Шақпақ ата

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Ауыл
Шақпақ ата
Ел Қазақстан
Статусы ауылдық округ орталығы
Облысы Жамбыл
Ауданы Жуалы
Ауылдық округі Шақпақата
Координатасы 42°34′12″ с. е. 70°38′43″ ш. б. / 42.57000° с. е. 70.64528° ш. б. / 42.57000; 70.64528 (G) (O) (Я)Координаттар: 42°34′12″ с. е. 70°38′43″ ш. б. / 42.57000° с. е. 70.64528° ш. б. / 42.57000; 70.64528 (G) (O) (Я)
Бұрынғы атауы Кременевка
Ресми тілі қазақ тілі
Тұрғыны 2,3 мың адам (2009)
Уақыт белдеуі UTC+6:00
Автомобиль коды 08
Шақпақ ата (Қазақстан)
Red pog.png
Шақпақ ата (Жамбыл облысы)
Red pog.png

Шақпақ атаЖамбыл облысы Жуалы ауданындағы ауыл, Шақпақата ауылдық округінің орталығы.

Географиялық орны[өңдеу]

Аудан орталығы - Бауыржан Момышұлы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 13 км жерде, Боралдай жотасының қиыр оңтүстік-шығысында орналасқан.

Халқы[өңдеу]

Тұрғыны:

  • 2,2 мың адам (2006);
  • 2,3 мың адам (2009).

Тарихы[өңдеу]

Ауыл 1966-96 жылдары Бауыржан Момышұлы атындағы тұқым өсіретін ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясының орталығы болып келді. Оның негізінде Шақпақ атада 1997 жылдан ЖШС және шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Шақпақ атада Қазақстан мен Орталық Азиядағы құстарға арнайы сақина салатын орнитологиялық зерттеу орталығы орналасқан.

Атау сыры[өңдеу]

Жуалы өңірінде "Шақпақ" сөзіне қатысты көптеген атаулар бар. Олар: "Шақпақ асуы", "Шақпақ темір жол бекеті", "Шақпақ ата ауылы", "Шақпақ қалашығы", "Шақпақ Ата әулие үңгірі", "Шақпақ желі". Әрине, мұның бәрі осы өңірде кремнийдің ну қоры табылуына орай тарап кеткен атаулар. Шақпақ тауларында от шығаратын шақпақ тастар өте көп. Ертеде қарапайым халық сол жерге ағылып келіп, шақпақ тас жинап қайтады екен. Олар онымен от тұтатып, тірлік кешкен. Бұл тастардың қазіргі ғылыми атауы- Кремний.

ХІХ ғасырдың соңынан XX ғасырдың 20-шы жылдарына дейін Ресейден жөңкіле көшіп осында қоныс аударған шаруалар мен кулактар Шақпақ ауылының етегінен ауыл салып, оны "Кременевка селосы" деп атаған. 1992 жылы ауыл "Шақпақ ата" болып қайта аталды.

Ауыл маңы табиғаты[өңдеу]

Қырық қыз әулие - ауылдың солтүстік-батысында Құлан тауының шатқалында тастың арасынан өтетін оншақты метрлік қуыс. Оны "Қырық қыз әулие мекені" деп атайтын жергілікті халық оған зиярат жасап, жақсы тілектер тілейді. Қасиеті бар кісілер зиярат жасай келгенде көзіне атқа мінген қырық қыздың бейнесі елестейді.

Шақпақ ата әулие үңгірі - ауылдың оңтүстік-батысында жақпар тастары айбар берген "Шақпақ тауы" созылып жатыр. Сонадайдан қарасаң ашуланып, шабынғалы тұрған боранды елестететін алып тас тұлғаның төменгі жағында түрегеп тұрған кісі еркін сиятын үлкен тас үңгір бар. Үңгір тауды тесіп салған туннельге ұқсайды. Ол әрі қарай ұзаған сайын конус тәрізді жіңішкере береді. Жергілікті халық ежелден мұны "Шақпақ тастың киесі" - "Шақпақ ата әулиенің мекені" деп таниды. Содан үнемі әулиеге құрмет көрсетіп, зиярат жасап келеді. Әулиенің басына күтім жасап отыратын шырақшысы бар. Шақпақ ата әулие жерінен 200 метрдей жерде бүйірінен бүлкілдей қайнап шығатын бастау бар. Халық оны "Шақпақ ата әулиенің бастауы" деп құрмет көрсетеді, суын емге пайдаланады.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы