Араб басқыншылығы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Араб халифаты, 750 жыл

Араб басқыншылығымұсылман қауымы басшылары мен халифтер бастаған Арабия түбегіндегі тайпалардың 7 – 8 ғасырдағы жаугершілік жорықтары. Арабтың феодалданған ақсүйектерінің Таяу және Орта Шығыс, Солтүстік Африка, Оңтүстік Батыс Еуропа елдерінде едәуір заман үстемдік етуімен аяқталды. Араб басқыншылығына себеп болған негізгі факторлар – алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы, таптық қоғамның қалыптасуы, Арабияның көшпелі халқы санының едәуір көбеюімен тұспа-тұс, бір мезгілде мемлкеттің құрылуы.

Сипаттама[өңдеу]

Араб басқыншылығы екі кезеңге бөлінеді. 1-кезеңі 633 жылдың күзінде арабтардың тайпалық жасақтарының 3 отряды Палестина мен Сирияға басып кіріп, оларды жаулап алды. 633 – 652 жылы Иранды қаратып алды. 644 – 45 жылы арабтар Үндістан шекарасына келді, 651 жылы Әмудария жағасына жетіп, Мерв алабына орналасты да, Орта Азияға шабуыл бастады. 652 – 54 жылы Армения, Азербайжан, Грузияны қаратты. 639 жылы араб әскерлерінің бір бөлігі Египетті жаулауға кірісті. 640 жылы Фарама, Бельбайс тағы басқа қалаларды алып, Ваилонды қоршады. 641 жылы оны алды. 646 жылдың басында арабтар тіке шабуыл жасап, Александрияны Византиядан екінші рет алды. Солтүстік Африкадағы арабтардың атты әскері 642 – 43 жылы Барқу мен Триполитаниядағы бербер тайпаларын бағындырды.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ совет энцеклопедиясы. 6 том