Жаңақала ауданы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту
Қазақстан ауданы
Жаңақала ауданы
Әкімшілігі
Облысы

Батыс Қазақстан облысы

Аудан орталығы

Жаңақала

Ауылдық округтер саны

9

Ауыл саны

22

Тарихы мен географиясы
Координаттары

49°12′54″ с. е. 50°18′10″ ш. б. / 49.21500° с. е. 50.30278° ш. б. / 49.21500; 50.30278 (G) (O) (Я)Координаттар: 49°12′54″ с. е. 50°18′10″ ш. б. / 49.21500° с. е. 50.30278° ш. б. / 49.21500; 50.30278 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1930

Жер аумағы

20,8 мың км²

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

24 029[1] адам (2019)

Тығыздығы

1,2 адам/км²

Ұлттық құрамы

қазақтар (98,03%), басқалары (1,97%)[2][3]

Сандық идентификаторлары
Пошта индексі

090400- 090412[4]

Автомобиль коды

07

Қазақстан картасындағы Жаңақала ауданы

Облыс картасындағы Жаңақала ауданы

Жаңақала ауданыБатыс Қазақстан облысының оңтүстігінде орналасқан әкімшілік бөлініс. Аудан 1930 жылы құрылған, аумағы 20,8 мың шаршы км. Орталығы - Жаңақала.

Географиялық орны[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Батысында Бөкей Ордасы, солтүстігінде Казталов, шығысында Ақжайық ауданы, оңтүстігінде Атырау облысының Индер, Исатай, Құрманғазы аудандарымен шектеседі. Аудан аумағы Каспий маңы ойпатында орналасқан. Жердің беті негізінен тегіс, Каспий жағында оңтүстікке қарай болмашы төмендейді. Аумағы жер бедеріне қарай солтүстік, оңтүстік бөліктерге бөлінеді. Солтүстік бетте жер бедері негізінен тегіс, оңтүстік жағы құмды, құмайтты келеді. Көшпелі құмдардың ауданы көбіне 2 шаршы км дейінгі көлемді құрайды. Шағылдардың биіктігі шамамен 3-6 метр. Ірі өзендер: Қараөзен - ұзындығы 70 км, Сарыөзен - ұзындығы 60 км, Көшім - жалпы ұзындығы - 90 км, Мұқыр - ұзындығы 25 км. Топырағы ашық, сұрғылт топырақты, сортаң, сорлы, боз топырақты болып келеді. Өсімдіктер, негізінен бидайық, ақселеу, сүттеген араласқан сұрғылт жусан шөптерінен тұрады.

Шаруашылығы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Шаруашылықтардың негізгі бағыты - мал шаруашылығы. Аудан - мал шаруашылығы бағытындағы жартылай шөлейтті III ауыл шаруашылық аймағына жатады (облыстың оңтүстік бөлігі). Бұл аймақ азықтық-жемдік дақылдар, күздік қара бидай мен арпа өсіре отырып, топырақ қорғау жүйесімен айналысады. Көкөніс-бақша өнімдері ішкі қажеттілік және оларды базарларға өткізіп сату үшін өсіріледі. Етті ірі қара, етті-майлы қой тұқымдары, түйе, табынды жылқы шаруашылығы мал шаруашылығы өнімдерін өндірудегі басымды бағыттар болып табылады. Ауданда асыл тұқымды Еділбай қойының Бірліктік типі және Көшім тұқымдас асыл тұқымды жылқы малдары өсіріледі.[5]

Халқы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тұрғындар саны - 24 029 (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар - 98,03%, басқалары - 1,97%.

Ауылдық округтер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

22 елді мекен 9 ауылдық округке біріктірілген:

Ауылдық округ/қала Халқы (2009) Елді мекендері
Бірлік ауылдық округі 1 771 Бірлік, Ақбалшық, Үшкемпір ауылдары
Жаңажол ауылдық округі 2 023 Жаңажол, Кіші Айдархан, Сарыкөл ауылдары
Жаңақазан ауылдық округі 2 925 Жаңақазан, Жуалыой ауылдары
Жаңақала ауылдық округі 7 202 Жаңақала ауылы
Көпжасар ауылдық округі 2 065 Көпжасар, Салтанат, Саралжын ауылдары
Қызылоба ауылдық округі 1 965 Қызылоба, Айтпай, Төртқұлақ ауылдары
Мәстексай ауылдық округі 2 371 Мәстексай, Мұқыр ауылдары
Меңдешев ауылдық округі 1 149 Қырқопа ауылы
Пятимар ауылдық округі 2 034 Пятимар, Аққұс, Борық, Плантация ауылдары

Ірі елді мекендері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Атауы Статусы Халқы (2009)
Жаңақала ауыл 7202
Жаңақазан ауыл 2240
Мәстексай ауыл 1756
Көпжасар ауыл 1752
Қызылоба ауыл 1646
Пятимар ауыл 1337
Бірлік ауыл 1256
Қырқопа ауыл 902
Жуалыой ауыл 626
Мұқыр ауыл 615
Сарыкөл ауыл 553

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]