Катонқарағай ұлттық паркі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі
Kazakhstan Altay.jpg
ХТҚО санаты — II (Ұлттық парк)
Жалпы мағлұмат
Ауданы643 477 га
Құрылған уақыты17 шілде 2001 жыл
Басқаратын ұйымҚР АШМ Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті
Орналасуы
49°10′00″ с. е. 85°36′00″ ш. б. / 49.16667° с. е. 85.60000° ш. б. / 49.16667; 85.60000 (G) (O) (Я)Координаттар: 49°10′00″ с. е. 85°36′00″ ш. б. / 49.16667° с. е. 85.60000° ш. б. / 49.16667; 85.60000 (G) (O) (Я) (T)
Ел Қазақстан
АймақШығыс Қазақстан облысы
АуданКатонқарағай ауданы
Катонқарағай ұлттық паркі (Қазақстан)
Green pog.svg
Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі
Катонқарағай ұлттық паркі (Шығыс Қазақстан облысы)
Green pog.svg
Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі

Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркіШығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданының аумағында 2001 жылы ұйымдастырылған саябақ. Ауданы 643 мың га, оның 215 мың га-сы орманды алқап, ағаштарының қоры – 24 мың м³, қорықтық аймақ жері 151 мың гектар. Саябақтың пайдаланылатын аумағы – 492 мың га.

Географиялық орны[өңдеу]

Солтүстігінде Қызылқарағай және Қатын жотасына ұласа отырып, Ресеймен шектеседі. Шығысында Үкек даласымен (Ресей, Алтай Республикасы) және Қытаймен, оңтүстігінде Темірқаба өзенін бойлай Марқакөл қорығымен шектеседі.

Биіктік аймақтары[өңдеу]

Саябақ жері 4 табиғи биіктік аймаққа бөлінеді:

  • нивальды - теңіз деңгейінен 2800 м биік;
  • тундра-шалғынды - теңіз деңгейінен 2000-2800 м биік;
  • таулы-орманды - теңіз деңгейінен1200-2300 м биік;
  • орманды-шалғынды-далалы - теңіз деңгейінен 900-1200 м биік.

Жер бедері[өңдеу]

Катонқарағай Қарағай табиғи паркінің оңтүстіктен Мұзтауға қарау

Жер аумағының ¹/³-ін қалдық қылқан жапырақты орманы басым орманды ландшафт алып жатыр. Теңіз деңгейінен 4506 м биіктікте орналасқан Сібір мен Алтайдың ең биік шыңы - Мұзтау, одан шығатын Қызылқарағай жотасының тізбегі мен Бұқтырма мен Берел (Бергіел) өзенаралық биік тауы кіреді. Әріректе Оңтүстік Алтай (ең биік нүктесі Жаңғыртау тауы - 3871 м), Тарбағатай (Хрустальная тауы - 3094 м) және Сарымсақты жотасы (Бүркітауыл тауы - 3373 м) көрінеді.
Ұлттық бақ жерінде Мұзтаудағы (Қатын жотасы) Ақ Берел қайнар көзі мен Оңтүстік Алтай жотасының шығыс шеті орналасқан. Берел қайнар көзінде 30-дан астам мұздық кездеседі.
Саябақ жері табиғат және мәдениет ескерткіштеріне бай. Тархан геологиялық қимасы, Рахман бұлағы, мәдени-тарихи ескерткіш болып табылатын Берел сақ қорғаны мен Көккөл кеніші, Ұлы Жібек жолының солтүстік алтын тармағы, марал шаруашылығы орналасқан.
Саябақ жерінің көп бөлігін Бұқтырма өзенінің алабы, оңтүстік бөлігін Қарақаба өзені алып жатыр. Мұнда кең су арнасы 80м биіктіктен құлайтын Көккөл сарқырамасы, Арасан, Қара Берел, Рахман көлдерінің сарқырама тармақтары бар.

Климаты,өсімдігі мен жануарлар дүниесі[өңдеу]

Климаты тым континеттік. Жылдық жауын-шашынның мөлшері 600-1800 мм аралығында.
Саябақтың жері жануарлар мен өсімдіктер түріне бай:

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5