Қайрат (футбол клубы)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қазақстан Қайрат
FCKairat logo.png
Толық
атауы
«Қайрат» футбол клубы
Құрылған жылы 1954 жыл
Стадионы Алматы Орталық стадионы
Сыйымдылығы 23 804
Президенті Қазақстан Боранбаев Қайрат Советайұлы
Жаттықтырушы Беларусь Алексей Шпилевский
Капитаны Қазақстан Ғафуржан Сүйімбаев
Сайты Ресми сайты
Жарыс Қазақстан Премьер Лигасы
2020 1-ші орын[1]
Форма
Негізгі
формасы
Форма
Қонақтық
формасы
Форма
Резервтік
формасы
Soccerball current event.svg Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2020

ҚайратҚазақстандық кәсіби футбол клубы, Алматы қаласынан. Қазақстан Чемпионатының 3-дүркін Чемпионы, 9-дүркін Қазақстан Кубогінің иегері, 2-дүркін Қазақстан Суперкубогінің иегері, КСРО футбол федерациясы кубогының иегері.

Тарихы[өңдеу]

1954 жылы "Динамо" спорт қоғамының базасында "Локомотив" деген атаумен құрылды. 1955 жылы атауы "Урожай" боп өзгертілді. Бір жылдан соң тағы да атауын өзгерту мәселесі министрлікте қаралып, бірнеше атаудың ішінен "Қайрат" таңдалды.

1957 жылы тұңғыш халықаралық кездесуін "Ваасан Паллосеура" (Финляндия) клубымен өткізіп, 4:0 есебімен жеңіске жетті. 1956-59 жылдары КСРО В класында (Кейін бірінші лига боп өзгерді) ойнады.

1959 жылдың соңында КСРО футбол федерациясы жоғары лигадағы клубтар санын 12-ден 22-ге дейін көбейтуге шешім қабылдады. Бұл шешімнен соң "Қайраттың" да жоғары лигаға қатысуына мүмкіндік ашылды. Осылайша 1960 жылғы КСРО чемпионатында клубтың элитадағы тұсауы кесілді.

1960-91 жылдар аралығында "Қайрат" жоғары және бірінші лигаларда ойнады. 1986 жылы жоғары лигада жетінші орынға көтеріліп, ең жоғары жетістігіне қол жеткізді. Сондай-ақ 1963 жылы КСРО кубогының жартылай финалына дейін жетіп, клуб футболшылары КСРО спорт шебері ретінде марапатталды.

1971 жылы Бухарестің "Рапид" клубын ұтып, Халықаралық теміржолшылар кубогында жеңімпаз атанды. Кеңес дәуіріндегі тағы бір ірі жетістігіне 1988 жылы қол жеткізіп, КСРО Федерациялары кубогында топ жарды. Бұл маусымда "Қайрат" соңғы рет жоғары лигада ойнады да, 1989-91 жылғы маусымдарды бірінші лигада өткізді.

1992 жылы Қазақстандағы тұңғыш маусымды "Қайрат" сәтті бастады, чемпион атанды, кубокты иеленді. 1993 жылы Достастық елдері кубогына қатысып, топтық кезеңде "Экранасты" доп айырмашылығы бойынша ғана бірінші орынға жіберіп алды да, жартылай финалға шыға алмады.

Бірақ сол жылы-ақ клубтағы күшті ойыншылар әр жаққа тарап кетті де, 1993 жылғы чемпионатты он бірінші орында аяқтады. Келесі маусымда да дәл осы нәтиже қайталанды. Осы құлдырағаннан тек 1997 жылы ғана жүлделі орынға ілінді, үшінші орынға табан тіреді. Сондай-ақ осы жылы екінші рет Қазақстан кубогын иеленді.

1998 жылғы футбол маусымына дайындық жүріп жатқан кезде ЦСКА басшылары «Қайраттың» бүкіл базасын, стадионын өздеріне қаратып алмақшы болды. Сол кезде «Қайратқа» қаржылық жағынан қолдау көрсетіп отырған Болат Әбілев бұған шыдай алмай, жарты команданы бөліп әкетті. Сол кезде «Қайраттың» вице-президенті Сейілдә Байшақов та Болат Әбілев жағына шықты. «Қайрат» екіге жарылғаннан кейін бір жартысы «Қайрат-ЦСКА» болды да, екінші жартысы халықтық «Қайрат» болды. Асқар Қожабергенов бастаған бір топ ойыншылар да халықтық «Қайрат» жағына шықты. Халықтық «Қайрат» дегеніміз сол кезде қырық жылға жуық тарихы бар кәдімгі «Қайрат» клубы. Өкінішке қарай, халықтық «Қайрат» сол жылы Қазақстан біріншілігінің жоғары тобында емес, бірінші лигада ойнады. 1998 жылдың қорытындысы бойынша, бірінші лигада жеңімпаз атанып, 1999 жылы жоғарғы топқа қайта оралды. Сол жылы халықтық «Қайрат» ұлттық біріншілікте үшінші орынға қол жеткізді. Ал «Қайрат-ЦСКА» халықтық «Қайраттан» әлдеқайда төмен қалды.

Бірақ, 2000 жылы екі «Қайрат» қайтадан қосылды. Өйткені, ЦСКА басшыларының клубты ұстап тұруға мүмкіндіктері болмады.[2][3]

2002 жылдың жазында Қазақстан клубтары арасында алғашқылардың бірі боп еурокубоктерге қатысты. Бірақ УЕФА кубогының алғашқы іріктеуінде "Црвена Звезда" клубымен кездескен қайраттықтар екі ойында да оларға есе жіберді, 0:2, 0:3.

2004 жылғы біріншілікте араға 12 жыл салып Қазақстан чемпионы атанды. Осы жетістігінен соң 2005 жылы Достастық кубогына және Чемпиондар лигасына жолдама алды. Достастық кубогында топтық кезеңнен өтіп 1/4 финалға дейін жетті, ал Чемпиондар лигасында Словакияның "Артмедия" клубымен кездесіп, өз алаңында 2:0 есебімен жеңіске жетті. Ал сырт алаңда тек соңғы секундтарда төртінші голды жіберіп алды (1:3 есебін сақтап қалғанда, келесі кезеңге өтер еді).

2006 жылы УЕФА кубогында "Фехервар" клубынан ұтылды (0:1, 2:1).

2008 жылдың ортасында клубтың демеушілерінің бірі қаржыландырудан бас тартты да, клуб мүшелеріне тиісті жалақы берілмей қалды. Нәтижесінде клубтың лицензиясы жоққа шығарылып, команда 2009 жылғы маусымды бірінші лигада өткізді. 2009 жылы бірінші лигада жеңімпаз атанып, жоғары лигаға қайта жолдама алды. 2013 жылы бапкер Владимир Вайстың жетекшілігімен араға сегіз жыл салып жүлдеге қол жеткізді: қола жүлдегер атанды.

2015-19 жылғы маусымдарда қатарынан бес рет күміс жүлдені қанағат тұтты. 2015 жылы жазда өз тарихында тұңғыш рет еурокубоктердің топтық кезеңіне өте жақын келді, Еуропа лигасында "Црвена Звезда", "Алашкерт", "Абердин" секілді клубтарды қапы қалдырып, плей-офф сатысында "Бордоға" жол берді, сыртта 0:1 есебімен ұтылып келген қайраттықтар өз алаңында 2:0 есебімен алда тұрды. Тек соңғы минуттарда ғана гол жіберіп алды. Айта кетейік, маусымда "Қайрат" сапында 2013 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы Анатолий Тимощук доп тепті. Ал жыл соңында Вайсс қызметтен кетіп, орнына Александр Бородюк келді. Сондай-ақ клубқа ресейлік танымал футболшы Андрей Аршавин келді. 2016 жылғы маусым басында клуб тұңғыш рет Қазақстан суперкубогын ұтып алды.

2016 жылғы маусым барысында сүреңсіз нәтижелерден соң Бородюктің орнына Кахабер Цхададзе келді. Бірақ "Қайрат" бұл жолы Еуропа лигасында екінші іріктеу кезеңінен аса алмады.

2017 жылдың жазынан 2018 жылдың күзіне дейін клубты Карлос Алос Феррер жаттықтырды. Жыл соңында Андрей Карпович азырақ бапкер міндетін атқарды. Бұл маусымды да "Қайрат" екінші орынмен аяқтады.

2019 жылдың басында клуб тізгінін беларусьтік 30 жасар Алексей Шпилевский ұстады. 2019 жылы жазда клуб УЕФА Еуропа лигасының екінші кезеңінен аса алмады, чемпионатты тағы да екінші орынмен қорытындылады.

2020 жылғы маусымда чемпионат бітуге бес тур қалғанда араға 16 жыл салып Қазақстан чемпионы атанды.

Орта Азия дербиі[өңдеу]

Толық мақаласы: Орта Азия дербиі

Қазақ және өзбек футболының арасындағы ымырасыз бәсекелестік ертеден бар. КСРО чемпионаттарында Алматының "Қайраты" мен Ташкенттің "Пахтакоры" өзара кездескенде стадионда ине-шаншар орын болмайтын. Екі клубтың кездесуі "Орта Азия дербиі" деген сипатқа ие болды, ол кездесулерді қазақ және өзбек футбол жанкүйерлері ғана емес, бүкіл одақтың футбол көрермендері ерекше ықыласпен тамашалайтын еді.

Мұндай ойындарда екі жаққа да жеңіс ауадай қажет, тіпті жеңіске жете қалса маусым соңында төменгі лигаға түсіп кетсе де кешірілетін.

Статистикасы[өңдеу]

Ең үлкен жеңісі[өңдеу]

Қазақстан чемпионаты

Ең үлкен жеңілістері[өңдеу]

Қазақстан чемпионаты

Клуб атауларының тарихы[өңдеу]

  • «Локомотив» (1954)
  • «Урожай» (1955)
  • «Қайрат» (1956 жылдан бері)

Маусымдары[өңдеу]

Маусым Лига Қазақстан кубогы
Див Поз О Ұ Т Ж СД ЖД Ұп
1992 1 1 26 16 5 5 48 22 53 Жеңімпаз
1993 11 22 5 3 14 23 41 18 2 раунд
1994 11 30 10 6 14 36 42 36 1 раунд
1995 9 30 13 2 15 37 35 41 1 раунд
1996 6 34 19 5 10 61 30 62
1997 3 26 16 5 5 52 14 53 Жеңімпаз
1998 2 2 4 3 0 1 8 1 9
1999 1 3 30 21 1 8 62 19 64 Жеңімпаз
2000 4 28 18 6 4 48 17 60
2001 5 32 15 7 10 42 33 52 Жеңімпаз
2002 7 32 13 7 12 41 36 46
2003 7 32 14 7 11 51 42 49 Жеңімпаз
2004 1 36 25 8 3 70 21 83 Финал
2005 3 30 18 8 4 56 22 62 Финал
2006 7 30 12 10 8 39 30 46
2007 13 30 9 3 18 23 43 30
2008 10 30 9 10 11 25 28 34 1/4
2009 2 1 26 19 4 3 63 21 42 1 раунд
2010 1 10 32 6 11 15 17 38 29 3 раунд
2011 11 32 8 8 16 30 49 22 1/4
2012 10 26 7 8 11 23 34 29 2 раунд
2013 3 32 12 12 8 44 38 33 2 раунд
2014 3 32 18 5 9 58 31 38 Жеңімпаз
2015 2 32 20 7 5 60 19 45 Жеңімпаз
2016 2 32 22 5 5 75 30 71 Финалист
2017 2 32 23 9 1 75 28 78 Жеңімпаз

Еврокубоктар[өңдеу]

Маусым Жарыс Раунд Клуб Үйде Сыртта Жалпы
2002/03 УЕФА Кубогы Бастапқы Црвена Звезда (Сербия) 0:2 0:3 0:5
2005/06 Чемпиондар Лигасы I КР Артмедиа (Словакия) 2:0 1:4 3:4
2006/07 УЕФА кубогы I КР Фехервар (Мажарстан) 2:1 0:1 2:2
2014/15 Еуропа Лигасы I КР Кукеси (Албания) 1:0 0:0 1:0
II КР Эсбьерг (Дания) 1:1 0:1 1:2
2015/16 Еуропа Лигасы I КР Црвена Звезда (Сербия) 2:1 2:0 4:1
II КР Алашкерт (Армения) 3:0 1:2 4:2
III КР Абердин (Шотландия) 2:1 1:1 3:2
Плей-офф Бордо (Франция) 2:1 0:1 2:2
2016/17 Еуропа Лигасы I КР Теута (Албания) 5:0 1:0 6:0
II КР Маккаби Тель-Авив (Израиль) 1:1 1:2 2:3
2017/18 Еуропа Лигасы I КР Атлантас (Литва) 6:0 2:1 8:1
II КР Скендербеу (Албания) 1:1 0:2 1:3
2018/19 Еуропа Лигасы I КР Энгордань (Андорра) 7:1 3:0 10:1
II КР АЗ Алкмаар (Нидерланд) 2:0 1:2 3:2
III КР Сигма (Чехия) 1:2 0:2 1:4
2019/20 Еуропа Лигасы I КР Широки Бриег (Босния) 2:1 2:1 4:2
II КР Хапоэль Беэр-Шева (Израиль) 1:1 0:2 1:3
2020/21 Еуропа Лигасы І КР Ноа (Армения) 4:1

Құрамы[өңдеу]

Жетекшілері[өңдеу]

Қызметі Есімі
Президенті Қазақстан Қайрат Советаевич Боранбаев
Бақылау кеңесінің мүшесі Қазақстан Малик Булатович Кушалиев
Ген директор Қазақстан Марат Баймуханов
Бас бапкер Беларусь Алексей Шпилевский
Бас бапкердің ассистенті Қырғызстан Кирилл Кекер
Ғылыми методтық жұмыс бойынша Германия Томми Яниген
ФБ бапкері Германия/Грекия Христос Пападопулос
Қақпашылар бапкері Аустрия Саша Март
Физиотерапевт Бразилия Диого Лейте

Ойыншылары[өңдеу]

2021 жыл, наурыз

Қақпашылар Туған күні Азаматтығы
1 Стас Покатилов 08.12.1992  Қазақстан
30 Данил Устименко 08.08.2000  Қазақстан
31 Дінмұхаммед Жомарт 06.12.2000  Қазақстан
72 Темірлан Анарбеков 14.09.2003  Қазақстан
Қорғаушылар Туған күні Азаматтығы
3 Сергей Кейлер 08.11.1994  Қазақстан
4 Нұралы Әліп 22.12.1999  Қазақстан
5 Гафуржан Сүйімбаев 19.08.1990  Қазақстан
20 Раде Дугалич 05.11.1992  Сербия
24 Дино Миканович 07.05.1994  Хорватия
33 Денис Поляков 17.04.1991  Беларусь
37 Айбар Нұрғалиев 12.08.1999  Қазақстан
57 Равиль Ибрагимов 25.12.2000  Қазақстан
75 Александр Широбоков 02.01.2003  Қазақстан
Жартылай қорғаушылар Туған күні Азаматтығы
6 Яцек Гуральски 21.09.1992  Польша
8 Айбол Әбікен 01.06.1996  Қазақстан
13 Камо Оганесян 05.10.1992  Армения
22 Небойша Косович 24.02.1995  Сербия
27 Гүлжігіт Әліқұлов 25.11.2000  Қырғызстан
28 Әліби Тұзақбаев 08.12.1999  Қазақстан
29 Данияр Үсенов 18.02.2001  Қазақстан
46 Арсен Буранчаев 12.09.2001  Қазақстан
58 Андрей Ульшин 18.04.2000  Қазақстан
74 Ғалымжан Кенжебек 12.02.2003  Қазақстан
Шабуылшылар Туған күні Азаматтығы
9 Вагнер Лав 11.06.1984  Бразилия
10 Штрели Мамба 17.06.1994  Германия
11 Адеринсола Эсеола 28.06.1991  Украина
17 Сұлтанбек Астанов 23.03.1999  Қазақстан
18 Хосе Канте 27.09.1990  Гвинея
19 Артур Шушеначев 07.04.1998  Қазақстан
28 Еркебұлан Сейдахмет 04.02.2000  Қазақстан
59 Айбар Абдулла 22.01.2002  Қазақстан

Жетістіктері[өңдеу]

Қазақстан[өңдеу]

Чемпионат

  • Чемпион (3): 1992, 2004, 2020
  • 2-орын (4): 2015, 2016, 2017, 2018
  • 3-орын (5): 1997, 1999, 2005, 2013, 2014

Кубок

  • Жеңімпаз (9 — рекорд): 1992, 1996/97, 1999/00, 2001, 2003, 2014, 2015, 2017, 2018
  • Финалист (3): 2004, 2005, 2016

Суперкубок

  • Жеңімпаз (2): 2016, 2017
  • Финалист (3): 2015, 2018, 2019

1-лига

  • Жеңімпаз (1): 2009

КСРО[өңдеу]

КСРО Футбол федерацияларының кубогы

  • Жеңімпаз (1): 1988

1-лига

  • Жеңімпаз (2): 1976, 1983
  • 2-орын (2): 1965, 1970
  • 3-орын (1): 1989

Халықаралық[өңдеу]

Халықаралық теміржолшылар кубогы

  • Жеңімпаз: 1971

Дереккөздер[өңдеу]

  1. http://kazfootball.kz/news/51703
  2. Асқар Қожабергенов, «Жетісу» футбол клубының директоры: «Бапкерлікті Бердыевтен үйрендім»
  3. Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь". ISBN 9965-822-57-3

Сілтемелер[өңдеу]