Подгорица

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қала
Подгорица
серб. Подгорица
черно. Podgorica
PodgoricaOverview.jpg
Ту Елтаңбасы
Ту Елтаңбасы
Әкімшілігі
Ел

 Черногория

Статусы

Астана

Мэр

Иван Вукович (ЧСДП)

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

XI ғасыр

Алғашқы дерек

1326

Бұрынғы атаулары

Бирзиминум, Рибница, Богуртлен, Титоград

Координаттары

42°26′23″ с. е. 19°15′58″ ш. б. / 42.43972° с. е. 19.26611° ш. б. / 42.43972; 19.26611 (G) (O) (Я)Координаттар: 42°26′23″ с. е. 19°15′58″ ш. б. / 42.43972° с. е. 19.26611° ш. б. / 42.43972; 19.26611 (G) (O) (Я)

Жер аумағы

225 км²

Орталығының биiктігі

45 м

Уақыт белдеуі

UTC+1, жазда UTC+2

Тұрғындары
Тұрғыны

156 169[1] адам (2011)

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+382 20

Пошта индексі

81000

Автомобиль коды

PG

podgorica.me Үлгі:Ref-Серб тілі

Подгорица картада
Подгорица
Подгорица

Подгорица (серб. Подгорица черно.Podgorica — бір атаулы муниципалитеттің, халқының саны бойынша ірі қала Черногорияның әкімшілік орталығы және оның іскерлік астанасы. Елдің конституциясының 7 бабына сәйкес Черногорияның астанасы Цетине қаласы болып табылады. Алайда көптеген мемлекеттік мекемелер, сол сияқты үкімет және парламент конституцияда Черногорияның «басты қаласы» ретінде айқындалғандай, Подгорицеде орналасқан.

Жалпы сипаттамасы[өңдеу]

Подгорица – Черногорияның әкімшілік, экономикалық, және өнеркәсіптік орталығы, сол сияқты көліктік торабы.

Подгорица өзеннің құйылысында, шұрайлы жер, жазық (Черногорияға аса сай боп келмейтін) далада орналасқан. Өзінің атауымен қала оның тарихи орталығын аспандататын бірнеше биік емес төбелерге міндет артады, олардың«Горица» деп аталады.

Тарихы[өңдеу]

Патша Никола I ескерткіші

Заманауи Подгорицаға алғашқы қоныстану тас ғасырында-ақ болған еді. Біздің заманымызға дейін мұнда иллириялық тайпалар өмір сүрген болатын, кейін бұл жерді римдіктер басып алды. Олар қаланы Бирзиминиум (Birziminium) деген атаумен негізін қалады.

Подгорицадан 3 км арақашықтықта Диоклей атты римдіктер қаласының қираған үйіндісі жатыр. Римдік император Диоклетиан (жобалап алғанда, оның есімі «диоклеец») осы жердің тумасы болып есептелген. Кейін славяндар кезінде Диоклей атауы Дукляға айналды. Осылай барлық аудан аталып кетті.

Қала негізі қаланған уақыттан батапмаңызды сауда жолдарының торабына (Зета, Морача, Рибница және Ситница өзендері) айналды және Скадар көлі мен Адриятия теңізіне алыс емес шұрайлы жері мен қолайлы климатында орналасты.

V ғасырда мұнда славян тайпалары орналасты. Олар өз мемлекеттерінің негізін қалады, үнемі Византиямен соғыса жүріп, жағалауда тұрған Рибница атты өзен атауымен аталған қаланы тұрғызды. Алғашқы рет бұл атау Неманичей династиясындағы сербтер королдігінің басқарушылығы кезеңінде еске алынады. Қаланың маңыздылығы Адриятия теңізіне, ары қарай Батыс елдерге алып келетін сауда жолының орналасуымен анықталады. Подгорица атауы алғашқы рет 1326 жылы Котор мұрағатындағы сот құжаттарында кездетіріледі. Қала Дубровник пен Сербияның арасында, ол уақыттың өзінде жанды сауда жүргізілгендіктен бай болды.

Қалалық кеңес

Черногория және Югославия Патшалығы[өңдеу]

1878 жылы Берлин конгресінен кейін, Подгорица Черногория князьдігіне қосылып, Османлы басқармасының төрт ғасырының аяқталуын және Подгорица мен Черногорияның жаңа дәуірінің басталуын белгіледі. капитал концентрациясының алғашқы нысандары жолдар барлық көрші қалаларға салынды кезде, 1902 жылы көрген, және темекі Подгорица алғашқы маңызды коммерциялық өнім болды. Содан кейін 1904 жылы Зетска деп аталатын жинақ банкі бірінші маңызды қаржы институтын құрды, және ол жақын арада Podgorička Bank-ға айналады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс Черногорияның жаңадан жарияланған Патшалығының ең үлкен қаласы болған Подгорица үшін серпінді дамудың аяқталуын белгіледі. елдің қалған сияқты еді Подгорица 1916 жылғы 1918 Аустрия-Мажарстан, иеленді.

1918 жылы одақтастар босатылғаннан кейін, Черногория Сербия Патшалығы мен біріктіріліп, сербтер, хорваттар мен словендердің Корольдігіне кіргендіктен, дау-дамайсыз Подгорица Ассамблеясы Черногорияның мемлекеттілігінің аяқталуын белгіледі. Интервар кезеңінде Подгорица халқы 13 мыңға жуық болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс[өңдеу]

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Подгорица ауыр зардап шеккен. Қала соғыс кезінде 70-тен астам рет бомбалады, оны жермен соқтығысып, 4,1 мыңнан астам адам қаза тапты. 1944 жылғы 19 желтоқсанда қала босатылды. 90-шы жылдары Югославияның ыдырауымен қайта қалпына келтірілді және Сербия мен Черногория федералды мемлекетке кірген 1992 жылғы 2 сәуірде Подгорица есімі қалпына келтірілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Подгорица ауыр зардап шеккен. Қала соғыс кезінде 70-тен астам рет бомбалады,[2] оны жермен соқтығысып, 4,1 мыңнан астам адам қаза тапты. 1944 жылғы 19 желтоқсанда қала босатылды. 90-шы жылдары Югославияның ыдырауымен қайта қалпына келтірілді және Сербия және Черногория федералды мемлекетке кірген 1992 жылғы 2 сәуірде Подгорица есімі қалпына келтірілді.

Климаты[өңдеу]

Халқы[өңдеу]

Подгорица құрылысы
Жыл Қала
халқы
саны
,Муниципалитет
халқы
саны
1948
14 369
48 599
1953
19 868
55 669
1961
35 054
72 319
1971
61 727
98 796
1981
96 074
132 290
1991
117 875
179 401
2003
136 473
169 132

Экономикасы[өңдеу]

Черногориядағы Орталық Банк

Мәдениеті мен БАҚ[өңдеу]

Қалалық стадион

Білім мен ғылым[өңдеу]

Діні[өңдеу]

Сәулет өнері[өңдеу]

Туысқан қалалар[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Montenegrin 2011 census. Monstat (2011).
  2. Boban Novović Glavni grad je 47 godina nosio pogrešno ime: Kako je Titovgrad postao Titograd? (Serbian) (via Wayback Machine). Vijesti. Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 қазан 2018.