Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қазақстан Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы
Логотип
Лақап аты

Қаршығалар[1]

Конфедерация

УЕФА

Федерация

Қазақстан футбол федерациясы

Бас бапкері

Магомед Адиев

Капитаны

Асхат Тағыберген

Ең көп
ойын саны

Самат Смақов (76)

Үздік
бомбардир

Рұслан Балтиев (13)

Үй стадионы

Астана Арена

ФИФА рейтингі

114 (23 маусым, 2022)[2]

Жоғарғы көрсеткіш

83 (қыркүйек 2016)

Төменгі көрсеткіш

166 (мамыр 1996)

ФИФА коды

KAZ

Формасы
Форма
Негізгі
форма
Форма
Қонақтық
форма
Бірінші ойын

Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Қазақстан 1:0 Түркіменстан Түрікменстан
(Алматы, Қазақстан; 1 маусым 1992)

Ең ірі жеңіс

Пәкістан Пәкістан 0:7 Қазақстан Қазақстан
(Лаһор, Пәкістан; 11 маусым 1997)

Ең ірі жеңіліс

Франция Франция 8:0 Қазақстан Қазақстан
(Париж, Франция; 13 қараша 2021)

Футболдан Қазақстан Ұлттық құрамасы — Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Қазақстан құрамасы. Қазақстан футбол федерациясының бақылауында. 1994 жылы ФИФА және АФК-ға мүше болды. Кейін 2002 жылы УЕФА-ға ауысты. Қазіргі таңда бас бапкері — Магомед Адиев.

Құрама Еуропадағы аутсайдер ұжымдардың бірі. Ешқашан әлем және құрлықтық чемпионаттарда финалдық турнирлерге қатыспаған.

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

АФК-да[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тарихтағы тұңғыш кездесуін 1992 жылы 1 маусым күні Алматыда Түрікменстан құрамасына қарсы өткізіп, 1:0 есебімен жеңіске жетті. Құрама 1995 жылға дейін тек Орта Азия құрамаларымен ойнады, тек 1997 жылы 16 шілде күні Либия құрамасымен бақ сынасты.

Ең алғашқы ресми кездесуін Қазақстан құрамасы 1996 жылғы Азия Кубогының іріктеу турнирінде өткізді. 7-ші топта Сирия және Катар құрамаларымен бір топқа түсіп, алғашқы кездесуінде Катар құрамасын 1-0 есебімен жеңді. Бұл осы іріктеудегі құраманың соққан жалғыз добы болатын. Одан кейін олар қалған үш кездесудеде бірде-бір доп соға алмай, қақпасына барлығы алты доп жіберіп алып, жеңіліп қалды.

1998 жылғы ӘЧ-ның іріктеуінде Қазақстан Ирак және Пәкістан құрамаларымен 9-шы топқа түсті. Алғашқысын 2-1, 3-1 есебімен жеңсе, екіншісін 3-0, 7-0 есебімен жеңді. Екінші раундта Оңтүстік Корея, Жапония, БАӘ, Өзбекстанмен бірге В тобына түсіп соңғы орын алды. Біреуінде жеңіп, үшеуінде тең түсіп, төртеуінде жеңіліп қалды.

2000 жылғы Азия Кубогының іріктеуінде Катар, Иордания, Палестина, Пәкістан құрамаларымен бір топқа түсіп екінші орын алды. Топ жеңімпазы Катардан 1 ұпай қалып қойды.

2002 жылғы Әлем Чемпионатына іріктеуде Ирак, Непал және Макао құрамаларымен бір топқа түскен Қазақстан Ирак құрамасымен ұпайы тең түсіп, қосымша көрсеткіші бойынша қалып қойды.

УЕФА-да[өңдеу | қайнарын өңдеу]

2000 жылы ҚФФ Азиялық аймақтағы футболдың даму перспективасы төмен деген көзқараспен Еуро аймаққа өтудің жолдарын іздеді. Қазақстанның географиясындағы Батыс Қазақстан, Атырау, Ақтөбе облыстары Еуропаға кіріп тұрғандықтан, 2002 жылы Қазақстан УЕФА-ға қабылданды. Сондықтан Қазақстан өту кезеңінде болғандықтан 2004 жылғы Азия Кубогы мен Еуропа Чемпионатының іріктеу турниріне қатысқан жоқ.

2006 жылғы ӘЧ-на іріктеуде Қазақстан тұңғыш рет Еуро аймақта өнер көрсетті. Украина, Түркия, Дания, Грекия, Албания және Грузия құрамаларымен бір топқа түсіп, 12 ойында 1 ғана ұпай жинап соңғы орын алды.

2006 жылдың басында құраманы голландиялық маман Арно Пайперс баптады. ЕУРО-2008 іріктеуінде 14 матчтың екеуінде жеңіске жетіп, 4 матчта тең түсті. Нәтижеде 8 құраманың арасында 6-ші орын алды.

2010 жылғы әлем чемпионатының іріктеуін Қазақстан құрамасы сәтсіз бастады. Осының салдарынан Арно Пайперс қызметінен кетті де, орнына неміс маманы Бернд Шторк келді. Шторк та құраманы көтере алмады. Құрама бірнеше рет ірі жеңіліске ұшырап, 2011 жылы Мирослав Беранек келді. Беранек келісімен құраманың ойыны аздап болса да жүйеге түсіп, шамалы дұрысталды. Бірақ 2013 жылы құрамадан ол да кетті. Одан кейін келген Юрий Красножан, Талғат Байсуфинов, Александр Бородюк секілді бапкерлер де айтарлықтай табысқа жете алмады.

2018 жылдың 1 наурызында құрамаға болгариялық маман Станимир Стоилов келді. Стоиловтың кезінде құрама қатысқан жалғыз ресми турнир УЕФА Ұлттар Лигасы болды. Андорра, Грузия, Латвия құрамаларымен Д лигасында бір топқа түсіп, екінші орында қалды. Бұл нәтижеге өзінің де көңілі толмаған болса керек, 2019 жылдың басында Стоилов қызметтен өз еркімен кетті. Оның орнына чехиялық маман Михал Билек келді.

Билектің тұсында есте қаларлықтай бірер матчтар болды, мәселен, ЕУРО-2020 турнирін жеңіспен бастады, алғашқы турда Шотландияны 3:0 есебімен ойсыратты. Бірақ кейін топта үшінші орынға шығу мүмкіндігін бос жіберіп алды, өз алаңында күтпеген жерде Кипрден ұтылып қалды. Соңғы турдың алдында сырт алаңда Сан-Мариноны ұтқаны көмектеспеді, бесінші орында қалды.

2020/21 жылғы Ұлттар лигасында Қазақстан тіпті нашар ойнады, Албания, Беларусь, Литва құрамаларымен бір топқа түсіп, соңғы орында қалды.

2020 жылы 14 желтоқсанда құрама бапкері боп қайтадан Талғат Байсуфинов тағайындалды. 2022 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде де Қазақстан үш ұпаймен соңғы орында қалды.

2022 жылы наурыз айында Андрей Карпович бапкер қызметін атқарушы боп тағайындалды. Ол 2 ойын өткізгеннен кейін, 6 мамырда оның орнына ресейлік маман Магомед Адиев келді.

Жетістіктері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Аймақтық турнирлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Белгілі ойыншылар[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Құрамы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Ойындары мен голдарының саны 2022 жылғы 10 маусым күнгі есептеу бойынша жазылды[3].

Ойыншылар Туған күні          Клубы          Ойын Гол
Қақпашылар
#1 Бекхан ШАЙЗАДА 28.02.1998 Қазақстан "Ордабасы"
#12 Игорь ШАЦКИЙ 11.05.1989 Қазақстан "Шахтер" 10 (-8)
#15 Мұхаммеджан СЕЙСЕН 14.02.1999 Қазақстан "Тараз" 1 (-3)
Қорғаушылар
#2 Сергей МАЛЫЙ 05.06.1990 Қазақстан "Тобыл" 57 1
#3 Нұралы ӘЛІП 22.12.1999 Ресей "Зенит" 17
#4 Темірлан ЕРЛАНОВ 09.07.1993 Қазақстан "Ақтөбе" 13 1
#6 Елдос АХМЕТОВ 01.06.1990 Қазақстан "Тараз" 17
#13 Бағдат ҚАЙЫРОВ 17.04.1993 Қазақстан "Тобыл" 5
#19 Михаил ГАБЫШЕВ 02.01.1990 Қазақстан "Шахтер" 2 1
#22 Александр МАРОЧКИН 14.08.1990 Қазақстан "Тобыл" 25
#31 Талғат КӨСЕПОВ 14.02.1999 Қазақстан "Астана"
Жартылай қорғаушылар
#5 Исламбек ҚУАТ 12.01.1993 Қазақстан "Астана" 50 6
#7 Аслан ДАРАБАЕВ 21.01.1989 Қазақстан "Астана" 12 1
#8 Асхат ТАҒЫБЕРГЕН 09.08.1990 Қазақстан "Тобыл" 38
#10 Бауыржан БАЙТАНА 06.06.1992 Қазақстан "Тараз" 5
#11 Ян ВОРОГОВСКИЙ 07.10.1996 Бельгия "Моленбек" 26 1
#14 Владислав ВАСИЛЬЕВ 10.04.1997 Қазақстан "Тобыл" 12
#16 Ғафуржан СҮЙІМБАЕВ 19.08.1990 Қазақстан "Ақсу" 42 3
#17 Арман КЕҢЕСОВ 04.09.2000 Қазақстан "Ақтөбе"
#18 Тимур ДОСМАҒАМБЕТОВ 01.05.1989 Қазақстан "Шахтер" 12
#20 Рамазан ОРАЗОВ 30.01.1998 Қазақстан "Ақтөбе" 8
#21 Максим САМОРОДОВ 29.06.2002 Қазақстан "Ақтөбе" 1
#23 Эльхан АСТАНОВ 21.05.2000 Қазақстан "Ордабасы" 4
#25 Самат ЖАРЫНБЕТОВ 04.01.1994 Қазақстан "Тобыл" 6
Шабуылшылар
#9 Артур ШУШЕНАЧЕВ 07.04.1998 Қазақстан "Қайрат" 6
#17 Абат АЙМБЕТОВ 07.08.1995 Қазақстан "Астана" 22 5
#27 Абылайхан ЖҰМАБЕК 19.10.2001 Қазақстан "Тараз"

Дереккөз: Қазақстан Футбол ФедерациясыОйыншылар

Бас жаттықтырушылар[өңдеу | қайнарын өңдеу]

2022 жылғы 13 маусымдағы жағдай бойынша[4].

Жұмыс уақыты Жаттықтырушы О Ж Т Ұ Ж %
1 маусым 1992 — 25 қазан 1992 Қазақстан Бақтияр Байсейітов 7 4 3 0 57.14
11 сәуір 1994 — 17 сәуір 1994 Қазақстан Бауыржан Баймұхамедов 4 1 2 1 25.00
27 желтоқсан 1995 — 8 қараша 1997 Қазақстан Серік Бердалин 20 6 4 10 30.00
1 желтоқсан 1998 — 12 желтоқсан 1998 Қазақстан Сергей Гороховадацкий 5 2 1 2 40.00
20 наурыз 2000 — 7 қазан 2000 Қазақстан Ваит Талғаев 9 5 0 4 55.56
10 желтоқсан 2000 — 10 желтоқсан 2000 Қазақстан Владимир Фомичев 1 0 0 1 0.00
12 сәуір 2001 — 7 шілде 2002 Қазақстан Вахид Масудов 9 4 4 1 44.44
12 ақпан 2003 — 28 сәуір 2004 Ресей Леонид Пахомов 9 0 2 7 0.00
8 қыркүйек 2004 — 12 қазан 2005 Қазақстан Сергей Тимофеев 13 0 1 12 0.00
12 ақпан 2006 — 10 қыркүйек 2008 Нидерланд Арно Пайперс 36 7 11 18 19.44
11 қазан 2008 — 12 қазан 2010 Германия Бернд Шторк 14 3 0 11 21.43
9 ақпан 2011 — 15 қазан 2013 Чехия Мирослав Беранек 24 5 6 13 20.83
5 наурыз 2014 — 13 қазан 2015 Ресей Юрий Красножан 17 3 6 8 17.65
26 наурыз 2016 — 27 ақпан 2017 Қазақстан Талғат Байсуфинов 5 2 1 2 33.33
27 ақпан 2017 — 8 қаңтар 2018 Ресей Александр Бородюк 7 0 1 6 0.50
1 наурыз 2018 — 17 қаңтар 2019 Болгария Станимир Стоилов 5 2 1 2 50.00
19 қаңтар 2019 — 9 желтоқсан 2020 Чехия Михал Билек 18 5 3 10 0.33
14 желтоқсан 2020 — 9 наурыз 2022 Қазақстан Талғат Байсуфинов 9 1 3 5 0.16
9 наурыз 2022 — 27 сәуір 2022 Қазақстан Андрей Карпович 2 1 0 1 50.00
27 сәуір 2022 — қазірге дейін Ресей Магомед Адиев 4 3 1 0 75.00

О — ойындар, Ж — жеңістер, Т — тең түскен ойындар, Ұ — ұтылыстар, Ж % — жеңіс пайызы

Жылдар бойынша ФИФА рейтингі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Straight Line Steady.svg 153 Red Arrow Down.svg 163 Green Arrow Up.svg 156 Green Arrow Up.svg 107 Green Arrow Up.svg 102 Red Arrow Down.svg 123 Green Arrow Up.svg 120 Green Arrow Up.svg 98 Red Arrow Down.svg 117 Red Arrow Down.svg 136 Red Arrow Down.svg 147 Green Arrow Up.svg 137 Green Arrow Up.svg 135 Green Arrow Up.svg 112 Red Arrow Down.svg 137 Green Arrow Up.svg 125 Red Arrow Down.svg 138 Straight Line Steady.svg 138 Red Arrow Down.svg 142 Green Arrow Up.svg 128 Red Arrow Down.svg 139 Green Arrow Up.svg 132 Green Arrow Up.svg 98 Red Arrow Down.svg 137 Green Arrow Up.svg 119 Green Arrow Up.svg 118 Red Arrow Down.svg 122 Red Arrow Down.svg 125 Green Arrow Up.svg 114

Дереккөз: FIFA/Coca-Cola Men's Ranking  (ағыл.)

Рекордшылар[өңдеу | қайнарын өңдеу]

2022 жылғы 14 маусымдағы жағдай бойынша[5]

Жуан жазумен жазылған ойыншылар Қазақстан құрамасында әлі де белсенді.

Самат Смақов Ұлттық құрама сапында ең көп ойын өткізген футболшы (76 матч).
Ең көп ойын өткізгендер
# Футболшы Ойын Гол Жылдар
1 Самат Сымақов 76 2 2000–2017
2 Рұслан Балтиев 73 13 1997–2009
3 Нұрбол Жұмасқалиев 58 7 2001–2014
Юрий Логвиненко 58 5 2008–қазіргі уақытқа дейін
Сергей Малый 58 1 2014–қазіргі уақытқа дейін
6 Андрей Карпович 55 3 2001–2014
7 Сергей Хижниченко 52 8 2009–қазіргі уақытқа дейін
8 Исламбек Қуат 50 6 2015–қазіргі уақытқа дейін
9 Бауыржан Исламхан 46 3 2012–қазіргі уақытқа дейін
Давид Лория 46 0 2000–2019
Дмитрий Шомко 46 2 2011–қазіргі уақытқа дейін
Рұслан Балтиев 13 гол соққан Қазақстанның үздік бомбардирі.
Үздік бомбардирлер
# Футболшы Гол Ойын Арақатынас Жылдар
1 Рұслан Балтиев 13 73 0,18 1997–2009
2 Виктор Зубарев 12 18 0,67 1997–2002
3 Бақтияр Зайнутдинов 9 23 0,39 2018–қазіргі уақытқа дейін
4 Дмитрий Бяков 8 33 0,24 2000–2008
Сергей Хижниченко 8 52 0,15 2009–қазіргі уақытқа дейін
5 Нұрбол Жұмасқалиев 7 58 0,12 2001–2014
7 Игорь Авдеев 6 27 0,22 1996–2005
Олег Литвиненко 6 28 0,21 1996–2006
Сергей Остапенко 6 42 0,14 2007–2014
Исламбек Қуат 6 50 0,12 2015–қазіргі уақытқа дейін
  • Ең кеш дебют: Юрий Ишутин, туғанына 37 жас, 20 күн болғанда 1996 жылы 12 маусымда құрамадағы алғашқы кездесуін өткізген.
  • Ең ерте дебют: Жамбыл Көкеев, туғанына 17 жас, 4 ай, 27 күн болғанда 2006 жылы 14 ақпанда Иордания құрамасымен болған ойында алғашқы кездесуін өткізген.

Матчтар санағы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Төменде Қазақстан ұлттық құрамасының басқа елдердің құрама командаларына қарсы шығу статистикасы келтірілген. Деректер 2022 жылғы 13 маусымдағы жағдай бойынша түзетілген[6].

Халықаралық турнирлер санағы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Әлем Чемпионаты[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жыл Турнир раунды Орын Ойын Ұтыс Тең ойын Жеңіліс Ұпай Соққан добы Жіберген добы
Франция 1998 Квалификациядан өте алмады 5 12 5 3 4 18 22 21
ЖапонияКорея Республикасы 2002 Квалификациядан өте алмады 2 6 4 2 0 14 20 2
Германия 2006 Квалификациядан өте алмады 7 12 0 1 11 1 6 29
Оңтүстік Африка Республикасы 2010 Квалификациядан өте алмады 5 10 2 0 8 6 11 29
Бразилия 2014 Квалификациядан өте алмады 5 10 1 2 7 5 6 21
Ресей 2018 Квалификациядан өте алмады 6 10 0 3 7 3 6 26
Катар 2022 Квалификациядан өте алмады 5 8 0 3 5 3 5 20

Еуропа Чемпионаты[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жыл Турнир раунды Орын Ойын Ұтыс Тең ойын Жеңіліс Ұпай Соққан добы Жіберген добы
АустрияШвейцария 2008 Квалификациядан өте алмады 6 14 2 4 8 10 11 21
ПольшаУкраина 2012 Квалификациядан өте алмады 5 10 1 1 8 4 6 24
Франция 2016 Квалификациядан өте алмады 5 10 1 2 7 5 7 18
2020 Квалификациядан өте алмады 5 10 3 1 6 10 13 17

Азия Кубогы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жыл Турнир раунды Орын Ойын Ұтыс Тең ойын Жеңіліс Ұпай Соққан добы Жіберген добы
Біріккен Араб Әмірліктері 1996 Квалификациядан өте алмады 3 4 1 0 3 3 1 6
Ливан 2000 Квалификациядан өте алмады 2 4 3 0 1 9 8 3

Ұлттар Лигасы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жыл Лига Топ Орын Матч Жеңіс Тең Ұтылыс Доп Ұпай
2018/2019 D 1 2 6 1 3 2 8-7 6
2020/2021 C 4 4 6 1 1 4 5-9 4
2022/2023 C 3 1 4 3 1 0 6-2 10

Форма[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жылдар Жеткізуші
1994–1996 Германия Adidas
1996–1998 Германия Puma
1998–1999 Тайланд Grand Sport
1999–2000 Германия Adidas
2000–2002 Америка Құрама Штаттары Nike
2002–2003 Ұлыбритания Umbro
2003–2004 Америка Құрама Штаттары Nike
2004–2005 Германия Puma
2005–2008 Италия Diadora
2008–2012 Ұлыбритания Umbro
2012– Германия Adidas

Дереккөз: FootballShirtsVoltage.com[7]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Сілтемелер[өңдеу | қайнарын өңдеу]