2002 жыл

Жылдар
1998 · 1999 · 2000 · 2001 — 2002 — 2003 · 2004 · 2005 · 2006
Онжылдықтар
1980 жж. · 1990 жж. — 2000 жж. — 2010 жж. · 2020 жж.
Ғасырлар
XX ғасыр — XXI ғасыр — XXII ғасыр

III мыңжылдық

XIX ғасыр

— XX ғасыр
—  XXI ғасыр

— XXII ғасыр

— XXIII ғасыр

1990 жж.	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 жж.	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
2010 жж.	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019
2020 жж.	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028	2029
2030 жж.	2030	2031	2032	2033	2034	2035	2036	2037	2038	2039
2040 жж.	2040	2041	2042	2043	2044	2045	2046	2047	2048	2049
2050 жж.	2050	2051	2052	2053	2054	2055	2056	2057	2058	2059
2060 жж.	2060	2061	2062	2063	2064	2065	2066	2067	2068	2069
2070 жж.	2070	2071	2072	2073	2074	2075	2076	2077	2078	2079
2080 жж.	2080	2081	2082	2083	2084	2085	2086	2087	2088	2089
2090 жж.	2090	2091	2092	2093	2094	2095	2096	2097	2098	2099

2100 жж.	2100	2101	2102	2103	2104	2105	2106	2107	2108	2109

**2002 жыл басқа күнтізбелерде**
Грегориан күнтізбесі	2002 MMII
Юлиан күнтізбесі	2001 — 2002 (14 қаңтардан бастап)
Рим қаласының құрылуынан бастап	2754 — 2755 (4 мамырдан бастап)
Византия күнтізбесі	7510 — 7511 (14 қыркүйектен бастап)
Еврей күнтізбесі	5762 — 5763 ה'תשס"ב — ה'תשס"ג
Ислам күнтізбесі	1423 — 1424
Армения күнтізбесі	1451 ԹՎ ՌՆԾԱ
Қытай күнтізбесі	4698 — 4699 辛巳 — 壬午 ақ жылан — қара жылқы
Ефиопия күнтізбесі	1994 — 1995
Инду күнтізбесі
- Викрам самват	2058 — 2059
- Шака самват	1924 — 1925
- Кали-юга	5103 — 5104
Иран күнтізбесі	1380 — 1381

2002 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның екінші күні, яғни сейсенбіде басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 2002 жылы, III мыңжылдықтың 2-жылы, XXI ғасырдың 2-жылы, 21 ғасырдың 1-онжылдығының 2-жылы, 2000 жылдардың 3-жылы болып табылады.

Оқиғалар

Қаңтар

1 қаңтар - Еуропалық Одақ аумағында қолма-қол ақшамен бірыңғай валюта - еуро енгізілді.
2 қаңтар - Эдуардо Дуальде Аргентинаның уақытша президенті болып сайланды.
12 қаңтар - Португалия ЕҚЫҰ төрағасы болды.
13 қаңтар - Ресейде Адыгея Республикасы мен Кабардино-Балқар Республикасы басшыларының сайлауы өтті.
15 қаңтар - Ирландиялық Пэт Кокс Еуропалық Парламенттің төрағасы болып жарияланды.
16 қаңтар - БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі бірауыздан Әль-Қағида экстремистік ұйымы мен Талибан қозғалысына санкциялар салуға дауыс берді.

Ақпан

1 ақпан - Ресей Федерациясының жаңа Еңбек кодексі күшіне енді.
8 ақпан - Алжирдегі азаматтық соғыстың аяқталуы.
14 ақпан - Бахрейн әмірлігі патшалық деп жарияланды.
17 ақпан - 52-ші Берлин халықаралық кинофестивалі.
20 ақпан - Тәжікстан НАТО-ның "Бейбітшілік үшін серіктестік"бағдарламасына қосылды.
8-24 ақпан - Солт-Лейк-Ситиде XIX Қысқы Олимпиада ойындары өтті.
26 ақпан - Жак Юг Силла Мадагаскардың премьер-министрі болып тағайындалды.
27 ақпан - Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путиннің № 245 Жарлығымен "теңіз еңбегі үшін" ордені құрылды.
Лос-Анджелесте 44-ші Грэмми марапаттау рәсімі өтті.
1 наурыз - Финляндияда бір жынысты неке заңдастырылды.
2-18 Наурыз - Ауғанстанда АҚШ бастаған халықаралық коалицияның күшімен Әл-Қағидаға қарсы "Анаконда " операциясы жүргізілді.

Наурыз

3 наурыз - Швейцария референдумда БҰҰ-ға кіруге дауыс берді, ғасырлар бойы қалыптасқан толық оқшаулану саясатынан бас тартып, халықаралық ынтымақтастыққа бет бұрды.
25 наурыз
- Ауғанстандағы күшті жер сілкінісі 1000-ға жуық адамның өмірін қиды.
- Аустралиялық ғалымдар эпилепсия генін анықтады.
- Қытайдың үшінші пилотсыз ғарыш кемесі «Шэньчжоу-3» ұшырылды.
29 наурыз – Израиль әскерлері Палестинаның Рамалла қаласына кіріп, Ясир Арафаттың резиденциясын қоршауға алды.

Сәуір

1 сәуір - Қытайдың Хэнань провинциясындағы шахтадағы жарылыстан 22 адам қаза тапты.
3-8 сәуір – Израиль күштері Палестинаның Наблус қаласын басып алды.
4 сәуір – Анголада азамат соғысын аяқтайтын бейбітшілік келісіміне қол қойылды.
12 сәуір - Ангола билігі Руанда әскерінің бұрынғы қолбасшысы және Руандадағы геноцидтің негізгі ұйымдастырушыларының бірі Августин Бизимунгуды тұтқындады.
24 сәуір – Босния және Герцеговина Еуропа Кеңесіне қосылды.
25 сәуір – Оңтүстік Африка азаматы Марк Шаттлворт Байқоңыр ғарыш айлағынан «Союз ТМ-34» ғарыш кемесімен ұшықан, алғашқы африкалық ғарыш туристі болды.

Мамыр

4 мамыр – НАСА жерді бақылау жүйесінің бөлігі ретінде Aqua спутнигін ұшырды.
20 мамыр - Шығыс Тимор ресми түрде тәуелсіз республика болды. Бұл оқиға 26 жылдық қатыгез Индонезия оккупациясына және БҰҰ басқарған екі жарым жылдық өтпелі кезеңге нүкте қойды.
28 мамыр – НАТО-Ресей Кеңесі құрылды.

31 мамыр
- 2002 жылғы футболдан әлем чемпионаты Оңтүстік Корея мен Жапонияда басталды. Бразилия құрамасы жеңіске жетті, Германия құрамасы екінші орынды, ал Түркия құрамасы үшінші орынды иеленді.
- Еуропалық Одақ Киото хаттамасын ратификациялады.

Маусым

6 маусым - Жерорта теңізінің үстінде (Ливия мен Крит аралдарының арасында) 26 килотонналық қуаты бар (Хиросима бомбасынан екі есе қуатты) астероид жарылды. Жарылыс атмосфераның жоғары қабатында болды, сондықтан құрбан болған жоқ.
13 маусым
- Ауғанстан ресми толық атауын Ауғанстанның өтпелі ислам мемлекеті деп өзгертті.
- Америка Құрама Штаттары 1972 жылғы зымыранға қарсы қорғаныс туралы шарттан біржақты түрде шықты.
14 маусым – Ресей Америка Құрама Штаттарымен жасалған START II ядролық шығарындыларды азайту туралы келісімнен шықты.
22 маусым – Иранның солтүстік-батысында 6,5 балдық жер сілкінісі болып, 200-ден астам адам қаза тапты.
26 маусым - Байқоңыр ғарыш айлағынан «Прогресс М-46» жүк кемесін тасымалдайтын «Союз-У» зымыран тасығышы ХҒС-ға ұшырылды.

Шілде

1 шілде — Халықаралық қылмыстық сотты құрған Рим статуты күшіне енді.
7 шілде - Палестинада уақытша конституция қабылданды.
9 шілде - 53 африкалық мемлекетті біріктіретін Африка бірлігі ұйымы ресми түрде Африка одағы болып қайта құрылды.
20 шілде – Екінші Судан азамат соғысы кезінде Оңтүстік Суданның бейбітшілік келіссөздері мен тәуелсіздігінің негізін қалаған Мачакос хаттамасына қол қойылды.
22 шілде - АҚШ тарихындағы ең ірі банкроттық орын алды - телекоммуникациялық алыбы WorldCom банкротқа ұшырады. Компанияның активтері 100 миллиард доллардан астам бағаланды. Себебі - үлкен қаржылық жанжал болды. Басшылықтың шығындарды жасырып, жалған қаржылық есептіліктер арқылы жоқ пайданы (шамамен 11 миллиард доллар) талап еткені анықталды.

Тамыз

тамыз – Еуропа 100 жылдағы ең қатты су тасқынынан зардап шекті, Чехия, Аустрия, Германия, Словакия, Польша, Румыния және Хорватия ең қатты зардап шекті.
3 тамыз - Түркия парламенті Еуропалық Одаққа қосылу үшін түбегейлі реформалар пакетін қабылдады. Өлім жазасы (бейбіт уақытта) алынып тасталды, әскерді сынауға рұқсат етілді және күрд тілін қолдануға қойылған шектеулер жеңілдетілді.
22 тамыз - Аустралияның астанасы Канберра елдегі алғашқы қала ретінде түсік жасатуды заңдастырды.
26 тамыз - Грузия парламенті елді ТМД-дан шығару және Грузия аумағынан әскери базалар мен бейбітшілікті сақтау күштерін толығымен шығару туралы шешім қабылдады.

Қыркүйек

4 қыркүйек – Қытайдың Хунань провинциясындағы көмір шахтасында болған жарылыстан 33 адам қаза тауып, 6 адам із-түзсіз жоғалып кетті.
27 қыркүйек - Шығыс Тимор БҰҰ-ның 191-ші мүшесі болды. Сонымен бірге, ел ресми түрде өз атауын португал нұсқасына — Тимор-Шығыс Демократиялық Республикасына өзгертті.
8 қыркүйек - Халықаралық валюта қоры Бразилияның экономикалық құлдырауының алдын алу үшін оған 30,4 миллиард доллар несие беруді мақұлдады.
10 қыркүйек - Швейцария БҰҰ-ға қабылданды.
14 қыркүйек – Аустралия мен Бутан дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.
17 қыркүйек - Украина мен Гондурас дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.
23 қыркүйек - Бельгияда эвтаназия туралы заң күшіне енді.

Қазан

2 қазан - Серб Республикасының бұрынғы президенті Биляна Плавшич адамзатқа қарсы қылмыстардағы кінәсін ресми түрде мойындады.
10 қазан - АҚШ Конгресі Иракқа қарсы әскери әрекеттерге рұқсат беретін қарар қабылдады.
14 қазан - Православие Грузияда ресми мемлекеттік дін болып жарияланды.
15 қазан - Иракта Саддам Хусейннің президенттік мерзімін ұзарту бойынша референдум өтті. Ресми мәліметтерге сәйкес, сайлаушылардың 100%-ы Хусейннің мерзімін тағы жеті жылға ұзартуға дауыс берді.
24 қазан - Ливия Араб лигасынан шығатынын жариялады.

Қараша

Желтоқсан

Нақты күндері жоқ

Қазақстанда

28 қаңтар - Иманғали Тасмағамбетов Қазақстан премьер-министрі қызметіне кірісті.
4 наурыз - Ұлттық кинематографиялық өнер және ғылым академиясының құрылтай жиналысы өтті, академияның "алтын бүркіт" сыйлығы құрылды.
15 наурыз - Қазақстан Республикасы Үкіметінің №310 қаулысымен «Қазақстан темір жолы» ЖАҚ құрылды.
3 сәуір - Қазақстанның "Ақ жол" демократиялық партиясы құрылды.
3-4 маусым - Алматыда Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің алғашқы саммиті өтті.
11 маусым - Страсбургте Еуропалық Парламенттің сессиясы кезінде Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдинге саяси себептермен қуғын — сүргінге ұшыраған оппозициялық қайраткерлерге еуропалық парламентшілер беретін "Бостандық паспорты" - Құрмет белгісі табыс етілді.
18 шілде - сот Мұхтар Аблязовты жалпы режимдегі түзеу колониясында 6 жылға бас бостандығынан айырды. Human Rights Watch, Amnesty International және басқалары сияқты ең танымал халықаралық құқық қорғау ұйымдары қазақстандық биліктің әрекеттерін айыптап, Әблязовты ар-ождан тұтқыны деп жариялады.
23-24 қазан – Түркістан қаласында дүниежүзі қазақтарының 2-ші құрылтайы өтті.

Туғандар

Тағы қараңыз: Санат:2002 жылы туғандар

Қайтыс болғандар

Тағы қараңыз: Санат:2002 жылы қайтыс болғандар

Тағы қараңыз