Ұлыбританиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Ұлыбританияның 28 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша), оның 25 Ұлыбританияның өзінде болса, 3 - Ұлыбританияның тәуелді аймақтарында орналасқан. Бұл нысан тізімге 23 нысан мәдени, 4 табиғи және 1 аралас критерийлар бойынша іліккен[1]. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Ұлыбритания аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 14 нысан үміткер ретінде тіркелген[2].
Тізім
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
| # | Сурет | Аты | Мекені | Жасалған кезі | Тізімге кірген жылы | № | Талаптар |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  |
«Алыптар жолы» жағалауы (ағылш. Giant's Causeway and Causeway Coast) (ирл. Clochán na bhFómharach) |
Солтүстік Ирландия Антрим графтігі |
— | 1986 жыл | 369 | vii, viii |
 |
Дарем қаласындағы қамал мен кафедралды собор (ағылш. Durham Castle and Cathedral) |
Англия Солтүстік-Шығыс Англия Дарем графтігі |
XI-XII ғ. | 1986 жыл | 370 | ii, iv, vi | |
 |
Стадли королдік паркі және Фаунтин аббаттігінің қираған үйінділері (ағылш. Studley Royal Park including the Ruins of Fountains Abbey) |
Англия Йоркшир және Хамбер Солтүстік Йоркшир |
XVIII-XIX ғ. | 1986 жыл | 372 | i, iv | |
 |
Стоунхендж, Эйвбери және мағындағы археологиялық ескерткіштер (ағылш. Stonehenge, Avebury and Associated Sites) |
Англия Оңтүстік-Батыс Англия Уилтшир |
б.з.б. 4 - 3 мыңжылдықтар | 1986 жыл 2008 жыл |
373 | i, ii, iii | |
  |
І Эдуардтың Уэльстегі қорғандары: (ағылш. Castles and Town Walls of King Edward in Gwynedd) * Харлек * Бомарис * Карнарвон * Конуи |
Уэльс Гвинед |
XIII ғ. | 1986 жыл | 374 | i, iii, iv | |
 |
Сент-Килда аралдары (ағылш. St Kilda) |
Шотландия Уэстерн-Айлс |
— | 1986 жыл 2005 жыл, 2008 жыл |
387bis | iii, v, vii, ix, x | |
 |
Бленхейм сарайы (ағылш. Blenheim Palace) |
Англия Оңтүстік-Шығыс Англия Оксфордшир Вудсток қаласы |
XVIII ғ. | 1987 жыл | 425 | ii, iv | |
 |
Вестминстер сарайы, Вестминстер аббаттығы және Әулие Маргарита шіркеуі (ағылш. Westminster Palace, Westminster Abbey and Saint Margaret's Church) |
Англия Лондон қаласы |
— | 1987 жыл 2008 жыл |
426 | i, ii, iv | |
 |
Бат қаласы (ағылш. City of Bath) |
Англия Оңтүстік-Батыс Англия Сомерсет |
XVIII ғ. | 1987 жыл | 428 | i, ii, iv | |
 |
Рим империясының бекеттері (Frontiers of the Roman Empire): Адриан қорғаны және Антонин дуалы (ағылш. Hadrian’s Wall and Antonine's Wall) |
Англия және Шотландия Солтүстік-Батыс Англия, Йоркшир және Хамбер Фолкерк облысы ( Германиямен бірге  ) |
II ғ. | 1987 2005 , 2008) |
430 | ii, iii, iv | |
 |
Кентерберий соборы, Әулие Августин аббаттығы және Кентерберидегі Әулие Мартин шіркеуі (ағылш. Canterbury Cathedral, St Augustine's Abbey, and St Martin's Church) |
Оңтүстік-Шығыс Англия Кент графтігі Кентербери қаласы |
— | 1988 | 469 | i, ii, vi | |
 |
Хендерсон аралы (ағылш. Henderson Island) |
Ұлыбританияның тәуелді аймақтары: Питкэрн аралдары | — | 1988 | 487 | vii, x | |
 |
Тауэр (ағылш. Tower of London) |
Англия Лондон |
XI ғ. | 1988 | 488 | ii, iv | |
 |
Эдинбургтағы көне қала және жаңа қала (ағылш. Cultural site Old and New Towns of Edinburgh) |
Шотландия Эдинбург |
— | 1995й | 728 | ii, iv | |
| Гоф және Инасешибл аралдары (ағылш. Gough and Inaccessible Islands) |
Ұлыбританияның тәуелді аймақтары: Әулие Елена, Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдары | — | 1995 2004) |
740 | vii, x | ||
 |
«Гринвич» (ағылш. Maritime Greenwich) |
Лондон | XVII ғ. | 1997 | 795 | i, ii, iv, vi | |
  |
Оркней аралдарындағы неолит ескерткіштері (ағылш. Heart of Neolithic Orkney): * Мейсхау * Стеннес мегалиттері * Бродгар дөңгелегі * Скара-Брей |
Шотландия Оркней аралдары |
— | 1999 | 514rev | i, ii, iii, iv | |
 |
Сент-Джордж қаласы және оның бекеттері (ағылш. Historic Town of St George and Related Fortifications, Bermuda) |
Ұлыбританияның тәуелді аймақтары: Бермудалар | XVII-XX ғ. | 2000 | 983 | iv | |
 |
Блэнавон тау кен өндірісті ландшафты (ағылш. Blaenavon Industrial Landscape) |
Уэльс Торвайн графтігі |
XIX ғ. | 2000 | 984 | iii, iv | |
.jpg) |
Дорсеттің және Батыс Девон графтігінің жағалауы (ағылш. Dorset and East Devon Coast) |
Англия Оңтүстік-Батыс Англия Дорсет графтігі |
— | 2001 | 1029 | viii | |
 |
Деруэнт өзенінің алабындағы фабрикалар (ағылш. Derwent Valley Mills) |
Англия Ист-Мидлендс Дербишир |
XVIII-XIX ғ. | 2001 | 1030 | ii, iv | |
 |
Нью-Ланарк (ағылш. New Lanark) |
Шотландия Оңтүстік Ланаркшир |
XVIII-XIX ғ. | 1997, 1999 | 429 | ii, iv, vi | |
 |
Солтейр (ағылш. Saltaire) |
Англия Йоркшир және Хамбер Батыс Йоркшир |
XIX ғ. | 2001 | 1028 | ii, iv | |
 |
Кью - королдік ботаникалық бақтар (ағылш. Royal Botanic Gardens, Kew) |
Англия Лондон |
XVIII-XX ғ. | 2003 | 1084 | ii, iii, iv | |
 |
Ливерпуль (ағылш. Cultural site Liverpool – Maritime Mercantile City) |
Англия Солтүстік-Батыс Англия |
XVIII-XIX ғ. | 2004 | 1150 | ii, iii, iv | |
 |
Корнуолл мен Батыс Девонның тау кен ауданының ландшафты (ағылш. Cultural site Cornwall and West Devon Mining Landscape) |
Англия Оңтүстік-Батыс Англия |
XVIII-XIX ғ. | 2006 | 1215 | ii, iii, iv | |
 |
Понт-Кисиллте акведугі (ағылш. Pont-Cysyllte Aqueduct) (Traphont Pontcysyllte) |
Уэльс Рексем |
1795—1805 | 2009 | 1303 | i, ii, iv |
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
| # | Сурет | Аты | Орналасуы | Құрылған уақыты | Тізімге кірген уақыты | № | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  | Чатемдегі верфь және оның бекеттері (ағылш. Chatham Dockyard and its Defences) | Англия Оңтүстік-шығыс Англия Кент графтігі | XVI ғ. | 2012 | 5670 | ii, iv |
| 2 |  | Кресвел-Крэгс (ағылш. Creswell Crags) | Англия Шығыс Мидленд Ең жақын қала: Уорксоп | — | 2012 | 5671 | iii |
| 3 |  | Даун-хаус - Чарльз Дарвинның үйі және жұмыс орны (ағылш. Darwin’s Landscape Laboratory) | Англия Үлкен Лондон Лондон | XVIII ғ. | 2012 | 5672 | iii, vi |
| 4 |  | Ұлыбританияның көлдер аймағы (ағылш. England’s Lake District) | Англия Солтүстік-Батыс Англия | — | 2012 | 5673 | ii, vi |
| 5 |  | Горхэм үңгірі (ағылш. Gorham’s Cave Complex) | Гибралтар тәуелді аймағы | — | 2012 | 5674 | iii |
| 6 |  | Әулие Елена аралы (ағылш. Island of St Helena) | Әулие Елена, Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдары | — | 2012 | 5675 | iii |
| 7 |  | Джодрелл Бэнк обсерваториясы (ағылш. Jodrell Bank Observatory) | Англия Солтүстік-Батыс Англия | 1945 жылдан бастап | 2012 | 5676 | i, ii, iv, vi |
| 8 |    | Мауса, Олд-Скатнесс, Ярлсхоф (ағылш. Mousa, Old Scatness and Jarlshof: the Zenith of Iron Age Shetland) | Шотландия Шетланд | б.з.б. IV-II ғ. | 2012 | 5677 | iii, iv |
| 9 |  | Солтүстік Уэльстегі тақтатас өнеркәсібі (ағылш. Slate Industry of North Wales) | Уэльс Гвинед | XII-XX ғ. | 2012 | 5678 | iii, v |
| 10 |  | Флоу мемлекеті (ағылш. Flow Country) | Шотландия Хайленд | — | 2012 | 5679 | ix, x |
| 11 |  | Ферт-оф-Форт шығанағындағы темір жол көпірі (ағылш. The Forth Rail Bridge) | Шотландия Эдинбург Эдинбург қаласы | 1882—1890 | 2012 | 5680 | i, ii, iv |
| 12 |  | Уирмут және Джарроу монастырлері (ағылш. The Twin Monastery of Wearmouth Jarrow) | Англия Солтүстік-Шығыс Англия Тайн және Уир графтігі | X ғ. | 2012 | 5681 | ii, iii, iv, vi |
| 13 |  | Туркс пен Кайкос аралдары (ағылш. Island of St Helena) | Туркс пен Кайкос тәуелді аймағы | — | 2012 | 5682 | x |
| 14 |  | Еуропаның әйгілі батпақ шипажайлары (ағылш. Great Spas of Europe) * Бат | Англия Оңтүстік-Батыс Англия Сомерсет графтігі | XVI ғ. | 2014 | 5935 | ii, iii, iv, vi |
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Критерии. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қазан 2012.
- ↑ Tentative (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. — Ұлыбританиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізіміне үміткерлер.Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 ақпан 2012. Тексерілді, 26 тамыз 2011.
Тағы қараңыз
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Сыртқы сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Ұлыбританиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар (ағыл.)
- Ұлыбританиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының каталогі (ағыл.)
| ||||||||
