Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов
Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов
Лауазымы
Ту
9-шы Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі
Ту
22 қазан 2014 жылдан бастапдан бастап
Президент: Нұрсұлтан Назарбаев
Ізашары: Серік Ахметов
Ту
Алматы қаласының әкімі
желтоқсан 2004 жыл — 4 сәуір 2008 жыл
Ізашары: Виктор Храпунов
Ізбасары: Ахметжан Есімов
Ту
Қазақстан Республикасының Үкімет басшысы
28 қаңтар 2002 жыл — 11 маусым 2003 жыл
Ізашары: Қасым-Жомарт Тоқаев
Ізбасары: Даниал Ахметов
Ту
Атырау қаласының әкімі
ақпан 1999 жыл — желтоқсан 2000 жыл
Ізашары: Равиль Чердабаев
Ізбасары: Серікбек Дәукеев
Ту
Астана қаласының әкімі
4 сәуір 2008 жылдан бастапдан бастап
Ізашары: Асқар Мамин
Өмірбаяны
Партиясы: «Нұр Отан»
Дүниеге келуі: 9 желтоқсан 1956(1956-12-09) (60 жас)
Гурьев облысы, Махамбет ауданы, Новобогат ауылы
Әкесі: Тасмағамбетов Нұрғали (19261997)
Анасы: Қоқанова Ділда Матайқызы (1930 жыл ж.т.)
Жұбайы: Бекқұллова Клара Дауымқызы (1957 ж.т.)
Балалары: Қыздары: Әсел (1979 ж.т.), София (1983 ж.т.); ұлы: Нұрғали Нұрсұлтан (1994 ж.т.)
Марапаттары: Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев ордені Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев ордені
Барыс ордені Барыс ордені
Парасат ордені Парасат ордені
Астанаға 10 жыл (медаль) Астанаға 10 жыл (медаль)


Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл
Ресей:
Достық ордені Достық ордені

Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов — Қазақстан Республикасының мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақстан Республикасының 5-нші Премьер-Министрі, 2008 жылдың 4 сәуірінен бастап 2014 жылдың 22 қазанға дейін Астана қаласының әкімі ретінде қызмет етті. Қазіргі таңда ҚР Қорғаныс министрі болып тағайындалды.

Өмірбаяны[өңдеу]

1956 жылы желтоқсанның 9 Гурьев облысы, Махамбет ауданы, Новобогат ауылында дүниеге келген.

1979 жылы Орал қаласының А. С. Пушкин атындағы педагогикалық институтының география мен биология пәндерінің мұғалімі мамандығы бойынша дипломын алды.

1990 жылы «Дүниетану аспектілерінің экологиялык проблемасы» тақырыбы бойынша диссертациясын қорғап, философия ғылымдарының кандидаты атағына ие болды. 7 жылдан кейін ол «Транзиттік саяси жүйелеріндегі әлеуметтік саясат» ғылыми зерттеу жұмысын таңдап, саясаттану ғылымдарының докторы болып атанды.

1981 жылдан 1991 жылға дейін КОКП ОК-ң мүшесі, 199091 жылдарда Қазақстан компартиясының ОК Политбюро мүшесі болды. Қазақстан Реcпубликасының 12 шақырылған Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды.

Еңбегі мен саяси өмірбаяны сол кездегі жалғыз жастар саяси ұйымы — Қазақстанның ЛКЖО-да басшылық қызметімен байланысты. 1979 жылдан Махамбет ауданындағы ЛКЖО ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, Гурьев ЛКЖО қалалық комитетінің және облыстық комитетінің бірінші хатшысы болды. 1989 жылы ЛКЖО ОК, 1991 жылы Қазақстан Республикасының жастар ісі жөніндегі Мемлекеттік комитетін басқарды.

1993 жылы И. Тасмағамбетов Қазақстан Республикасының президентінің көмекшісі болып тағайындалды.

1995 жылдан бастап ел басқарушы қызметінде жоғарғы орындарды атқарып, Қазақстанның вице-премьері, білім және мәдениет вице-премьер-министрі, Қазақстан Республикасының Президенті әкімшілігінің жетекшісінің орынбасары, Қазақстан Президентінің бірінші көмекшісі, Атырау облысының әкімі, Қазақстан премьер-министрі, Мемлекеттік хатшы, Қазақстан Президенті әкімшілігінің жетекшісі болады.

20042008 жж. 1,5 млн тұрғыны бар Қазақстанның ең ірі қаласы Алматының әкімі қызметін атқарып келді.

2008 ж. сәуірдің 4 Қазақстанның елордасы — Астана қала әкімі боп тағайындалды.

ҚР Қауіпсіздік Кеңесінің мүшесі, «Мәдени мұра» атты Мемлекеттік бағдарламаның қоғамдық кеңесінің төрағасы, ЮНЕСКО ісі жөніндегі ҚР Ұлттық комиссясының төрағасы, Қазақстан Республикасының оқпен ату Федерациясының құрметті президенті, академик А.Х. Марғұлан атындағы Халықаралық қор басқармасының төрағасы.

И. Тасмағамбетов Моңғолияға, Батыс Қазақстанға және Ресей Федерациясының Астрахан облысына (Каспий: мұнай және мәдениет) және т.б. жерлерге Халықаралық мәдениеттанушылық экспедициялар ұйымдастырған. Соның нәтижесінде 2000 ж. Моңғолиядан Қазақстанға ежелгі түбегейлі Күл-тегін тас хатының көшірмесі орнатылды. Қазақ мәдениеті мен тарихының мұраларын жаңғыртып, көпшілікке жеткізуге тағы басқа көп жұмыс атқарған қайраткер.[1]

Оншақты кітаптардың және көптеген ғылыми еңбектердің авторы. Мәдениеттану, мемлекеттік басқару, әлеуметтік-экономикалық өркендеу проблемалары және саясаттануға байланысты мақалалардың авторы.

Марапаттары[өңдеу]

және көптеген алқалармен марапатталған.

Отбасы[өңдеу]

Әкесінің есімі — Тасмағамбетов Нұрғали (19261997). Анасы — Қоқанова Ділда Матайқызы (1930ж.т.)

Үйленген, жұбайы — Бекқұллова Клара Дауымқызы (1957 ж.т.), мұғалім. Қыздары — Әсел (1979 ж.т.), заңгер, София (1983 ж.т.). Баласы — Нұрғали Нұрсұлтан (1994 ж.т.). Немерелері — Дінмұхаммед (2000 ж.т.) және Нұреддин (2005 ж.т.).[2]

Шығармашылығы[өңдеу]

И. Тасмағамбетов өзі айтқандай: «Мен ырымшыл емеспін, бірақ атеист те емеспін». Қазақстан тарихы, этнографиясы, археология мәселелеріне терең көңіл бөліп, Орталық Азия халықтарының қолтаңба өнерінің заттарын жинаумен айналысады. Саяси қайраткер мұраты — Мұстафа Шоқай, Франсуа Миттеран.

  • Ат жалындағы өркениет
  • Құлыптас

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Өнегелі өмір иелері
  2. Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2