Нұрлыкент

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Ауыл
Нұрлыкент
Ел Қазақстан
Облысы Жамбыл
Ауданы Жуалы
Ауылдық округі Нұрлыкент
Координатасы 42°40′59″ с. е. 70°50′01″ ш. б. / 42.68306° с. е. 70.83361° ш. б. / 42.68306; 70.83361 (G) (O) (Я)Координаттар: 42°40′59″ с. е. 70°50′01″ ш. б. / 42.68306° с. е. 70.83361° ш. б. / 42.68306; 70.83361 (G) (O) (Я)
Құрылған уақыты 1917
Бұрынғы атауы Бурно-Ивановское, Бурнооктябрьское
Ресми тілі қазақ тілі
Тұрғыны 3,6 мың адам (2009)
Уақыт белдеуі UTC+6:00
Автомобиль коды 08
Нұрлыкент (Қазақстан)
Red pog.png
Нұрлыкент (Жамбыл облысы)
Red pog.png

НұрлыкентЖамбыл облысы Жуалы ауданы, Нұрлыкент ауылдық округіне қарасты ауыл. 2007 жылға дейін "Бурнооктябрьское" деп аталды.

Географиялық орны[өңдеу]

Аудан орталығы — Бауыржан Момышұлы ауылының солтүстік-шығысына қарай 10 км, Теріс-Ащыбұлақ бөгенінің батысында орналасқан. Тауға тән шалғынды-боз және сұр топырақ қалыптасқан құрғақ қоңыржай-жылы агроклиматтық белдемде жатыр. Онда бетеге, боз, көде, күйреуік, т.б. астық тұқымдасты шөптер өседі.

Халқы[өңдеу]

  • 2,8 мың адам (1997);
  • 3,6 мың адам (2009).

Ауылда ауыл шаруашылығы кәсіпорындары, шаруа қожалықтары, өндірістік кооперативтер жұмыс істейді.

Инфрақұрылымы[өңдеу]

Оқу-ағарту және денсаулық сақтау мекемелері бар. Бурнооктябрь арқылы АлматыШымкент автомобиль жолы өтеді. [1]

Тарихы[өңдеу]

Бурнооктябрь - аудандағы ең көне елді мекендердің бірі. Іргетасы 1917 жылғы Қазан төңкерісі алдында қаланған. Теріс өзенінің солтүстік беткейіндегі осы бір шұрайлы жерді қызыл көрген түлкідей бас салған Ресей переселендері көше тіліп, үй сала бастайды. Өздері Теріс өзенінің балғын балығын аулап, оның суымен егіс алқаптарын суарған. Селоның атын Иванов есімді кулактың құрметіне Бурно-Ивановск деп атайды. 1917 жылы Қазан төңкерісінен кейін селоға Бурнооктябрьское деген атау берілді.

Теріс өзенінің солтүстік қапталынан Қаратау жоталарының етегіне орналасқан Бурнооктябрский селосының айналасы таулы алқап. Бұл өңірде жабайы тау сағызы қалың өсетіндіктен ХІХ ғасырдың 20 жылдары бұл өңір орыс ғалымдарының назарын көп аударған. Орталықтан келген арнайы экспедиция жылдар бойы зерттей жүріп Бурнооктябрь ауылы маңындағы таулы алқаптан шөлге төзімді тау сағыздың мәдени түрін өсіріп, оны каучук өнеркәсібіне шикізат ретінде пайдалануға болады деп шешкен. 1928 жылы КСРО Халық Комиссарлары Кеңесі Жарлығымен "Бурнооктябрь" селосында каучук өнеркәсіп шаруашылығы, каучук промхозы ашылды. Соғыстан кейінгі жылдары "Каучук промхозы" орнына Бурный кеңшары құрылып, ол енді тау сағызы орнына картоп дақылын өсірумен шұғылданды. 50-ші жылдары бұл шаруашылық әскери ведомство құрамына енгізіліп, Кеңес Одағы тараған соң, аудан құрамына қайтарылды.[2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. “Қазақ Энциклопедиясы”, 2 том
  2. Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы