2022 жыл

Жылдар
2018 · 2019 · 2020 · 2021 — 2022 — 2023 · 2024 · 2025 · 2026
Онжылдықтар
2000 жж. · 2010 жж. — 2020 жж. — 2030 жж. · 2040 жж.
Ғасырлар
XX ғасыр — XXI ғасыр — XXII ғасыр

III мыңжылдық

XIX ғасыр

— XX ғасыр
—  XXI ғасыр

— XXII ғасыр

— XXIII ғасыр

1990 жж.	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 жж.	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
2010 жж.	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019
2020 жж.	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028	2029
2030 жж.	2030	2031	2032	2033	2034	2035	2036	2037	2038	2039
2040 жж.	2040	2041	2042	2043	2044	2045	2046	2047	2048	2049
2050 жж.	2050	2051	2052	2053	2054	2055	2056	2057	2058	2059
2060 жж.	2060	2061	2062	2063	2064	2065	2066	2067	2068	2069
2070 жж.	2070	2071	2072	2073	2074	2075	2076	2077	2078	2079
2080 жж.	2080	2081	2082	2083	2084	2085	2086	2087	2088	2089
2090 жж.	2090	2091	2092	2093	2094	2095	2096	2097	2098	2099

2100 жж.	2100	2101	2102	2103	2104	2105	2106	2107	2108	2109

**2022 жыл басқа күнтізбелерде**
Грегориан күнтізбесі	2022 MMXXII
Юлиан күнтізбесі	2021 — 2022 (14 қаңтардан бастап)
Рим қаласының құрылуынан бастап	2774 — 2775 (4 мамырдан бастап)
Византия күнтізбесі	7530 — 7531 (14 қыркүйектен бастап)
Еврей күнтізбесі	5782 — 5783 ה'תשפ"ב — ה'תשפ"ג
Ислам күнтізбесі	1443 — 1444
Армения күнтізбесі	1471 ԹՎ ՌՆՀԱ
Қытай күнтізбесі	4718 — 4719 辛丑 — 壬寅 ақ бұқа — қара жолбарыс
Ефиопия күнтізбесі	2014 — 2015
Инду күнтізбесі
- Викрам самват	2078 — 2079
- Шака самват	1944 — 1945
- Кали-юга	5123 — 5124
Иран күнтізбесі	1400 — 1401

2022 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның алтыншы күні, яғни сенбіде басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 2022 жылы, III мыңжылдықтың 22-жылы, XXI ғасырдың 22-жылы, 21 ғасырдың 3-онжылдығының 2-жылы, 2020 жылдардың 3-жылы болып табылады.

2022 жылы көптеген танымал тұлғалар қайтыс болды, соның ішінде: саясаткерлер Аяз Мүтәллибов, Леонід Кравчук, Владимир Жириновский, Станислав Шушкевич, Синдзо Абе, Михаил Горбачёв, II Елизабет, Цзянь Цземин, Рим папасы XVI Бенедикт; әнші Юрий Шатунов; мультипликатор Леонид Шварцман; жазушылар Көпен Әмірбек және Әбдіжәміл Нұрпейісов; ғалым Шәмшә Беркімбаева және футболшы Пеле.

Оқиғалар

Қаңтар

2 қаңтар — Судан премьер-министрі Абдалла Хамдук протесттер мен тәртіпсіздіктер нәтижесінде отставкаға кетті.^[1]
5 қаңтар — Қазақстандағы наразылық шаралары нәтижесінде елде тәртіпсіздіктер басталады да, төтенше жағдай орнады. Премьер Асқар Маминнің кабинеті отставкаға кетті де, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы лауазымынан айырылды.^[2]
6 қаңтар — Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың сұранысы бойынша Қазақстанда ҰҚШҰ-ның "бейбітшілік сақтау" миссиясы басталды. Бітімгерлердің өздері наразылықты басуға қатыспады.^[3]
7 қаңтар — COVID-19 пандемиясы: COVID-19 ауруының саны дүние жүзінде 300 миллионнан асты.
9 қаңтар–6 ақпан — Камерунда Африка Ұлттары Кубогы 2021 өтті, нәтижесінде Сенегал бірінші чемпиондықта жеңіске жетеді.
10 қаңтар — Балтимор, Мэрилендте (АҚШ) шошқадан адамға алғашқы сәтті жүрек трансплантациясы жасалды.
15 қаңтар – Тонгадағы Хунга-Тонга-Хунга-Хаапай (ағыл.)қаз. суасты жанартауының үлкен атқылауы Аустралияда, Канадада, Чилиде, Фиджиде, Жапонияда, Жаңа Зеландияда, Самоада және Америка Құрама Штаттарында цунами туралы ескертулерді тудырды.
23 қаңтар
- Ана атты тропикалық шторм Мадагаскар, Малави мен Мозамбикте 115 адамның қайтыс болуына және 11 адамның өмірлерін қиған су тасқынына әкелді.
- Буркина-Фасодағы төңкеріс президент Рок Марк Кристиан Каборены биліктен құлатты.
28 қаңтар — COVID-19 пандемиясы: бүкіл әлем бойынша енгізілген екпелердің саны 10 миллиардтан асты.
30 қаңтар — Португалиядағы парламент сайлауында Социалистік партия көпшілікті жеңіп алды.

Ақпан

3 ақпан — Сирияда Ислам мемлекетінің басшысы Әбу Ибраһим әл-Хашими әл-Қураши Атмеде АҚШ әскерімен өлтірілді.
4 ақпан — 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары Бейжің, Қытайда өтті.
5 ақпан — Батсирай циклоны Мадагаскар, Маврикий, Реюньонде 123 адамның қайтыс болуына алып келді.
21–24 ақпан — Ресей президенті Владимир Путин Донецк пен Луганск Халық Республикаларын мойындап, халықаралық айыптаулар мен санкцияларға қарамастан, Украинаға толық ауқымды басып кіруді бастады.
26 ақпан — 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі: ЕО, АҚШ және олардың одақтастары ресейлік банктерді SWIFT төлем жүйесінен шығаруға, сондай-ақ Ресей Орталық банкіне шаралар қабылданды және ресейлік элитаға одан әрі шектеулер қойылды.
27 ақпан
- Ресейдің Украинаға басып кіруі: Еуропа елдері өз әуе кеңістігінде ресейлік ұшуларға тыйым салды.
- Беларусьте конституциялық референдум өтті: Беларусь өзінің ядролық емес мәртебесін алып тастап, және елге Ресейді біржолата орналастыруға мүмкіндік беретін күштерге дауыс берді.
28 ақпан
- Ресейдің Украинаға басып кіруі: Украина мен Ресей саясаткерлері Беларусь-Украина шекарасында бейбіт келіссөздердің бірінші раундын өткізді, бірақ еш шешім жасалған жоқ.
- Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық топ Ғаламдық жылыну туралы Алтыншы бағалау есебінің екінші бөлігін жариялады. Ол көптеген әсерлер «қайтарымсыз» болу алдында деген қорытындыға келді.
- Ресейдің Украинаға басып кіруі: ФИФА мен УЕФА ресейлік клубтар мен ұлттық құрамаларды барлық жарыстардан шеттетеді.

Наурыз

1 наурыз — Ресейдің Украинаға басып кіруі: Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше елдер төтенше сессияда Ресейдің Украинаға басып кіруіне өкініш білдіріп, күштерін тез арада шығаруды талап ететін қарар қабылдады.
2 наурыз — Ресейдің Украинаға басып кіруі: Ресей Украинаның ірі қаласы Херсонды басып алды.
3 наурыз
- Ресейдің Украинаға басып кіруі: Ресей әскері Еуропаның ең ірі атомды электростанциясы Запорожье АЭС-ына шабуыл жасады.
- Армения Ұлттық жиналысы Жоғары технологиялық индустрия министрі және Ереванның бұрынғы мэрі Ваагн Гарнұлы Хачатурянды Армения президенті қылып сайлады.
2–13 наурыз — Бейжің, Қытайда 2022 жылғы Қысқы Паралимпиада ойындары

Сәуір

Мамыр

Маусым

Шілде

Тамыз

Қыркүйек

Қазан

Қараша

Желтоқсан

Нақты күндері жоқ

Қазақстанда

19 қаңтар - ҰҚШҰ бітімгершілік күштерін Қазақстаннан шығарылуы аяқталды.
6 сәуір
- «Альфа-Банк Казахстан» АҚШ санкциялар тізіміне енгізілді.
- 17 жастағы шахматшы Бибісара Асаубаева әйелдер арасындағы ең жас әлем чемпионы ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енді.

16 мамыр - Қазақстанда барлық азаматтарға қолжетімді 4% мөлшерлемемен жеңілдікпен автонесие беру бағдарламасы іске қосылды.

5 маусым - Қазақстанда бүкілхалықтық референдум өтті. Қазақстан тарихында алғаш рет Конституцияға түзетулер бүкілхалықтық референдум арқылы енгізілді.
7 маусым - Орталық референдум комиссиясы республикалық референдумның соңғы нәтижелерін жариялады. Дауыс беруге қатысушылардың 68,05%-ы (шамамен 8 миллион адам) болған кезде, сайлаушылардың басым көпшілігі – 77,18%-ы – түзетулерді қолдады. Дауыс берушілердің 18,66%-ы қарсы дауыс берді, ал қалған бюллетеньдер жарамсыз деп танылды немесе саналмады.
8 маусым - Ұлытау, Жетісу және Абай аймақтары құрылды.
1 қыркүйек - Қасым-Жомарт Тоқаев қаңтар оқиғаларына қатысқандарға рақымшылық жариялап, Ұлттық қор кірісінің бір бөлігін қазақстандық балалардың шоттарына аударуды бұйырды және мерзімінен бұрын президент сайлауын өткізуді ұсынды.
10 қыркүйек - Қостанай облысының Әулиекөл ауданында болған ірі орман өрті сөндірілді. Өрт басталғаннан бері жалпы аумақ 43 000 гектарды құрады. Екі ауылдағы 90-нан астам тұрғын үй қираған немесе зақымдалған.
17 қыркүйек - Қасым-Жомарт Тоқаев президенттің жеті жылдық мерзімін белгілейтін және астананың атауын Астана деп өзгертетін конституциялық түзетулерге қол қойды.
22 қыркүйек - Республика күні ресми түрде ұлттық мерекеге айналды.
20 қараша - Қазақстанда кезектен тыс президент сайлауы өтті. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев сайлаушылардың 81,3 пайыз дауысымен жеңіске жетті.
26 қараша - Сайланған Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына ант берді. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевқа президент куәлігін табыс етті.
27 желтоқсан - Алматыдағы Ұлттық ғылым академиясы мемлекеттік мәртебесіне қайтарылды.

Туғандар

Тағы қара: Санат:2022 жылы туғандар

Қайтыс болғандар

Тағы қара: Санат:2022 жылы қайтыс болғандар

Тағы қараңыз