Қазақстанның автомобиль нөмірлері

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Қазақстанның автомобиль нөмірлері немесе Қазақстанның нөмір белгілеріҚазақстан Республикасының территориясындағы жеңіл және жүк көліктерін, автобустарды, мотоциклдерді, тіркемелер мен арнайы техниканы мемлекеттік тіркеуден өткізгенде берілетін нөмір белгілері.

Қысқаша тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Алғаш рет Қазақстан аумағында автомобиль нөмірлері кеңес дәуірінде беріле бастады. Тәуелсіздіктен кейін тұңғыш өз нөмірлері 1993 ж. бастап шықты. Қазір қолданыста жүрген соңғы үлгідегі нөмірлер 2012 жылдан бері беріліп келеді.

1993 жылғы жүйе[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Бұл жүйедегі нөмір форматының ерекшелігі – өзге посткеңестік мемлекеттердің тіркеу нөмірлерінің арасындағы ешқандай мемлекеттік рәмізі болмаған бірегей болуы.

Аймақ кодтары латын әріптерімен белгіленді. Бастапқыда кодтар 18 облыс және 1 қалаға (Алматы) берілді. Кейін 90-жылдардың аяғында елорда ауысқан кезде Астана қаласына бөлек жаңа Z коды берілді. Сонымен қатар елдің әкімшілік-аумақтық құрылымындағы өзгерістер нәтижесінде Жезқазған, Көкшетау, Семей, Талдықорған, Торғай облыстарының таратылуына байланысты бұл облыстарға беріліп келген аймақтық коды (сәйкесінше K, O, U, V, W) бар нөмірлерді шығару тоқтатылды.

Типтер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Осы форматтағы нөмірлерде төмендегідей категорияларға арналған нөмір типтері қолданылды: жеке тұлғалар, мекемелер, полиция, тіркемелер, арнайы техника, мотонөмірлер, бейрезиденттер, дипломатиялық нөмірлер, жоғары билік органдары, жоғары лауазымды тұлғалар

Жеке тұлғаларға арналған нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Бұл типтегі нөмірлер бір немесе екі қатарлы (тип 1 және тип 2) нұсқада шығарылды. Нөмір форматы - жалаусыз. Алдымен бір латын әрпімен белгіленген аймақ коды, сосын үш цифр, одан кейін үш латын әрпімен белгіленген серия.

Заңды тұлғаларға арналған нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Полиция нөмірлері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тіркеме нөмірлері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Мотоцикл нөмірлері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Шетелдік бейрезиденттерге берілетін нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дипломатиялық нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

2012 жылғы жүйе[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Бір жылдан астам уақыт талқылаудан соң, 2012 жылы 11 желтоқсанда жаңа форматтағы нөмірлер автокөлік иелеріне беріле бастады.[1] Олардың ерекшелігі - халықаралық стандарттарға сай болу үшін енгізілген мелекетті айшықтайтын туы мен ел кодының болуы және де аймақтардың сандық кодпен белгіленуі.

Типтер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жеке тұлғаларға арналған нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Заңды тұлғаларға арналған нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Полиция нөмірлері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тіркеме нөмірлері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Мотоцикл нөмірлері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Шетелдік бейрезиденттерге берілетін нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дипломатиялық нөмірлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Аймақ кодтары[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Аймақ КСРО кезеңіндегі коды 1993 ж. жүйе 2012 ж. жүйе
Астана Z 01
Алматы A 02
Ақмола облысы C 03
Ақтөбе облысы D 04
Алматы облысы B 05
Атырау облысы E 06
Батыс Қазақстан облысы L 07
Жамбыл облысы H 08
Қарағанды облысы M 09
Қостанай облысы P 10
Қызылорда облысы N 11
Маңғыстау облысы R 12
Түркістан облысы X 13
Павлодар облысы S 14
Солтүстік Қазақстан облысы T 15
Шығыс Қазақстан облысы F 16
Жезқазған облысы K (M) 09
Көкшетау облысы O (C, T) 03, 15
Семей облысы U (F) 16
Торғай облысы W (P, C) 10
Шымкент X 17

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Ту мен «kz» таңбасы бар жаңа көлік нөмірлері беріле бастады
Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Қазақстанның автомобиль нөмірлері