, Баянды, Ақтүбек, Шыршалы, Жиделі, Шиелі, Талды, Тұмарлы, Шалқыма, Шапағат, Жерұйық, Жайық, Арна, Арай, Шахтёр, Алғабас, Алғашық көшелері.

Халқы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

1999 жылы тұрғындар саны 11433 адам (5694 ер адам және 5739 әйел адам) болса, 2009 жылы 12915 адамды (6414 ер адам және 6501 әйел адам) құрады.[3]

2020 жылдың басында тұрғындар саны 14331 адамды (7225 ер адам және 7106 әйел адам) құрады.[4]

Өндірісі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Басты кәсіпорны "Индерқұрылысиндустрия" акционерлік қоғамы борат кенін, гипсокартон өндіруші кәсіпорын. «Жайықгазтасымалдау» басқармасы, геологиялық «Бор» ЖШС, «Индертұз» кәсiпорны, «Индергипс» бiрлескен кәсіпорны, «Индер» мұнай айдау стансасы, «Геохим» кәсiпорны аудан экономикасының негiзгi нысандары болып есептеледi. Ауданның табиғи қорларын игеру мақсатында шетелдiк компаниялармен бiрлескен кәсiпорындар жұмыс жасауда.1989 ж.[5] "Мақат-Индер" темір жолы іске қосылды. Жайық өзенінен жаңа көпір салынды.

Мәдени-әлеуметтік мекемелері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Мектептер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  • М.Әуезов атындағы орта мектеп — 1961 ж. сегізжылдық мектеп болып құрылған, 1974 жылы орта мектепке айналды.
  • С.Сейфуллин атындағы орта мектеп — 1959 жылы 7 жылдық мектеп болып ашылды. 1960 жылы мектепке С.Сейфуллин есімі берілді. 2013 ж. мектептің жаңа ғимараты пайдалануға берілді.
  • Ш.Уәлиханов атындағы орта мектеп — 1933-34 оқу жылында іргесі қаланған. Шоқан есімі 1952-53 оқу жылында берілген.
  • Көктем орта мектебі — 2000 жылы "Көктем" мөлтек ауданында бастауыш мектеп болып ашылды. 2002 ж. 200 орындық жаңа мектептің ғимраты тұрғызылды. 2003 ж. орта мектепке айналды.
  • Индер балалар өнер мектебі
  • Индер аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі

Мектепке дейінгі білім[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  • "Райхан" бөбекжай-бақшасы
  • "Ботақан" бөбекжай-бақшасы – ескі С. Сейфуллин орта мектебінің ғимараты қайта жасақталып, 2019 жылы 80 орындық балабақша болып ашылған.
  • "Айналайын" бөбекжай-бақшасы – Шығыс мөлтек ауданданында 2017 жылы 290 орындық балабақша болып ашылған.
  • "Балдәурен" бөбекжай-бақшасы

Колледж[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  • Индер көп бейінді ауыл-шаруашылық колледжі — 1984 жылдан №8 кәсіптік- техникалық училище, 1996 жылдан №5 кәсіптік- техникалық мектеп. 2003 жылдан №5 кәсіптік мектеп, 2007 жылдан № 8 кәсіптік лицейі болып өзгертілді. 2012 жылдан бері Индер көп бейінді ауыл шаруашылық колледжі.[6]

Мәдени орындар[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  • "Борат" мәдениет үйі — 1958 ж. пайдалануға берілген. Индерборат кенішінің қаржысымен тұрғызылған.

Діни ұйымдар қызметі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  • Свято-Никольский приходы — 2011 жылы ашылған.
  • Әйіп Қажы мешіті — 2004 жылы салынған, 250 адамға арналған. Жоба авторы Қазақстан Сәулетшілер одағының мүшесі Т.Қасенов. Қабырғасының биіктігі 12 метр. Екі кіші мұнарасы бар, мінбердің биіктігі 2 метр.[7]

Суреттер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]