Жаңасемей ауданы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Жаңасемей ауданы
Әкімшілігі
Ел

 Қазақ КСР

Кіреді

Семей округі, Шығыс Қазақстан облысы, Семей облысы

Әкімшілік орталығы

Семей

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

1928—1930, 1938—1957, 1966—1996

Тұрғындары
Тұрғыны

40 716 адам (1989)

Жаңасемей ауданы — 1928-1930, 1938-1957 және 1966-1996 жылдары болған Семей округі, Шығыс Қазақстан және Семей облыстары құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы - Жаңасемей ауылы, кейінірек Семей қаласы.

Тарихы[өңдеу]

Алғаш рет Жаңасемей ауданы 1928 жылы Семей округінің құрамында құрылды. Ол 1930 жылы жойылды.

1938 жылы 4 ақпанда Шығыс Қазақстан облысының құрамында Жаңасемей ауданы қалпына келтірілді. Оның құрамына Бағана, Балтатарақ, Глуховск, Делбегетей, Знаменск, Ертіс, Карпов, Климентьев, Қоқан, Қорғамбаев, Мұратов, Озерск, Ескісемей, Талицк, Тепқаша, Шар, Шебінді ауылдық кеңестері кірді.

1939 жылы 14 қазанда Жаңасемей ауданы Семей облысының құрамына кірді. Сол жылы 16 қазанда Делбегетей, Карпов және Қорғамбаев ауылдық кеңестері Шар ауданына берілді.

1945 жылдың 1 қаңтарына қарай облыс құрамына Бағана, Балтатарақ, Глуховск, Жиенала, Жаңасемей, Знаменск, Ертіс, Климентьевск, Қоқан, Мұратов, Озерск, Ескісемей, Талицк, Тепқаша, Шар, Шебінді және Ебетей ауылдық кеңестері кірді.

1948 жылы 10 маусымда Үшащы, Байуақ және Келменбетов ауылдық кеңестері Павлодар облысының Май ауданынан Жаңасемей ауданына ауыстырылды.

1950 жылы Келменбетов ауылдық кеңесі жойылды. Жыланды ауылдық кеңесі құрылды.

1954 жылы Үшащы ауылдық кеңесі Байуақ ауылдық кеңесіне, Жыланды Бағанаға, Ескісемей Глуховскіге, Балтатарақ Ертіске, Талицк Шарға, Ебетей Шебіндіге қосылды.

1957 жылы Климентьев, Шебінді және Шар ауылдық кеңестері Жаңа Баженов ауылдық кеңесі болып біріктірілді.

1957 жылы 11 қарашада Жаңасемей ауданы таратылды. Оның аумағы Жаңа Покров пен Шар аудандары арасында бөлінді.

1966 жылы 31 қаңтарда Жаңасемей ауданы қалпына келтірілді. Оның құрамына Жарма ауданының Жаңа Баженов және Суықбұлақ ауылдық кеңестері кірді; Абай ауданының Знаменск ауылдық кеңесі; Бесқарағай ауданының Глуховский және Жиенала ауылдық кеңестері; Бородулиха ауданының Зұбайыров, Ертіс, Жаңа Покров, Петропавловск, Семейтау және Тепқаша ауылдық кеңестері кірді.

1967 жылы Тепқаша ауылдық кеңесі Озерск ауылдық кеңесі болып өзгертілді.

1968 жылы Делбегетей және Қарасу ауылдық кеңестері Жарма ауданынан Жаңасемей ауданына берілді. Приречный ауылдық кеңесі қалыптасты. Семейтау ауылдық кеңесі жойылды.

1972 жылы Делбегетей мен Қарасу, сондай-ақ, Суықбұлақ ауылдық кеңестері Шар ауданына берілді.

1974 жылы Березов ауылдық кеңесі құрылды.

1981 жылы Жазық, 1982 жылы - Бұлақ, 1985 жылы - Достық, 1992 жылы - Жарқын ауылдық кеңестері құрылды.

1996 жылы 20 тамызда Жаңасемей ауданы жойылып, оның аумағы Семей қаласы, Бесқарағай және Бородулиха аудандары арасында бөлінді.

Әйгілі адамдары[өңдеу]

  • Төлеубай Аманов (1923—1978) — қазақ ғалымы, физика-математика ғылымдарының докторы (1967), профессор (1969), Қазақстан Ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1972) Жаңасемей ауданы, Құрманқожа ауылында дүниеге келді.

Әдебиет[өңдеу]

  • Семей облысының әкімшілік-аумақтық құрылымының тарихы туралы анықтамалық. — Семей, 2006.