Ұжымдық қауіпсіздік келісімі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы
ҰҚШҰ
Emblem of the CSTO.svg

Collective Security Treaty Organization orthographic projection.svg

ҰҚШҰ мүше-мемлекеттері

Мүшелік:

 Армения
 Белорусь
 Қазақстан
 Қырғызстан
 Ресей
 Тәжікстан

Бірлескен штаб-пәтері:

Ресей Мәскеу

Ұйым түрі:

аймақтық халықаралық ұйым

Ресми тілі:

орыс

Басшылары
Бас хатшы

Ресей Николай Бордюжа

Бірлескен штабтың бастығы

Ресей Анатолий Сидоров

Құрылуы
Ұжымдық қауіпсіздік туралы шартқа қол қою

15 мамыр 1992

Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарттың күшіне енуі

20 сәуір 1994

ҰҚШҰ құру туралы шартқа қол қою

7 қазан 2002

ҰҚШҰ құру туралы шарттың күшіне енуі

18 қыркүйек 2003

http://www.odkb-csto.org
Stamps of Kazakhstan, 2012-17.jpg

Ұжымдық қауіпсіздік келісімі - тәуелсіз мемлекеттер достастығының әскери-саяси ұйымы. 1992 жылы 15 мамырда Ташкент қаласында Армения, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан және Өзбекстанмен құрылды. Кейіннен ҰҚК ұйымына Әзірбайжан, Белоруссия және Грузия қосылды. Келісім 1994 жылы 20 сәуірде ратификация процесі аяқталғаннан кейін, 5 жыл мерзімге күшіне енді. Келісімді тағы 5 жылға ұзарту жөніндегі Хаттамаға Армения, Белоруссия, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей Федерациясы және Тәжікстан президенттері 1999 жылы 2 сәуірде қол қойды. Бұл Хаттамамен Келісімнің мерзімін өздігінен 5 жыл өткен сайын ұзартып отыру қарастырылған. Әзірбайжан, Грузия және Өзбекстан Келісімнің мерзімін ұзартпады. \ Мүше-мемлекеттердің қызметіндегі басым бағыттар: жаңа трансұлттық айбаттар мен қауіптерге қарсы тұру; орын алып отырған немесе ықтимал аймақтық немесе шағын қақтығыстардың алдын алу, шешімін табу; халықаралық лаңкестікпен, агрессивті экстремизммен, қару мен есірткінің заңсыз айналымымен, ұйымдасқан қылмыспен, жаппай қырып-жою қаруын таратумен күрес. 2002 жылы ҰҚК Ұжымдық қауіпсіздік келісімі Ұйымына өзгерді.[1]

ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттер басшыларының саммиті[өңдеу]

Күні Өткізу жері
1 15 мамыр 1992  Өзбекстан Ташкент
2 6 маусым 1992  Ресей Мәскеу
3 24 желтоқсан 1993  Түрікменстан Ашхабад
4 10 ақпан 1994  Қазақстан Алматы
5 25 мамыр 1995  Белорусь Минск
6 3 қараша 1995  Ресей Мәскеу
7 17 мамыр 1996  Ресей Мәскеу
8 28 наурыз 1997  Ресей Мәскеу
9 5 наурыз 1998  Ресей Мәскеу
10 2 сәуір 1999  Ресей Мәскеу
11 29 маусым 2000  Ресей Мәскеу
12 25 мамыр 2001  Армения Ереван
13 12 мамыр 2002  Ресей Мәскеу
14 28 сәуір 2003  Тәжікстан Душанбе
15 18 маусым 2004  Қазақстан Астана
16 23 маусым 2005  Ресей Мәскеу
17 23 маусым 2006  Белорусь Минск
18 6 қазан 2007  Тәжікстан Душанбе
19 5 қыркүйек 2008  Ресей Мәскеу
20 4 ақпан 2009  Ресей Мәскеу (Кезектен тыс саммит)
21 15 маусым 2009  Ресей Мәскеу
22 10 желтоқсан 2010  Ресей Мәскеу
23 12 тамыз 2011  Қазақстан Астана
24 15 мамыр 2012  Ресей Мәскеу
25 23 қыркүйек 2013  Ресей Сочи
26 8 мамыр 2014  Ресей Мәскеу
27 23 желтоқсан 2014  Ресей Мәскеу
28 15 қыркүйек 2015  Тәжікстан Душанбе

ҰҚШҰ-ның мүшелері[өңдеу]

Ағымдағы мүшелері:

Мемлекет Ену күні
 Армения 15 мамыр 1992
 Белорусь 31 желтоқсан 1993
 Қазақстан 15 мамыр 1992
 Қырғызстан 15 мамыр 1992
 Ресей 15 мамыр 1992
 Тәжікстан 15 мамыр 1992

Парламенттік Ассамблеясының жанындағы бақылаушы мемлекеттер:

Бұрынғы мүше елдер:

  •  Әзірбайжан (1993ж. 24 қыркүйектен 1999ж. 2 сәуірге дейін)
  •  Грузия (1993ж. 9 қыркүйектен 1999ж. 2 сәуірге дейін)
  •  Өзбекстан (1992ж. 15 мамырдан 1999ж. 2 сәуірге дейін, 2006ж. 16 тамыздан 28 маусымға дейін 2012)[4]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3
  2. a b Афганистан и Сербия стали наблюдателями при ПА ОДКБ — РИА Новости, 11.04.2013
  3. a b Нарышкин: Иран мог бы стать наблюдателем в Парламентской ассамблее ОДКБ // ТАСС, 06.11.2014
  4. Узбекистан второй раз выходит из ОДКБ // РИА Новости, 28.06.2012