Түркия Ұлттық футбол құрамасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Түркия Ұлттық футбол құрамасы
Логотип
Лақап аты Ay Yıldızlılar (Ай-Жұлдыздылар)
Конфедерация УЕФА
Федерация Түрік футбол федерациясы
Бас бапкері Түркия Шенол Гүнеш
Капитаны Түркия Мехмет Топал
Ең көп
ойын саны
Түркия Рүштү Речбер (120)
Үздік
бомбардир
Түркия Хакан Шүкір (51)
Үй стадионы Олимпиада стадионы (Стамбул), Фенербахче Шүкрү Саражоғлу және Кадир Хас
ФИФА рейтингі 39 (+2) (4 сәуір 2019)
ФИФА коды TUR
Форма
Негізгі
форма
Форма
Қонақтық
форма
Бірінші ойын
Түркия Түркия 2:2 Румыния Румыния
(Стамбул, Түркия; 26 қазан 1923 жыл)
Ең ірі жеңіс
Түркия Түркия 7:0  Сирия
(Анкара, Түркия; 20 қараша 1949 жыл)
Түркия Түркия 7:0 Корея Корея Республикасы
(Женева, Швейцария; 20 маусым 1954 жыл)
Түркия Түркия 7:0 Сан-Марино Сан-Марино
(Стамбул, Түркия; 10 қараша 1996 жыл)
Ең ірі жеңіліс
Польша Польша 8:0 Түркия Түркия
(Хожув, Польша; 24 сәуір 1968 жыл)
Түркия Түркия 0:8 Англия Англия
(Стамбул, Түркия; 14 қараша 1984 жыл)
 Англия 8:0 Түркия Түркия
(Лондон, Англия; 14 қазан 1987 жыл)

Түркия Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Түркияның атынан сынға түсетін ұлттық құрама. Әлем чемпионатына 2 рет, Еуропа чемпионатына 3 рет қатысқан. Жоғары нәтижелері: ӘЧ — жартылай финал (2002), ЕУРО — жартылай финал (2008). 2003 жылы Конфедерациялар кубогына қатысып, үшінші орынға ие болған.

Тарихы[өңдеу]

2000 жылдарға дейін[өңдеу]

Түркия футбол құрамасы 1923 жылы құрылған. 1954 жылғы әлем чемпионатына қатысқаны болмаса, 20-ғасырда түрік футболы әлемге аса таныла қоймады. Тек 2000 жылдарға қарай түрік футболында Реджбер Рүшті, Хақан Шүкір, Хасан Шаш, Бүлент Қорқмаз, Үміт Дауала секілді буындар өсіп-жетілген соң Еуропаны ақырындап мойындата бастады. 2000 жылы "Галатасарайдың" УЕФА кубогын ұтып алуы да осы жас буынның арқасы.

2000 жылы Еуропа чемпионатында Түркия құрамасы ширек финалға дейін жетті.

ӘЧ-2002[өңдеу]

2002 жылғы әлем чемпионатында Түркия жартылай финалға жетті. Бүкіл чемпионат бойында оларды бір ғана құрама — Бразилия ұта алды. Бұл екеуі бір топқа түсіп қалды да, бірінші турда кездесті. 50-минутқа дейін Түркия 1:0 есебімен алда тұрды. Осы кезде ғана болашақ чемпиондар есепті теңестірді. Мұнан соң екі құрама ұзақ уақыт тепе-тең айқасты. 86-минутта түркиялық Алпай Өзалан айып алаңының сыртында Луизаоны жейдесінен тартып еді, ол айып алаңына жетпей жығылды. Төреші Алпайды алаңнан қуды да, пенальти белгіледі. Ривалдо пенальтиді дәл соғып, Бразилияны алға шығарды. Осылайша төрешілердің көмегімен Бразилия Түркияны әзер ұтты.

Бұл екі құрама жартылай финалда тағы кездесті. Бұл жолы Бразилия таза жеңіске жетті — 1:0. Үшінші орын үшін ойында Түркия 3:2 есебімен Кореяны ұтты. Бұл ойында Хақан Шүкір 11-секундта есеп ашып, ӘЧ тарихындағы ең жылдам голды соқты.

Кейінгі жылдары[өңдеу]

2003 жылғы Конфедерациялар кубогында Түркия үшінші орынды иеленді. Ал 2004 жылғы Еуропа чемпионатына күтпеген жерде плей-офф сатысында Латвиядан ұтылып шыға алмады.

ӘЧ-2006 іріктеуінде Түркия өз тобында Украинаны оздырып екінші орында қалды да, шешуші плей-оффта Швейцарияға жол беріп қойды.

ЕУРО-2008 турнирінде Түркия құрамасы құрлықтық додадағы ең жоғарғы нәтижесіне қол жеткізіп, жартылай финалға шықты. Жартылай финалда бұларды Германия тоқтатты — 2:3.

2016 жылғы Еуропа чемпионатында топтан шыға алмады.

Ірі турнирлерде[өңдеу]

Әлем чемпионаттарында[өңдеу]

  • 1930-38 — қатыспады
  • 1950 — іріктеуден өте алмады
  • 1954 — топтық турнир
  • 1958-98 — іріктеуден өте алмады
  • 2002 — Үшінші орын
  • 2006-18 — іріктеуден өте алмады

Еуропа чемпионаттарында[өңдеу]

  • 1960-92 — іріктеуден өте алмады
  • 1996 — топтық турнир
  • 2000 — 1/4 финал
  • 2004 — іріктеуден өте алмады
  • 2008жартылай финал
  • 2012 — іріктеуден өте алмады
  • 2016 — топтық турнир

Көп ойын өткізгендер[өңдеу]

Позиция Ойыншы Матч ЖЖ
1 Рюштю Речбер 120 1994—2012
2 Хакан Шукюр 112 1992—2007
3 Бюлент Коркмаз 102 1990—2005
4 Арда Туран 95 2006—2017
5 Тугай Керимоглу 94 1990—2007
6 Эмре Белезоғлы 93 2000—
7 Алпай Озалан 90 1995—2005
8 Хамит Алтынтоп 82 2004—2014
9 Тунджай Шанлы 80 2003—2010
10 Огун Темизканоглу 76 1990—2002

Мергендер[өңдеу]

Позиция Ойыншы Гол ЖЖ
1 Хакан Шүкір 51 1992—2007
2 Тунджай Санли 22 2003—2010
3 Лефтер Кючюкандонядис 21 1948—1961
Бурак Йылмаз 21 2006—
5 Нихат Кахведжи 19 2000—2010
Метин Октай 19 1969—1979
Джемиль Туран 19 1969—1979
8 Арда Туран 17 2006—2017
9 Зеки Риза 15 1923—1932
10 Ариф Эрдем 11 1993—2004
Эртугрул Саглам 11 1993—1998

Сілтемелер[өңдеу]