1938 жыл

Жылдар
1934 · 1935 · 1936 · 1937 — 1938 — 1939 · 1940 · 1941 · 1942
Онжылдықтар
1910 жж. · 1920 жж. — 1930 жж. — 1940 жж. · 1950 жж.
Ғасырлар
XIX ғасыр — XX ғасыр — XXI ғасыр

II мыңжылдық

XVIII ғасыр

— XIX ғасыр
—  XX ғасыр

— XXI ғасыр

— XXII ғасыр

1890 жж.	1890	1891	1892	1893	1894	1895	1896	1897	1898	1899

1900 жж.	1900	1901	1902	1903	1904	1905	1906	1907	1908	1909
1910 жж.	1910	1911	1912	1913	1914	1915	1916	1917	1918	1919
1920 жж.	1920	1921	1922	1923	1924	1925	1926	1927	1928	1929
1930 жж.	1930	1931	1932	1933	1934	1935	1936	1937	1938	1939
1940 жж.	1940	1941	1942	1943	1944	1945	1946	1947	1948	1949
1950 жж.	1950	1951	1952	1953	1954	1955	1956	1957	1958	1959
1960 жж.	1960	1961	1962	1963	1964	1965	1966	1967	1968	1969
1970 жж.	1970	1971	1972	1973	1974	1975	1976	1977	1978	1979
1980 жж.	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989
1990 жж.	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 жж.	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009

**1938 жыл басқа күнтізбелерде**
Грегориан күнтізбесі	1938 MCMXXXVIII
Юлиан күнтізбесі	1937 — 1938 (14 қаңтардан бастап)
Рим қаласының құрылуынан бастап	2690 — 2691 (4 мамырдан бастап)
Византия күнтізбесі	7446 — 7447 (14 қыркүйектен бастап)
Еврей күнтізбесі	5698 — 5699 ה'תרצ"ח — ה'תרצ"ט
Ислам күнтізбесі	1357 — 1358
Армения күнтізбесі	1387 ԹՎ ՌՅՁԷ
Қытай күнтізбесі	4634 — 4635 丁丑 — 戊寅 қызыл бұқа — сары жолбарыс
Ефиопия күнтізбесі	1930 — 1931
Инду күнтізбесі
- Викрам самват	1994 — 1995
- Шака самват	1860 — 1861
- Кали-юга	5039 — 5040
Иран күнтізбесі	1316 — 1317

1938 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның алтыншы күні, яғни сенбіде басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 1938 жылы, II мыңжылдықтың 938-жылы, XX ғасырдың 38-жылы, 20 ғасырдың 4-онжылдығының 8-жылы, 1930 жылдардың 9-жылы болып табылады.

Оқиғалар

Қаңтар

3 қаңтар - Би-би-си алғаш рет бағдарламаны ағылшын тілінде емес, араб тілінде көрсетті. Таяу Шығыстағы тыңдаушылар негізінен аймақтық оқиғаларды қамтитын жаңалықтар бюллетеньінен тұратын бір сағаттық хабарды тыңдады.
10 қаңтар - Жапондықтар стратегиялық маңызды Циндао портын басып алды.
11 қаңтар
- Жапония император Хирохитоның қатысуымен Токиода конференция өткізілді. Қытайға өте қатал ультиматум дайындалды, оның ішінде өтемақы төлеу және солтүстік Қытайды жапондық бақылаудан бөлуді ресімдеу.
- Адольф Гитлер Жапонияның Германияға жаңадан тағайындалған елшісі Сигенори Тогоны қабылдады.
12 қаңтар - Кеңес Одағының Жоғарғы Кеңесі алғаш рет ашылды.
17 қаңтар - Парижде халықаралық сюрреализм көрмесі ашылды.
19 қаңтар - Германияның Кондор легионының бомбалаушы ұшақтары Барселонаға әуе шабуылы кезінде 100-ден астам адамның өмірін қиды.
21 қаңтар - Румынияда 270 000 еврейді азаматтықтан айырған заң қабылданды.

Ақпан

5 ақпан - Вальтер Фанк Германияның жаңа рейх экономика министрі болып тағайындалды.
12 ақпан - Адольф Гитлер Австрияның Федералды канцлері Курт Шушнигке ультиматум жіберді, ол NSDAP-қа Австрияда әрекет ету еркіндігін беруді және оның өкілдерін ел Үкіметіне қосуды талап етті.
18 ақпан - Жапондар Чунцин қаласын бомбалай бастады.
27 ақпан
- Румынияның 1938 жылғы Конституциясы ратификацияланды.
- Лос-Анджелестегі су тасқыны басталды.
- 10 000 демонстрант Чемберлен үкіметінің тыныштандыру саясатына наразылық білдіру үшін Лондондағы Италия елшілігінің алдына шықты.

Наурыз

1 наурыз - Samsung компаниясы құрылды.
9 наурыз - КСРО Орталық теледидары алғаш рет хабар тарата бастады.
11 наурыз - Вермахт Аустрия шекарасынан өтті. Аншлюстің басталуы.
17 наурыз
- КСРО Аустрияның аншлюсіне қарсы наразылық білдірді.
- Польша Литваға дипломатиялық қарым-қатынас орнатуды талап етіп ультиматум қойды.
- Франция Испаниямен шекарасын қайта ашты.
- Адольф Гитлер рейхсмарка шилингпен қатар Аустрияда заңды төлем құралы болады деп жарлық етті.
18 наурыз - Барселонадағы шабуыл қалаға үлкен шығын әкеліп, 1300 адамның өмірін қиды.
30 наурыз - Бенито Муссолини Сенатта бүкіл әлемге тараған сөз сөйлеп, «Италияның құрлықтағы, теңіздегі және әуе күштері жылдам және ымырасыз соғыс жүргізуге бел байлағанын» ескертті.

Сәуір

5 сәуір - Франко үкіметі 1932 жылғы Каталония автономиясының статутын ресми түрде жойды.
6 сәуір - Америкалық химик Рой Дж.Планкетт тефлон деген атпен белгілі политетрафторэтиленді ашты.
10 сәуір - Германияда парламенттік сайлау өтті. Нацистік партия 99% дауыс жинады.
16 сәуір - Швейцариялық химигі Альберт Хофман кездейсоқ лизергиялық диэтиламидті (LSD) тапты.
19 сәуір - Чехословакия Италияның Эфиопияны жаулап алуын мойындады.
27 сәуір - Грекия мен Түркия достық келісіміне қол қойды.

Мамыр

1 мамыр - Сюйчжоу шайқасы Жапонияның стратегиялық жеңісімен аяқталды.
3 мамыр
- Адольф Гитлер Италияға бір апталық мемлекеттік сапарын бастады. Оны Бенито Муссолини үлкен салтанатпен қарсы алды.
- Алғашқы тұтқындар Флоссенбург концлагеріне келді.
10 мамыр - Жапондықтар Қытайды қоршау үшін Амои операциясын бастады.
11 мамыр - Португалия ресми түрде Франконың Испаниясын мойындады.
12 мамыр - Германия Маньчжурияны мойындады.
13 мамыр - Мексика Ұлыбританияның Мексиканың шетелдіктерге тиесілі мұнай кен орындарын мемлекет меншігіне алуынан туындайтын шағымдарды реттеу туралы талабына байланысты Ұлыбританиямен дипломатиялық қарым-қатынасын үзді.
19 мамыр - Прага көшелерімен 5 мың адам нацизмге қарсы демонстрацияға шықты.
20 мамыр - Аннексияланған Аустрияда Нюрнберг заңдары күшіне енді.
24 мамыр - Мажарстан антисемиттік заң қабылдады.

Маусым

1 маусым - Супермен дебюті.
7 маусым - Зигмунд Фрейд әдеттегі бес жылдық тұру талабына қарамастан, Ұлыбритания азаматтығын алды.
8 маусым - Жапондықтар Кантон қаласын он екінші күн қатарынан бомбалады, мыңдаған қытайлықтар тынымсыз әуе шабуылдарынан құтылуға тырысып, теміржол вокзалдары мен доктарды толтырды.
11 маусым - Ухань үшін шайқас басталды.
25 маусым - Дуглас Хайд Ирландияның тұңғыш президенті болды.

Шілде

12 шілде - Венесуэла Ұлттар Лигасына ұйымнан шығу ниеті туралы хабарлады.
16 шілде - Жапония 1940 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына Екінші Қытай-Жапон соғысына байланысты дайындала алмағандықтан, Халықаралық Олимпиада комитетіне қатысудан бас тартқанын хабарлады. Токио мэрі қаланың 1944 жылғы ойындарды өткізуге өтінім беретінін хабарлады.
19 шілде - ХОК 1940 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын Хельсинкиде жоспарлады.
21 шілде - Кеңес Одағы Жапонияның Маньчжурия, Сібір және Корея шекарасына жақын даулы аумақтан әскерлерін дереу шығару туралы талабын қабылдамады.
26 шілде - Қытай әскерлері Цзюцзяннан шегінді.
29 шілде - Хасан көліндегі шайқастардың басталуы.
30 шілде - Генри Форд жетпіс бес жасқа толуында Гитлердің жеке құттықтауымен Неміс қыраны орденінің Үлкен Крестін қабылдады.

Тамыз

3 тамыз - Италия шетелдік еврейлердің итальяндық мектептерге баруына тыйым салатын еврейлерге қарсы алғашқы заңын қабылдағанын жариялады.
6 тамыз - Хасан көліндегі шайқастар аяқталды.
18 тамыз - Швейцария барлық босқындарға визасыз кіруге тыйым салу туралы шешім қабылдады.
26 тамыз - Германия Ұлыбритания мен Францияға ноталар жіберіп, Чехословакияны Судет немістерінің талаптарын қабылдауға, соның ішінде оларға автономия құқығын беруді сұрады.
31 тамыз - Уинстон Черчилль сыртқы істер министрі лорд Галифакске хат жазып, Франция, Кеңес Одағы және АҚШ-пен біріккен майдан құруға шақырды.

Қыркүйек

Чемберлен Мюнхеннен Хестон аэродромына оралғанда Гитлер мен өзі қол қойған құжатты көрсетіп тұр.

1 қыркүйек - Аустрияда барлық діни және басқа да жекеменшік мектептер жабылып, білім беру ісі нацистік партияның бақылауына беріледі деп жарияланды.
3 қыркүйек - Халықаралық Олимпиада комитеті 1940 жылғы Қысқы Олимпиаданы өткізу құқығын Швейцариядағы Сент-Морицке, ал 1944 жылғы жазғы Олимпиаданы Хельсинкиге (Финляндия) берді.
13 қыркүйек - Судет немістері полиция бөлімшелеріне және Чехословакия билігінің басқа рәміздеріне шабуыл жасап, үкіметті әскери жағдай жариялауға мәжбүр етті.
14 қыркүйек - Чехословак үкіметі Судет көтерілісін басқан туралы хабарлады.
15 қыркүйек - Ұлыбритания премьер-министрі Невилл Чемберлен өмірінде алғаш рет ұшаққа мініп, Адольф Гитлермен кездесу үшін Берхтесгаденге ұшты. Чемберлен Чехословакия үшін соғысқа бармауға шешім қабылдады, сондықтан Гитлердің талаптарын қалай орындау керектігін келісу ғана қалды.
17 қыркүйек - Невилл Чемберлен министрлер кабинетіне Гитлермен кездесуі туралы есеп беріп, оларға Судет мәселесін шешу Гитлердің мақсаттарын қанағаттандыратынына сенетінін айтты.
20 қыркүйек - Чехословакия үкіметі нотада ағылшын-француз ұсынысын қабылдамады, оны қабылдау Чехословакияның «ерте ме, кеш пе, Германияның толық үстемдігінің астында қалады» дегенді білдіреді деп түсіндірді.
21 қыркүйек - Британ және Франция елшілері Чехословакия президенті Эдвард Бенешке оның елі олардың жоспарын қабылдауы керек, әйтпесе Германиямен жалғыз бетпе-бет келетінін хабарлады.
22 қыркүйек - Чехословакия үкіметі отставкаға кетті. Жаңа премьер-министр болып Ян Сыров келді.
23 қыркүйек - Чехословакияның жаңа үкіметі өзінің қарулы күштерін толық жұмылдыруға бұйрық берді.
24 қыркүйек - Франция өзінің қарулы күштерін ішінара жұмылдыру туралы бұйрық берді.
25 қыркүйек - Чехословакия Гитлердің Годесбургтен қойған соңғы талаптарын «егемендікке емес, жеңілген халыққа ұсынылған ультиматум» деп қабылдамады.
27 қыркүйек:
- Француз үкіметі Франция тек Чехословакия үшін соғысқа кірмейтінін мәлімдеді. Невилл Чемберлен радио арқылы үндеу жасап, былай деп мәлімдеді: "Біз үлкен және қуатты көршімен бетпе-бет келген шағын елге қаншалықты жанашырлық танытсақ та, біз ешқандай жағдайда ол үшін бүкіл Британ империясын соғысқа тарта алмаймыз. Егер соғысу керек болса, бұл маңыздырақ мәселелер бойынша болуы керек."
- Ұлттар Лигасы Жапонияны Екінші Қытай-Жапон соғысындағы агрессор деп таныды және оның мүшелерін Қытайды қолдауға шақырды.
29 қыркүйек:
- Адольф Гитлер, Ұлыбритания премьер-министрі Невилл Чемберлен, Франция премьер-министрі Эдуард Даладиер және итальяндық герцог Бенито Муссолини Мюнхенде Судетленд дағдарысын шешу үшін кездесті. Чехословакия да, Кеңес Одағы да шақырылмады.
- Польша Чехословакияға Тешенді аннексиялауды талап етіп ультиматум ұсынды.

Қазан

Қазан - Германия Чехословакияның Судет облысын басып алды.
Жапондықтар Гуанчжоуды басып алды.
2 қазан - Польша Чехословакияның Тешин облысын басып алды.
5 қазан - Еврейлердің қолында болған барлық Герман паспорттары жойылды. Еврейлер ескі төлқұжаттарын қайта заңдастыру үшін тапсырып, оларға «J» әрпімен мөр басуды талап етті.
12 қазан - Жапон әскерлері Кантон шабуылының бөлігі ретінде Гонконг маңына қонды.
13 қазан - Мажарстан Мюнхен келісіміне қол қойған төрт мемлекетке Мажарстанның Чехословакияға қарсы аумақтық талаптарын реттеу туралы өтініш жасады.
14 қазан - Мажарстан Чехословакияның Мажарстанның территориялық талаптарын қанағаттандыра алмауына жауап ретінде өз армиясын жұмылдыруды бұйырды.
21 қазан
- Жапондар Кантонды басып алды.
- Чехословакия үкіметі Германияның қысымымен Кеңес Одағымен өзара көмек туралы келісімді тоқтатты.
24 қазан - Гитлер өзінің Сыртқы істер министрі Йоахим фон Риббентропты Берхтесгаденге Польша елшісі Йозеф Липскимен кездесуге жіберді. Риббентроп Данцигті Германияға қайтару уақыты келді деп мәлімдеді, бірақ Липски Польша үкіметінің келісе қоюы екіталай деп жауап берді.
26 қазан - Чехословакия Мажарстанның Германия мен Италияның аумақтық дауларында төрелік ету туралы ұсынысын қабылдады.
27 қазан - Ухань шайқасы Жапонияның жеңісімен аяқталды.
29 қазан - Румынияда барлық оппозициялық партияларға тыйым салынды.

Қараша

7 қараша - Париждегі Германия елшілігінің үшінші хатшысын Эрнст вом Ратты Польшаның еврейі Гершель Гриншпан өлтірді.
9–10 қараша - «Сынған әйнек түні» Германияда нацистік белсенділер мен жақтастардың еврей кәсіпорындарын тонап, өртеп жіберуімен басталады (түн ішінде 7500 еврей кәсіпорны жойылды, 267 синагога өртенді, 91 еврей өлтірілді, кем дегенде 25 000 еврей ер адам тұтқынға алынды).
11 қараша - Исмет Инөнү Түркияның екінші президенті болып тағайындалды.
13 қараша - Чанша қаласындағы өртті қытай әскерлері жапондықтарды қала байлығынан айыру үшін әдейі жасады.
19 қараша - Мысыр үкіметі ауқымды қару-жарақ бағдарламасына бастамашы болды.
22 қараша - Мажарстан Вена арбитражынан кейін басып алған территориядан чехословактарды қуып шығаруға бұйрық берді.
23 қараша - Чехословакияның Ұлттық жиналысы Словакияға толық автономия беруді мақұлдады.
24 қараша - Гитлер өз әскерлеріне Польшаның Данциг қаласын басып алуға дайындалуды бұйырды.
26 қараша - Польша мен Кеңес Одағы 1932 жылы шілдеде шабуыл жасамау туралы келісімін жаңартты.
30 қараша - Италияның Фасстер мен Корпорациялар палатасының мүшелері Франциядан Корсика мен Тунисті Италияға беруді талап етті.

Желтоқсан

Желтоқсан – Адольф Гитлерді Time журналы жылдың ең ықпалды адамы ретінде «Жыл адамы» деп атады.
1 желтоқсан - Словакия католиктік діни қызметкер әке Йосиф Тисоның басшылығымен автономды мемлекет мәртебесіне ие болды.
13 желтоқсан – Гамбург маңындағы Нойенгамме концлагерінің ашылуы.
15 желтоқсан - Нидерланд босқындар үшін шекарасын жапты.
18 желтоқсан - 1938 жылғы Словакия парламентінің сайлауы.

Нақты күндері жоқ

Туғандар

Тағы қараңыз: Санат:1938 жылы туғандар

Қайтыс болғандар

Тағы қараңыз: Санат:1938 жылы қайтыс болғандар

Тағы қараңыз