Құрбан айт

Уикипедияден

Eid al-Adha
Ресми атауы	Arabic: عيد الأضحى ‘Īd al-’Aḍḥā
Басқаша аталуы	The Festival of Sacrifice, Sacrifice Feast, عید قربان Eyd e Qorbán (Iran), Kurban Bayramı (Turkey), Qurban Bayramı (Azerbaijan), Kurban Bajram/Курбан бајрам/Курбан байрам (Bosnia and Herzegovina, Albania, Bulgaria, Republic of Macedonia, Russia, Ukraine), ঈদ-উল-আজহা Id-ul-Azha or কোরবানী ঈদ Korbani Id (Bangladesh), Lebaran Haji (Indonesia), Hari Raya Aidiladha, Hari Raya Haji, Hari Raya Korban (Malaysia) Kurban Ait (Kazakhstan, Xinjiang), Loy Akhtar, لوی اختر (Afghanistan-Pashto), عید قربان Eid-e-Qurban Afghanistan-Dari), Hari Raya Haji/Lebaran Haji/Iduladha/Aidiladha/Qurbani/Qurban (Indonesia, Philippines, Singapore), Eid el-Kbir (Algeria, Morocco, Egypt, Libya) 古尔邦节 gú ěr bāng jié (China), Tfaska Tamoqqart (Berber language of Jerba), Jejhni Qurban(Kurds) Tabaski/Tobaski (parts of Africa), Babbar Sallah (Nigeria and West Africa), Ciidwayneey (Somalia), Bakra Eid (India, Pakistan, South Africa), Opferfest (Germany), Offerfeest (Netherlands, Belgium)
Түрі	Islamic
Мағынасы	Commemoration of Ibrahim's (Abraham's) willingness to sacrifice his son for Allah. Marks the end of the Pilgrimage or Hajj for the millions of Muslims who make the trip to Mecca each year.
Басталуы	10 Dhu al-Hijjah
Аяқталуы	13 Dhu al-Hijjah
2008 date	December 8 to December 11 (calculated)
2009 date	November 27 to November 30 (calculated)
2010 date	November 16 to November 19 (calculated)
Рәсімдері	Prayer, sacrificing a goat, sheep, cow or a camel, sending to poor people as a donation
Қайсыға қатысты	Eid el-Fitr, the other Islamic festival, which occurs on the first day of Shawal

Құрбан айт (Arabic: عيد الأضحى ‘Īd ul-’Aḍḥā, Urdu: بقرعید) – мұсылмандардың ең қасиетті мерекесі. Ол «ораза айттан» кейін 70 күннен соң басталып, 3 күнге созылады. Бұл күндер Ұлы Меккеге қажылықпен аяқталады. Айт күндері әрбір мұсылман ата-бабаларының басына барып құран оқиды, аруағына құрбандық шалады, мал сояды (жылқыдан басқа). Бұл мұсылмандардың негізгі міндеттерінің бірі. Әрбір мұсылман ата-баба аруағына арнап құрбан шалады, мал сояды (жылқы малынан басқасын). Алланың бұйыруы бойынша бірінші құрбандық Ибрагим Пайғамбардың сүйікті баласы – Исмаил болуы керек болды. Не әкесі, не баласы қарсы болған жоқ. Алла әкесі мен баласының өзіне берілгендігіне көз жеткізіп, оларды құрбандыққа шалған жұмақтан аспан түстес көк қошқарды түсіріп, оларға мейірім түсірді. Содан бері дәстүр жалғасын табуда. Оны орындау – әрбір мұсылманның міндеті. Құрбандыққа қой, ешкі, сиыр және түйе малын шалады. Басқа жануарлар қолданылмайды. Ауру, соқыр мал құрбандыққа шалынбайды. Мұсылмандар үшін Құрбан айттың бірінші күні маңызды болып саналады. Бұл күні мешіттерде айт намазы оқылады. Айттың осы бірінші күнінде адамдар бір-бірін құттықтап, бір-бірінің үйінен дастарқаннан дәм татады, бұл күні әр мұсылманның үйінде дастарқан жайылады. Құрбан айтта бауырсақ, шелпек пісіру, дастарқан мәзірін дайындау үшін жұмыстан сұрану керек еді.

Құрбан айт күні ертерек тұрып, ғұсыл алып, таза киім киіп, хош иісті әтір сеуіп, көшеде жолыққан адамға ашық жүзбен қарау, құрбандық етімен ауыз ашу үшін намаздан алдын ештеңе жемей, намазға бара жатқанда тәкбір айту – хазіреті Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбарымыздың сүннеті. Алла Тағала әмірі мен пайғамбарлар сүннетін орындау Жаратушы Иеміздің ризашылығына жақындатып, ақиретте сый-сияпатына кенелтеді. Сондықтан да айтқа ниеттеніп, дайындалушы немесе ынта-ықыласымен құрбандық шалушының Тәңірі мейіріміне бөленіп, о дүниеде жүзі жарық, мол сауапқа ие болары сөзсіз. Қажылыққа барған тәуап етушілер мен оған себепті жағдаймен бара алмағандарға айт күндері ортақ ғибадат – құрбандық шалу. Бұл – айтулы мерекенің ең маңызды амалы. Құрбандық деп құрбан айт күндерінде ғибадат ниетімен шалынатын малды айтады. Сондықтан бұл құрбандық шалу мерекесі, яғни Құрбан айт деп аталады. Қасиетті Құран Кәрім және Ислам тарихы бойынша бұл мереке мен оның шежіресі сонау адамзаттың атасы Адам (ғ.с.) ата және дәстүрлі діндердің түп атасы Ибраһим (ғ.с.) мен оның ұлы Исмайыл (ғ.с.) пайғамбарлармен тығыз байланысты. Құрбан айт күндері шариғат бойынша нисап мөлшеріндегі, яғни 85 грамм алтынға тең ақшасы бар, бас бостандықтағы, ақыл-есі бүтін, жолсапарда емес мұсылманға кем-кетіксіз бір жастағы қойды немесе ешкіні немесе бір адамнан жеті адамға дейін ниеттерін біріктіріп, екі жастағы сиыр немесе бес жастағы түйені құрбандыққа шалу уәжіп. Құрбандықтың уәжіпті қасиетті Құранда: «Раббың үшін (айт намазын) оқы, құрбандық шал», – деп бұйырылған. Ал әз Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Кімде-кім мүмкіндігі бола тұра құрбандық шалмаса, біздің намаз оқитын жерімізге жақындамасын!»

Қазақстанда Құрбан айттың бірінші күні демалыс болып табылады.