Алматы облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі
Алматы облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері – тарихи қалыптасқан аумақтары бар жеке ғимараттар мен құрылыстар, мемориалдық үйлер, қорымдар, кесенелер және жеке қорымдар, монументалды өнер туындылары, тас мүсіндер, жартастағы суреттер. Ескерткіштер тізімі Алматы облысы әкімдігінің 2020 жылғы 22 желтоқсандағы № 498 қаулысымен бекітілген[1]
Балқаш ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза болған батырлардың ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Бақанас ауылы | |
| 2 | Бақтыораз Бейсекбаев бюсті, 1998 жыл | монументтік өнер құрылысы | Бақанас ауылы | |
| 3 | Дінмұхамед Қонаев бюсті, 1998 жыл | монументтік өнер құрылысы | Бақанас ауылы | |
| 4 | 1941-1945 жылдар, Ұлы Отан соғысы жылдары қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Балатопар ауылы | |
| 5 | Жамбыл Жабаев бюсті, 2003 жыл | монументтік өнер құрылысы | Балатопар ауылы | |
| 6 | Дінмұхамед Қонаев бюсті, 1999 жыл | монументтік өнер құрылысы | Желтораңғы ауылы | |
| 7 | Ұлы Отан соғысы жылдары қаза болған батырлар ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қараой ауылы | |
| 8 | Нұрмұхамед Бозжанов бюсті, 1998 жыл | монументтік өнер құрылысы | Құйған ауылы | |
| 9 | Жеке қорғандардың қирандылары, орта ғасырлар | археология ескерткіші | Бақанас ІІ және Орта-Бақанас өзендерінің арасындағы Балқаш көлінің маңайындағы құмдарда | |
| 10 | Жеке қорғандардың қирандылары, орта ғасыр | археология ескерткіші | Бақанас өзенінің бастауынан 100 км | |
| 11 | Суғару жүйесінің қалдықтары, орта ғасыр | археология ескерткіші | Ақкөл ауылының жолымен Бақанас ауылынан 30-33 км арасында | |
| 12 | Нығайтылмаған ауылдар, орта ғасыр | археология ескерткіші | Іле өзенінің оң жақ жағалауындағы Бақанас шатқалында | |
| 13 | Ақтам қорғандары (8), ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Бақанас ауылының жолымен Қапшағай су қоймасынан 87 км |
Еңбекшіқазақ ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза болған ауылдастар ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ақши ауылы | |
| 2 | Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1986 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ават ауылы | |
| 3 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Амангелді ауылы | |
| 4 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер мемориалы, 1984 жыл | монументтік өнер құрылысы | Алмалы ауылы | |
| 5 | Кеңес Одағының Батыры Төлен Қабыловтың бюсті, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Асысаға ауылы | |
| 6 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдастар ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ащыбұлақ ауылы | |
| 7 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Бәйтерек ауылы | |
| 8 | Ұлы Отан соғысында қаза болғандардың мемориалдық кешені, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Байсейіт ауылы | |
| 9 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1983 жыл | монументтік өнер құрылысы | Балтабай ауылы | |
| 10 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1983 жыл | монументтік өнер құрылысы | Еңбек ауылы | |
| 11 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Жаңашар ауылы | |
| 12 | Ұлы Отан соғысында қаза болғандардың мемориалдық кешені, 1983 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қаратұрық ауылы | |
| 13 | Ұлы Отан соғысында қаза болғандардың ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қайрат ауылы | |
| 14 | Мұхтар Әуезов ескерткіші, 1999 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қызылшарық ауылы | |
| 15 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер ескерткіші, 1965 жыл | монументтік өнер құрылысы | Малыбай ауылы | |
| 16 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Бәйдібек би ауылы | |
| 17 | Ораз Жандосов бюсті, 1977 жыл | монументтік өнер құрылысы | Нұра ауылы | |
| 18 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Саймасай ауылы | |
| 19 | Отан үшін соғыста қаза болғандар ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Сарыбұлақ ауылы | |
| 20 | Ұлы Отан соғысында қаза болғандар ескерткіші, 1965 жыл; Абдолла Розыбакиев бюсті, 1961 жыл | монументтік өнер құрылысы | Тескенсу ауылы | |
| 21 | Абдолла Розыбакиев бюсті, 1961 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ұяшық мәтіні | |
| 22 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Түрген ауылы | |
| 23 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1986 жыл | монументтік өнер құрылысы | Талдыбұлақ ауылы | |
| 24 | Медетбек батырдың кешені, 2007 жыл | монументтік өнер құрылысы | Таутүрген ауылы | |
| 25 | Абай Құнанбаев бюсті, 1977 жыл; Абдолла Розыбакиев бюсті, 1977 жыл; Петр Вихрев бюсті, 1980 жыл; Исмаил Таиров ескерткіші, 1985 жыл; Жетісуда Кеңес үкіметін орнату үшін күрескен Ахметжан Шымболатов ескерткіші, 1968 жыл; Ұлы Отан соғысы жылдары қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1988 жыл; Мәншүк Маметова ескерткіші, 1988 жыл; Шелек тарихи-өлкетану мұражайы, 1981 жыл; Кеңес Одағының Батыры Әлия Молдағұлова ескерткіші, 2008 жыл; Кеңес Одағының Батыры Төле Кенжебаев ескерткіші, 2003 жыл; | монументтік өнер құрылысы | Шелек ауылы | |
| 26 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1973 жыл | монументтік өнер құрылысы | Есік қаласы | |
| 27 | Қорған, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Асысаға ауылынан оңтүстік-батысқа 2 км | |
| 28 | Ассы V бейіті, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Метеопосттан оңтүстікке 400 м, Ассы шатқалы | |
| 29 | Қорған, ежелгі темір дәуірі; Қорған, ежелгі темір дәуірі; Қорған, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорған, ежелгі темір дәуірі; Қорған, ежелгі темір дәуірі; Қорған, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 4,5 км, Ассы шатқалы; солтүстік-шығысқа қарай 300 м; олтүстік-батысқа қарай 6,5 км; солтүстікке қарай 3 км; солтүстік-батысқа қарай 4,5 км; | |
| 30 | 2 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ассы өзенінің кепкен саласының оң жағалауында, солтүстікке 20 км | |
| 31 | 2 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 2 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Обсерваториядан солтүстікке қарай 4,2 км; 7 км | |
| 32 | 2 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуір | археология ескерткіші | Ассы асуы трассасынан оңтүстікке 10 км | |
| 33 | 3 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 4 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Обсерваториядан солтүстік-батысқа қарай 4,5 км; солтүстікке қарай 2,5 км | |
| 34 | 5 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | бірінші қорған 3,5 км, соңғысы обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 5,3 км, Ассы шатқалында | |
| 35 | 7 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | бірінші қорған 3,8 км, соңғысы обсерваториядан солтүстік-батысқа қарай 6 км, Ассы шатқалында | |
| 36 | 17 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Обсерваториядан оңтүстікке қарай 2 км, Ассы шатқалы | |
| 37 | 41 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ассы шатқалы, Ассы өзенінің сол жағалауы | |
| 38 | Қорған, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Обсерваториядан шығысқа қарай 4 км | |
| 39 | Қорған, түркі уақыты | археология ескерткіші | Түрген ауылы жолынан оңтүстікке қарай 1 км | |
| 40 | Қорған, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Обсерваториядан оңтүстік-батысқа қарай 500 м, Ассы-Түрген платосы | |
| 41 | Жылысай бейіті, біздің дәуірге дейін VІ-VІІ ғасырлар, біздің дәуірдің ІІІ ғасыры; Жылысай бейіті ХVІІІ, І мыңжылдықтың екінші жартысы, біздің дәуірдің І мыңжылдығы; Жылысай қорғанды бейіті ХХV, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуіріміздің V ғасыры | археология ескерткіші | Обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 300 м, Жылысай шатқалынан 2,8 км; Ассы жайлауы, Жылысай шатқалы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 3,4 км; Ассы жайлауы, Жылысай шатқалы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 2,2 км, жолдан 150 м | |
| 42 | Қорғанды бейіт обсерваториялар (біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы) – І; ІІ; ІІІ; ІV (ерте темір дәуірі); V; VІ; Қорған, обсерватория VІІ, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр – біздің дәуірдің V ғасыры | археология ескерткіші | Ассы жайлауы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 0,6-1,8 км аралығы; оңтүстік-шығысқа қарай 100 м; солтүстік-батысқа қарай 70 м; оңтүстік-батысқа қарай 0,48 км, жолдан оңтүстік-шығысқа 150 м | |
| 43 | Қорғанды бейіт Бөлексаз "А", біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорған Бөлексаз "В", біздің дәуірге дейін V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорған Бөлексаз "Г", біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт, Бөлексаз "Ж", біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдық ортасы – біздің дәуірдің І мыңжылдық; Қорған Бөлексаз "Е", біздің дәуірдің І мыңжылдықтың ортасы; Қорған Бөлексаз "Д", біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт Бөлексаз 3, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы | археология ескерткіші | Ассы жайлауы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 1,4 км; солтүстік-батысқа қарай 1 км; шығысқа қарай 800 м; шығысқа қарай 2,8 км; шығысқа қарай 2 км; солтүстік-шығысқа қарай 1,2 км; Бөлексаз шатқалы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 2,6 км | |
| 44 | Қорғанды бейіт, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы | археология ескерткіші | Ассы жайлауы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа 1 км, жолдан солтүстік-батысқа қарай 100 м | |
| 45 | Қорғанды бейіт Бозінген І, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорғанды бейіт Бозінген ІІ, 7 қорғандар, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Бозінген ІІІ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт Бозінген ІV, 6 қорғандар, біздің дәуірге дейін V ғасыр; Қорған Бозінген ІV, біздің дәуірге дейін ІІІ ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Бозінген VІІ, біздің дәуірге дейін V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Бозінген VІІІ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт Бозінген ІХ, біздің дәуірге дейін ІІ ғасыр, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасырдың басы - біздің дәуірдің ІІІ ғасыры; Бейіт Бозінген Х, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорған Бозінген ХІ, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Бозінген ХІІ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорған Бозінген ХІІІ, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Бозінген ХІV, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр – біздің дәуірдің V ғасыры; Қорған Бозінген ХV, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр -біздің дәуірдің ІІІ ғасыры; Қорғанды бейіт Бозінген ХVІ, VІ-ХІІ ғасырлар; | археология ескерткіші | Ассы жайлауы, Бозінген шатқалы, Кіші-Қара-Арша өзенінен оңтүстік батысқа қарай 480 м-22 км аралығы; батысқа 600 м (Қорған Бозінген ХV), жолдан солтүстік-батысқа қарай 300 м; солтүстік-батысқа 200 м (Бозінген ХVІ) | |
| 46 | Қорғанды бейіт Көкбастау І, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Бейіт Көкбастау І, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы - біздің дәуірдің І мыңжылдығы; Бейіт Көкбастау ІІ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың аяғы - ерте орта ғасыр; Қорғанды бейіт Көкбастау ІІІ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт Көкбастау V, біздің дәуірдің І мыңжылдығының басы және ортасы | археология ескерткіші | Ассы жайлауы, Көкбастау шатқалы, Кіші-Қара-Арша өзенінен солтүстік-батысқа қарай 80 м-450 м аралығы; солтүстік-шығысқа қарай 670 м (Көкбастау ІІІ) | |
| 47 | Қорғанды бейіт Жылысай І, ежелгі темір дәуірі; Қорған Жылысай ІV, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің ІІІ ғасыры; Бейіт Жылысай V, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Жылысай VІІ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт, Жылысай VІІІ, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр - біздің дәуірдің ІІІ ғасыры; Бейіт Жылысай ІХ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Бейіт Жылысай Х, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Бейіт Жылысай ХІІ, біздің дәуірге дейін І мыңжылдықтың ортасы; Бейіт Жылысай ХІІІ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорған Жылысай ХІV, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Жылысай ХV, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорған Жылысай ХVІ, ерте орта ғасыр; Қорғанды бейіт Жылысай ХVІІ, ерте орта ғасыр; Қорған Жылысай ХІХ, біздің дәуірдің І мыңжылдығының екінші жартысы; Қорған Жылысай ХХ, біздің дәуірдің І мыңжылдығының екінші жартысы; Қорған Жылысай ХХІ, біздің дәуірдің І мыңжылдығының екінші жартысы; Қорғанды бейіт Жылысай ХХІІ, біздің дәуірге дейін ІІІ ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорған Жылысай ХХІV, біздің дәуірдің І мыңжылдығының басы; Қорғанды бейіт Жылысай ХХV, сақ-үйсін уақыты, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғанды бейіт Жылысай ХХVІ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры | археология ескерткіші | Ассы жайлауы, Жылысай шатқалы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 2,8 км-38 км аралығы; солтүстікке қарай 2,2 км | |
| 48 | 13 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Ассы жайлауы, обсерваториядан солтүстікке қарай 1 км | |
| 49 | Қорған, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ассы шатқалы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 2,5 км | |
| 50 | Жалғыз қорған, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр - біздің дәуірдің І ғасыры | археология ескерткіші | Ассы өзенінің оң жағалауында, жолдан оңтүстікке қарай 200 м | |
| 51 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ассы шатқалы, обсерваториядан солтүстік-шығысқа қарай 7 км | |
| 52 | Бейіт Ассы ІІ, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр - біздің дәуір І ғасыры | археология ескерткіші | Ассы өзенінің кеуіп кеткен арнасының оң жағасында, өзеннен солтүстікке қарай 20 км | |
| 53 | Бейіт Белшабдар-2, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр, біздің дәуірдің І ғасыры; 16 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ащыбұлақ ауылынан батысқа қарай 4 км; солтүстік-батысқа қарай 4,5 км | |
| 54 | Лавар қалашығы, біздің дәуірдің І - ІІІ ғасырлары | археология ескерткіші | Лавар ауылының шетінде, Алматы-Шелек трассасының бойында | |
| 55 | Диқан ІІ бейіті, 189 қорғаннан тұрады, ежелгі темір ғасыры; Диқан ІІ бейіті, 57 қорғаннан тұрады, біздің дәуірдің І - ІІІ ғасырлары; Диқан ІІІ бейіті, 51 қорғаннан тұрады, біздің дәуірдің І - ІІІ ғасырлары; Диқан ІV бейіті, 361 қорғаннан тұрады, біздің дәуірдің І - ІІІ ғасырлары | археология ескерткіші | Диқан ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 0,75 км, Шелек өзенінің сол жағалауында; оңға қарай 0,5 км-1,7 км аралығы | |
| 56 | Есік бейіті, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Есік бейіті, 3 топ, ежелгі темір дәуірі |  | археология ескерткіші | Есік қаласының оңтүстік-батыс шетінде, Есік өзенінің сол жағалауында; Есік қаласы, нан комбинатынан солтүстік-батысқа 350 м |
| 57 | Түрген І бейіті, 17 қорғаннан тұрады, ежелгі темір дәуірі; | археология ескерткіші | Есік қаласынан Түрген ауылына баратын жолдың сол жағында (55 және 56 км) | |
| 58 | Қорған Түрген І, 1 топ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорған Түрген І, 3 топ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорған Түрген І, 4 топ, ежелгі темір дәуірі; Қорған Түрген І, 5 топ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорған Түрген І топ В (6), 2 қорғаннан тұрады, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорған Түрген ІІ, 2 топ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Түрген ІІ археологиялық кешені, қола дәуірі және ерте темір ғасыр; Түрген ІІ бейіті, 4 қорғаннан тұрады, ежелгі темір дәуірі; Қорған Түрген-ІІ, І топ, ежелгі темір дәуірі; Қорған Түрген-ІІ, 2 топ, ежелгі темір дәуірі; Қорған Түрген-ІІІ, 2 топ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорғанды бейіт Түрген ІV, 4 топ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт Түрген ІV, 5 топ, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы | археология ескерткіші | Түрген ауылы, Садовая көшесінен солтүстікке қарай 0,15 км; Садовая көшесінен батысқа қарай 0,51 км; Төле би ауылының №10 бригадасынан оңтүстік-батысқа қарай 1,2 км; Қайназар ауылы, Садовая көшесінен солтүстікке қарай 0,7 км; Түрген ауылы, Пролетарская көшесі, 17; Түрген ауылы, Садовая көшесі; Түрген ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км; Есік қаласы жолының 57 км-і; Төле би ауылы, Түрген ауылынан солтүстікке қарай 1,6 км; Төле би ауылы, Түрген ауылынан солтүстік-батысқа қарай 0,4 км; Төле би ауылы, Түрген ауылынан солтүстік-батысқа қарай 2 км; Төле би ауылынан солтүстік-батысқа қарай 1,1 км; Түрген ауылынан 5,5 км; | |
| 59 | Қорғанды бейіт Көксай 1, ежелгі темір дәуірі; Қорған Көксай 2, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорған Көксай 3, біздің дәуірге дейінгі V мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт Көксай 4, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорған Көксай 5, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорған Көксай 6, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғанды бейіт Көксай 7, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы | археология ескерткіші | "Көксай" саяжайы, № 303 бөлімшесі, тау етегі алқабының солтүстік-батыс-оңтүстік-шығыс осі; Есік қаласының "Көксай" саяжайының №72-73 бөлімшелері; "Көксай" саяжайының № 3-4 бөлімшелері; "Көксай" саяжайын № 187-189 бөлімшелері; "Көксай" саяжайы № 195-209 бөлімшелері; "Көксай" саяжайындағы №124-125 бөлімшелері; "Көксай" саяжайының № 4-53 бөлімшелері | |
| 60 | 16 қорғаннан тұратын Рахат бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІІ ғасыр- біздің дәуірдің ІІ ғасыры; Бейіт Рахат-ІІ, 1 топ, ежелгі темір дәуірі; Қорған Рахат ІІ, 3 топ, біздің дәуірге дейінгі V мыңжылдықтың ортасы; Бейіт Рахат ІІІ, І топ, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қайназар ауылынан Рахат ауылы жолының сол жағында; Қайназар ауылы, Рахат ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 0,9-1,5 км аралығы | |
| 61 | 3 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ассы шатқалы, обсерваториядан солтүстік-батысқа қарай 7,5 км | |
| 62 | 20 қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Бөлексаз өзенінің бойындағы терассада | |
| 63 | Бейіт Азат, 1 топ, ежелгі темір дәуірі; Бейіт Азат, ІІІ топ, ежелгі темір дәуірі; Бейіт Азат, VІІ топ, ежелгі темір дәуірі; Бейіт Азат ХІ, ежелгі темір дәуірі; Бейіт Қайназар-ІІІ - ІV, ежелгі темір дәуірі; Бейіт Қайназар, ерте темір дәуірі, біздің дәуірге дейінгі ІV ғасыр | археология ескерткіші | Қайназар ауылы, Азат ауылының батысы; Қайназар ауылы, Азат ауылынан солтүстік-батысқа қарай 1,6 км; Қайназар ауылынан солтүстік-батысқа қарай 1,6 км; Қайназар ауылы | |
| 64 | Бейіт, І шағын аудан, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Қорғандар тобы, 3 шағын ауданы, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы | археология ескерткіші | Есік қаласы, Ш. Уәлиханов көшесінен солтүстікке қарай 210 м, Пугачев көшесінен шығысқа қарай 100 м; Ш. Уәлиханов көшесінен солтүстікке қарай 100 м | |
| 65 | 300 тас қорғаннан тұратын Бетағаш бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІІ ғасыр – біздің дәуірдің І ғасыры; 101 тас қорғаннан тұратын Бетағаш ІІ бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІІ ғасыр – біздің дәуірдің І ғасыры; 59 тас қорғаннан тұратын Бетағаш ІІІ бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІІ ғасыр –біздің дәуірдің І ғасыры | археология ескерткіші | Қорам ауылынан оңтүстік-шығысқа 4 км, 5 км | |
| 66 | Қаракемер ауылындағы бейіт, ежелгі темір дәуірі; 7 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Қаракемер ауылының батыс шетінде; Қаракемер ауылының батыс шеті, Түрген ауылынан Бәйдібек би ауылына дейінгі жолдың екі жағында | |
| 67 | Қорған Көктөбе І, 2 топ, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр, | археология ескерткіші | Көктөбе ауылы, Алмалы ауылынан шығысқа қарай 2,7 км | |
| 68 | 23 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Малыбай ауылынан 3 км | |
| 69 | 32 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІІ ғасырлар; 22 қорғаннан тұратын Қаракемер бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІІ ғасырлар; Нығайтылған қоныс, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІІ ғасырлар; Жартастағы жазулар, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІІ ғасырлар; 5 қорғаннан тұратын Түрген ауылындағы бейіт, біздің дәуірге дейінгі V – ІV ғасыр; 10 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Түрген ауылының шығысында, Түрген өзенінің арғы жағы; Түрген өзенінің оң жағалауында, Түрген ауылының маңайы; Түрген өзенінің оң жағалауында, Түрген ауылының маңайы; Түрген ауылының маңайы, Түрген тауында; Асы ауылы жолында, Түрген ауылынан 3 км; Түрген ауылынан 12 км, Бәйдібек би ауылы жолының оң жағында | |
| 70 | Тастағы безендірулер, біздің дәуірге дейінгі ІV-ІІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Торайғыр тауында, Бартоғай мекенінен алыс емес | |
| 71 | Бейіт Шелек І, 24 қорғаннан тұрады, біздің дәуірге дейінгі І-ІІІ ғасырлар; Бейіт Шелек ІІ, 42 қорғаннан тұрады, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр – біздің дәуірдің ІІІ ғасыры; 52 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; Бейіт, ежелгі темір ғасыры; Қорған, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Шелек ауылының солтүстік шетінде; Шелек ауылы; Шелек ауылының оңтүстік шетінде; Жуантөбе ауылынан шығысқа қарай, Шелек өзенінің оң жағалауында; Шелек ауылы жолынан солтүстік-батысқа қарай 4 м | |
| 72 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі; 17 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Обсерваториядан солтүстікке қарай 4 км; шығысқа қарай 5 км; оңтүстікке қарай 2 км; солтүстік-шығысқа қарай 5 км; солтүстік-шығысқа қарай 2 км | |
| 73 | Дон-Жайлау-І; II; III; IV; V; IV; VII; VIII бейіттері, ерте темір ғасыры | археология ескерткіші | Түрген ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 32-35 км аралығы | |
| 74 | Қызылбұлақ І; II қоныстары, ерте темір ғасыры; Қызылбұлақ VІ; VІІІ; ІХ; ХІ; ХІІ бейіттері, ерте темір ғасыры; Үшбұлақ І; II бейіттері, ерте темір ғасыры; Қорғандар (4), ерте темір ғасыры; Екі қорған (7), ерте темір ғасыры; Үш қорған, ерте темір ғасыры; Қоныс, ерте темір ғасыры; Бейіт, Қалқан руынан тарайтын қазақтың Ортқаныс руының этнографиялық бейіті, ХІХ-ХХ ғасырлары | археология ескерткіші | Түрген ауылынан оңтүстік-шығысқа 33,7-39,7 км аралығы | |
| 75 | Көксай І қорғанды бейіті, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың ортасы; Көксай ІІІ; ІV қорғанды бейіттері, ерте темір ғасыры; Қорғанды бейіт, ерте темір ғасыры | археология ескерткіші | Есік қаласы, "Көксай" саяжайы; "Көксай" саяжайы, №187 Б бөлімшелерінің қарсысында; "Көксай" саяжайы, № 0209 бөлімшесінен солтүстік-батысқа қарай; № 147 бөлімшесінің қарсысында; | |
| 76 | Құрбандықты жерлеу кешені, біздің дәуірге дейінгі VІІІ ғасыр | археология ескерткіші | Есік қаласы, Пушкина көшесі, № 3 ықшам ауданы | |
| 77 | Қорған, ерте темір ғасыр; Қорған, ерте темір ғасыр; Үш қорған, ерте темір ғасыр; Қорған, ерте темір ғасыр; Қорған, ерте темір ғасыр; Қорған, ерте темір ғасыр; Қорған, ерте темір ғасыр |  | археология ескерткіші | Есік қаласы, Есік 2 саяжайы; Есік 2 саяжайы, № 457 бөлімшесінің оңтүстік-шығысына қарай; Есік 2 саяжайы, автодромның солтүстік-шығысында; Есік 2 саяжайы, №177 және №178 бөлімшелерінің арасында; Есік 2 саяжайы № 96 және № 97 бөлімшелерінің арасында; Есік 2 саяжайының № 47 бөлімшесі; Есік 2 саяжайының солтүстік-шығысында |
Жамбыл ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ақтерек ауылы | |
| 2 | Кеңестің Социалистік Республикалар Одағының 50 жылдығына орай, кеңес үкіметі күрескерлері ескерткіші, 1967 жыл | монументтік өнер құрылысы | Аққайнар ауылы | |
| 3 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Таңбалы ауылы | |
| 4 | Ұлы Отан соғысында қаза болған батырлар ескерткіші, 1975 жыл; Жамбыл Жабаев бюсті, 1976 жыл; Медетбек батыр ескерткіші, 2008 жыл; Алғадай Жамбылұлы бюсті, 2008 жыл; Нұрғиса Тілендиев ескерткіші, 1999 жыл; | монументтік өнер құрылысы | Жамбыл ауылы | |
| 5 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл; Наурызбай батыр кесенесі, 2006 жыл | монументтік өнер құрылысы | Дегерес ауылы; Бесбатыр тауы | |
| 6 | Ұлы Отан соғысында қаза болған батырлар ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Үңгіртас ауылы | |
| 7 | Жамбыл Жабаев бюсті, 1969 жыл; Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1941-1945 жылдар, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ұзынағаш ауылы | |
| 8 | Үмбетәлі Кәрібаевтың музей үйі, 1988 жыл |  | қала құрылысы және сәулет | Үмбеталі ауылы |
| 9 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл; Үмбетәлі Кәрібаев кесенесі, 1996 жыл | монументтік өнер құрылысы | Үмбеталі ауылы | |
| 10 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Мыңбаев ауылы | |
| 11 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Саурық батыр ауылы | |
| 12 | Ұлы Отан соғысында қаза болған батырлар ескерткіші, 1975 жыл; Сарыбай би мүсіні, 1992 жыл |  | монументтік өнер құрылысы | Қарасу ауылы |
| 13 | Сүйінбай Аронұлы кесенесі, 1996 жыл |  | қала құрылысы және сәулет | Қарақастек ауылы |
| 14 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қаракастек ауылы | |
| 15 | Сәмен батыр ескерткіші, 2005 жыл | монументтік өнер құрылысы | Самсы ауылы | |
| 16 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Тарғап ауылы | |
| 17 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Б. Қыдырбекұлы ауылы | |
| 18 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Шиен ауылы | |
| 19 | Ұлы Отан соғысында қаза болған батырлар ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қарғалы ауылы | |
| 20 | 10 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар (3), ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Дегерес ауылынан 9,8 км; Дегерес ауылынан 3 км, Сұңқар ауылының жолында; Дегерес ауылынан 9 км, Сұңқар ауылының жолында; Дегерес ауылына жетпей 3 км | |
| 21 | Қорғандар, ежелгі темір дәуірі; 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Балғабек Қыдырбекұлы ауылынан солтүстік-батысқа қарай 4 км-5,7 км аралығы, Ақсеңгір өзенінің сол жағалауы | |
| 22 | 19 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар (3), ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ақсеңгір бекетінен оңтүстікке қарай 3,5-14,5 км аралығы | |
| 23 | Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Алматы-Бішкек трассасымен Ақсеңгер өзенінің қиылысқан жерінен 2 км жерде | |
| 24 | 31 қорғаннан тұратын Ащысу бейіті, біздің дәуірімізге дейінгі ІІ мыңжылдық; Ащысу І бейіті, біздің дәуірімізге дейінгі ІІ мыңжылдық; Ащысу ІІ бейіті, 4 қорған, біздің дәуірге дейінгі ІІ мыңжылдық; Ащысу ІІІ бейіті, 3 қорған, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдық; Ащысу ІV бейіті, 6 қорған, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдықтың басы; Қопа І бейіті, біздің дәіурге дейінгі ІІІ ғасыр; Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қопа бекетінен 43 км, Ащысу ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 200 м; Қопа бекітінен солтүстік-батысқа қарай 42 км, Ащысу ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 25 км; Ащысу ауылынан солтүстік-батысқа қарай 200 м; Қопа бекетінен солтүстік батысқа 44 км, Ащысу ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 2 км; Ащысу ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 3,5 км; Қопа бекетіне жетпей 11,7 км; Қопа бекетінен солтүстік-батысқа қарай 46 км | |
| 25 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Жамбыл мұражайынан солтүстікке қарай 2 км; оңтүстікке қарай 2 км | |
| 26 | Қорғандар, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Прудки ауылынан 1 км | |
| 27 | Қорғандар, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар; Бейіт, 17 қорғаннан құрылған, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Қастек ауылының шығыс шетінде; Қастек ауылының солтүстік шетінде | |
| 28 | Бейіт № 57, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт № 61, 5 қорғаннан құралған, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт № 62, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт № 63, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Жалғыз қорған № 64, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Жалғыз қорған № 65, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт № 74, 6 қоршаудан құралған, біздің дәуірге дейінгі Х-ІХ ғасырлар | археология ескерткіші | Қарақыр шатқалы, Қопа бекетінен шығысқа 1,1 км | |
| 29 | Бейіт № 56 , ежелгі темір дәуірі; Бейіт № 76, 3 қорғаннан және 1 қоршаудан құралған, біздің дәуірге дейінгі Х-V ғасырлар; Бейіт № 77, біздің дәуірге дейінгі Х-V ғасырлар | археология ескерткіші | Қарабастау ауылынан солтүстікке қарай 1,2 км; ауылдың оңтүстік-шығыс шетінде; ауылдан солтүстік-батысқа қарай 1,1 км | |
| 30 | Бейіт № 75, 2 қорғаннан және 8 қоршаудан құралған, біздің дәуірге дейінгі Х-V ғасырлар | археология ескерткіші | Қаншеңгел ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1,6 км | |
| 31 | Қарақастек ауылындағы орта ғасыр керуен-сарайының қирандылары, Х-ХІІ ғасырлар; Қорған (5), ежелгі темір дәуірі; Бейіт, 10 қорған, ежелгі темір дәуірі; Жалғыз қорған, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар; Қорған, ежелгі темір дәуірі; Бейіт 2 қорған, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қарақастек ауылынан шығысқа 3 км; ауылдан 7 км-12,9 км аралығы; ауылдан 1 км; шығысқа қарай 3 км; батысқа қарай 3 км; солтүстікке қарай 2 км | |
| 32 | Бейіт № 66, 2 корған және 4 қоршаудан құралған, біздің дәуірге дейінгі ХІ-ІV ғасырлар; Бейіт № 67, біздің дәуірге дейінгі ХІ-ІV ғасырлар; Бейіт № 68, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт № 69, біздің дәуірге дейінгі ХІ-V ғасырлар; Бейіт № 70, біздің дәуірге дейінгі ХІ-V ғасырлар; Жалғыз қорған № 72, біздің дәуірге дейінгі ІV ғасыр; Бейіт № 73, біздің дәуірге дейінгі ХІ-V ғасырлар; Бейіт № 60, 1 қорған, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт № 77, 2 қорғаннан және 3 қоршаудан құралған, біздің дәуірге дейінгі ХІ- V ғасырлар; | археология ескерткіші | Қопа-Қаншеңгел бекеті трассасынан оңтүстікке қарай 1 км; Қопа-Қаншенгел бекеті трассасының 91 км-92 км-нен батысқа қарай 5-7,5 км аралығы; Қопа-Қаншенгел бекеті трассасының 88 км-нен батысқа қарай 1,3 км; Қопа-Қаншенгел бекеті трассасының 92 км-нен батысқа қарай 6,5 км | |
| 33 | 23 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі І ғасыр | археология ескерткіші | Шилібастау бекетінен оңтүстік-шығысқа қарай 10 км | |
| 34 | Қорған, біздің дәуірге дейінгі І-ІІІ ғасырлар | археология ескерткіші | 1 Май ауылынан шығысқа 1,2 км | |
| 35 | Бейіт, 9 қорған, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Аққайнар және Үңгіртас ауылдарының арасындағы трассадан 200 м | |
| 36 | Бейіт № 58, 3 қорған, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр | археология ескерткіші | Тамғалы шатқалы | |
| 37 | Қалмықүй тас қоршауы, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Іле Алатауының солтүстік беткейінде | |
| 38 | Қорғандар (7), ежелгі темір дәуірі; Бейіт (2), ежелгі темір дәуірі; Бейіт 40 қорғаннан құралған, ежелгі темір дәуірі; Қалашық, ІХ-ХІІІ ғасыр | археология ескерткіші | Самсы ауылынан 2 км; 5 км; 5,5 км; оңтүстігіне қарай 2,4 км; Самсы ауылы жолының екі жағында; ауылдың солтүстік-шығыс шетінде; ауылдан оңтүстікке қарай 2 км; ауылдан 2,3 км | |
| 39 | Қорғандар (2), ежелгі темір дәуірі; Ұзынағаш ІІ бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр; 16 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ұзынағаш ауылынан 1 км; 5 км; Ұзынағаш ауылына жетпей 5 км | |
| 40 | 17 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 21 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 45 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Бесмойнақ ауылынан батысқа қарай 200 м; 1 км | |
| 41 | Қорғандар (3), ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Жиренайғыр бекетінен 22 км; 32 км ; 33 км | |
| 42 | Қорғандар (3), ежелгі темір дәуірі; 26 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Тарғап ауылы жолының екі жағында; Тарғап ауылынан 2,3 км, Алматы қаласы жолының сол жағында; Тарғап ауылынан 15 км | |
| 43 | Бейіт, 2 қорғаннан құралған, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар (7), ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Отар бекетінен 17 км; 22 км; 1,3 км; 18 км; 21; 21,5 км; 22 км; 23 км; 28 км; | |
| 45 | Бейіт № 78, біздің дәуірге дейінгі ІІ-ІІІ ғасырлар; Бейіт № 81, 9 қорған құралған, біздің дәуірге дейінгі V- І ғасырлар; Қарғалы бейіті, ежелгі темір дәуірі; Қорған, ежелгі темір дәуірі; Тастағы безендірулер, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қарғалы ауруханасынан 200 м; Қарғалы ауылының солтүстік-батыс шетінде, фермадан оңтүстікке қарай 60 м; Қарғалы ауылы; ауылдан 4 км | |
| 46 | Бейіт, ежелгі темір ғасыры; Қорғандар, ежелгі темір ғасыры; 18 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 25 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 39 қорғанан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Сұңқар ауылынан 5,8 км; 6 км; 10 км; 10,8 км; 2,6 км | |
| 47 | 33 қорғанан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Тас қорғаны, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Шиен ауылына жетпей 3 км; 3,2 км; 3,7 км |
Кеген ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1966 жыл; Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1970 жыл | монументтік өнер құрылысы | Алғабас ауылы | |
| 2 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1980 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ақтасты ауылы | |
| 3 | "Ереуіл төбе ерлері", ұлт-азаттық көтерілісі ерлерінің ескерткіші, 1986 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ереуіл жері | |
| 4 | "Ешкімде ұмытылмайды, ешнәрсе де ұмытылмайды" ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қарқара ауылы | |
| 5 | "Отан үшін от кешкендердің даңқы мәңгі арта берсін" ескерткіші, 1974 жыл | монументтік өнер құрылысы | Кеген ауылы | |
| 6 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Жалағаш ауылы | |
| 7 | "Ешкімде ұмытылмайды, ешнәрсе де ұмытылмайды" ескерткіші, 1974 жыл | монументтік өнер құрылысы | Жылысай ауылы | |
| 8 | "1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер құрметіне" ескерткіші, 1973 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ақай Нүсіпбеков ауылы | |
| 9 | "Ешкімде ұмтылмайды, ешнәрсе де ұмтылмайды" ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ұзынбұлақ ауылы | |
| 10 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Шырғанақ ауылы | |
| 11 | Бейіт, біздің дәуірдің ІІ-ІV ғасырлары; Бейіт, біздің дәуірдің І - ІІІ ғасырлары; Қорғандар № 3; № 5, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр – біздің дәуірдің І ғасыры; Қорғандар № 6; № 7; № 23, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорғандар, қоршау № 6, қола дәуірі және ежелгі темір дәуірі; Бейіт № 6а; № 6б, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуіріміздің V ғасыры; Жалғыз қорған № 22, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт № 24, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Қорғандар № 8; № 25; № 26; № 27; № 28; № 30; № 32; № 3; № 36, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғандар № 29, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің ІІ ғасыры; Бейіт № 31, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қоршау № 34, біздің дәуірдің V ғасыры; Бейіт № 37; № 38, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорғандар 3, қоршаулар 2, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Бейіт, 8 қорғаннан құралған, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Бейіт, біздің дәуірдің ІІ-ІV ғасырлар; Бейіт, біздің дәуірдің ІІІ-V ғасырлар; Ақтас петроглифтері; Ақтас петроглифтері (плита ІІІ); Ақтас петроглифтері (плита ІV), біздің дәуірдің ІІ-ІV ғасырлар; Ақтас қонысы І, ежелгі темір дәуірі; Аспанқора бейіті, І-ІІІ ғасырлар; Қорғандар, біздің дәуірдің ІІІ-V ғасырлар; Ақтас ІІІ бейіті, біздің дәуірдің ІІ-ІV ғасырлар; Актас бейіті ІV, біздің дәуірге дейінгі ІІ-ІV ғасырлар; Құрайлы бейіті ІV, біздің дәуірдің ІІІ-V ғасырлар; Қорғандар, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Бейіт 8 қорғаннан құралған, ежелгі темір дәуірі; Жалғыз қорған, ежелгі темір дәуірі; Қоршау, ежелгі темір дәуірі; 2 қорғанан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; 3 қорғаннан тұратын қорғандар, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің І ғасыры; 4 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; 5 қорғаннан тұратын қорғандар, біздің дәуірге дейін V ғасыр - І біздің дәуірдің ғасыр; 5 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; 7 қорғаннан тұратын қорғандар, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің І ғасыры; 9 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің І ғасыры; Қорған және қаланулар, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Шеңберлі және тікбұрышты қаланулар, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің - V ғасыры; Бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Қорған, біздің дәуір V ғасыры; Бейіт (2), біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің І ғасыры; Бейіт (2), біздің дәуірге дейінгі V ғасыр | археология ескерткіші | Ақтасты ауылының оңтүстігіне қарай 1 км-8 км; солтүстік-шығысқа қарай 2 км-3,5 км; оңтүстік-шығысқа қарай 1 км-4 км; шығысқа қарай 2 км-3,5 км; батысқа қарай 2 км-3 км аралықтары | |
| 12 | "Ақсай" бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІІІ ғасыр – біздің дәуірдің ІІІ ғасыры; Бейіттер (5), қола дәуірі, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, қола дәуірі | археология ескерткіші | Ақсай ауылынан 6,7 км; оңтүстікке қарай 2,5-6 км аралығы | |
| 13 | 42 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | Ұяшық мәтіні | археология ескерткіші | Ақбейіт ауылынан 0,9 км, Сарыжаз ауылы жолының оң жағы |
| 14 | Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Жуантөбе аумағында | |
| 15 | Бейіт және қоныс, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Тасашы ауылынан оңтүстікке қарай 1,5 км; батысқа қарай 200 м | |
| 16 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі; 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар № 90; № 91; № 92; № 93, біздің дәуірге дейін V ғасыр | археология ескерткіші | Қарқара өзенінің сол жағалауында; Қарқара ауылының 3-фермасынан оңтүстікке қарай 500 м; Қарақара фермасынан шығысқа 3 км, Кеген ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 4,5 км; Қарқара ауылынан 3,5 км, Кеген-Түп жолынан шығысқа 180 км; Қарқара ауылының сүт фермасынан оңтүстік-батысқа 1,5 км | |
| 17 | Бейіт № 50, біздің дәуірге дейін V ғасыр; 2 қорғанды бейіт; 2 қорғаннан тұратын бейіт; 3 қорғаннан тұратын бейіт; 4 қорғанды бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 5 қорғаннан тұратын бейіт (2), ерте темір дәуірі; 11 бейіт, ежелгі темір дәуірі; Жалғыз қоршау, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Құлықтау шатқалы, Ұзынбұлақ ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 3 км; оңтүстік-шығысқа қарай 2 км; 3,2 км; 3,5 км; оңтүстікке қарай 2,7 км; Қарқара өзенінің сол жағында; оңтүстік-шығысқа қарай 3,7 км; Құлық тауының етегінде | |
| 18 | Бейіт № 82, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; Бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; 3 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; 5 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 14 қорғаннан және 6 қоршаудан құралған бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры; 15 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры | археология ескерткіші | Көлсай көлі алдындағы бөгеттен солтүстікке қарай 1,5 км; Көлсай шатқалынан батысқа қарай 100 м; Көлсай орман шаруашылығынан батысқа қарай 2,5 км; орман шаруашылығынан оңтүстікке қарай 1 км; батысқа қарай 1,5 км; орман шаруашылығынан оңтүстікке қарай 1,5 км | |
| 19 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Жалғыз қорған, ежелгі темір дәуірі; Мазарлар, ежелгі темір дәуірі; 26 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; № 71 Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Тас стелласы, ежелгі темір дәуірі; Мыс өндірісі (2), ежелгі темір дәуірі; Тастағы безендірулер, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Кеген ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 7,5 км; оңтүстік-шығысқа қарай 2 км; солтүстікке қарай 27 км, Шонжы ауылы жолының екі жағы; Кеген ауылы аумағында; ауылдың оңтүстік шетінде; ауылдын шығысқа қарай 7 км; солтүстік-шығысқа қарай 20 км, Темірлік өзенінің жоғарғы жағында; Кеңбұлақ және Тұйықсу өзендерінің жоғарғы ағысында; | |
| 20 | 3 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар № 85; № 86; № 87; № 89; № 94, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің І ғасыры; 5 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр - біздің дәуірдің V ғасыры | археология ескерткіші | Мыңжылқы ауылынан батысқа қарай 3,5 км; батысқа қарай 1,5 км; солтүстік-батысқа қарай 2 км-3 км | |
| 21 | Бейіт, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Түменбай ауылынан шығысқа қарай 2 км | |
| 22 | Тастағы безендірулер, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Шелек өзенінің сол жақ сағасының оң жақ жағалауында | |
| 23 | 6 бейіт, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Тоғызбұлақ ауылынан солтүстікке қарай 3 км; шығысқа қарай 600 м; 1,5 км; оңтүстікке қарай 1 км; солтүстік-шығысқа қарай 1,3 км; ауылдың солтүстік шетінде | |
| 24 | Қираған құрылыстар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Тау-Шелек өзенінің сол жағалауы | |
| 25 | Мыс өнімдері, ежелгі темір дәуірі; Балқытылған пештердің қалдықтары, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Тұйық ауылының солтүстігінде; оңтүстігінде | |
| 26 | Тастағы жазулар, ежелгі темір дәуірі; Балбалтастар, ежелгі темір дәуірі; Ортағасырлық нығайтылмаған қоныстар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Шырғанақ шатқалында, Иірсу өзенінің алқабында; Шырғанақ өзенінің жағасында; | |
| 27 | Тастағы безендірулер, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Шелек өзенінің сол жағасында |
Қарасай ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Бекболат Омаров ескерткіші, 1972 жыл | монументтік өнер құрылысы | Алмалыбақ ауылы | |
| 2 | Абай Құнанбаев мүсіні, 1995 жыл | Ұяшық мәтіні | монументтік өнер құрылысы | Абай ауылы |
| 3 | Ұлы Отан соғысында қаза болғандар ескерткіші, 1970 жыл | монументтік өнер құрылысы | Береке ауылы | |
| 4 | Ұлы Отан соғысында қаза болған батырлар ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Жандосов ауылы | |
| 5 | Аудандық мәдениет үйінің ғимараты, 1909 жыл; Даңқ мемориалы, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қаскелең қаласы | |
| 6 | Қарасай батыр ескерткіші, 2006 жыл |  | монументтік өнер құрылысы | Қаскелең қаласы |
| 6 | Маншүк Маметова бюсті, 1968 жыл | монументтік өнер құрылысы | Көксай ауылы | |
| 7 | Ұлы Отан соғысында қаза болған батырлардың ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Бекболат ауылы | |
| 8 | Ұлы Отан соғысы батырлары ескерткіші, 1975 жыл; Азамат соғысы батырларының ескерткішісі, 1957 жыл; Аңырақай шайқасына арналған ескерткіш, 2001 жыл | монументтік өнер құрылысы | Шамалған ауылы | |
| 9 | Наурызбай батыр ескерткіші, 2006 жыл |  | монументтік өнер құрылысы | Алматы-Бішкек жолынан 25 км |
| 10 | 21 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Алматы қаласының оңтүстік-батысында | |
| 11 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі; 2 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Кемертоған ауылынан батысқа қарай 500 м; оңтүстік-батысқа қарай 1 км | |
| 12 | Қорғандар (4), ежелгі темір дәуірі; Қорғасын өндіру, ежелгі темір дәуірі; 36 қорғаннан құралған бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қаскелең қаласынан 3 км; 3,5 км; 9 км; 15 км; қаладан оңтүстікке қарай 7 км; солтүстікке қарай 3 км; | |
| 13 | Нығайтылған қоныс, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Көліащы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 1,4 км; солтүстік-батысқа қарай 2,6 км; 4 км | |
| 14 | 3 қорғаннан тұратын Тереңқара бейіті, ежелгі темір дәуірі; 5 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 6 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 6 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Құрылысшы ауылынын солтүстік шетінде; ауылдан солтүстікке қарай 2,7 км; 0,9 км; солтүстік-батысқа қарай 1,7 км | |
| 15 | Тереңқара қонысы, біздің дәуірге дейінгі Х-VІІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Аврора және Рыскулова көшелерінен солтүстік-батысқа қарай 0,6 км | |
| 16 | Төрткөл, біздің дәуірге дейінгі Х-VІІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Тереңқара өзенінің оң жағалауында | |
| 17 | Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Таугүл ауылының орталығынан оңтүстікке қарай 1,1 км |
Райымбек ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1968 жыл; Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1976 жыл; Жәмеңке Мәмбетұлының ескерткіші, 2006 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қақпақ ауылы | |
| 2 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1977 жыл | монументтік өнер құрылысы | Текес ауылы | |
| 3 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1963 жыл; 1928-1932 жылдары Басмаштармен күресте қаза болған шекарашы-жауынгерлердің жерленген жері; Бердібек Соқпақбаев ескерткіші, 1994 жыл | монументтік өнер құрылысы | Нарынқол ауылы | |
| 4 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1966 жыл | монументтік өнер құрылысы | Сарыбастау ауылы | |
| 5 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1973 жыл | монументтік өнер құрылысы | Сарыжаз ауылы | |
| 6 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1973 жыл | монументтік өнер құрылысы | Сүмбе ауылы | |
| 7 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1965 жыл; Мұқағали Мақатаев бюсті, 1991 жыл |  | монументтік өнер құрылысы | Қарасаз ауылы |
| 8 | Бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Алматы-Нарынқол трассасының 195 км батысқа қарай 2 км | |
| 9 | 42 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыр | археология ескерткіші | Ақбейіт ауылынан 0,9 км, Сарыжаз ауылы жолының оң жағы | |
| 10 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры; 10 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 42 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; Тас қорғандар, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қақпақ ауылынан 0,6 км, Нарынқол ауылы жолының сол жағы; Қақпақ ауылынан 15,5 км, Сарыжаз ауылы жолының оң жағы; Қақпақ ауылынан 24 км, Сарыжаз ауылы жолының екі жағы; Қақпақ ауылынан 17 км, Сарыжаз ауылы жолының оң жағы; Қақпақ ауылынан 25 км, Сарыжаз ауылы жолының екі жағы | |
| 11 | 24 қорғаннан тұратын бейіт, ерте темір дәуірі; 45 қорғаннан тұратын бейіт, ерте темір дәуірі; 45 қорғанды бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Сарыжаз ауылынан 6 км, Нарынқол ауылының жолының екі жағында; Сарыжаз ауылының сол жақ бетінде, Текес ауылына жетпей 2 км; Сарыжаз ауылынан 3,5 км, Нарынқол ауылы жолының сол жағы | |
| 12 | 38 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейін V ғасыр; Қорғандар (4), біздің дәуірге дейінгі V ғасыр-біздің дәуірдің І ғасыры; | археология ескерткіші | Нарынқол ауылына жетпей 3 км; Нарынқол ауылынан 4 км, Талдыбұлақ ауылы жолының екі жағы; Нарынқол ауылынан 6 км, Талдыбұлақ ауылы жолының оң жағы; Нарынқол ауылынан батысқа қарай 2 км; Нарынқол ауылынан 1 км, Талдыбұлақ ауылы жолының сол жағынан 0,5 км | |
| 13 | Қорғандар, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Текес ауылының солтүстік маңайында | |
| 14 | Қорғандар (6), ерте темір дәуірі; 12 қорған тұратын бейіт, ерте темір дәуірі; 15 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 17 қорғаннан тұратын бейіт, ерте темір дәуірі | археология ескерткіші | Сарыжаз ауылынан 4 км, Қарқара ауылының жолының сол жағы; Сарыжаз ауылынан 4,8-19,7 км аралығы, Нарынқол ауылы жолының сол жағы; Сарыжаз ауылынан 2,5 км, Нарынқол ауылы жолының оң жағы; Сарыжаз ауылынан 8 км, Қарқара ауылы жолының оң жағы; Сарыжаз ауылы маңайы; Сарыжаз ауылынан 5 км, Қарқара ауылы жолының екі жағы |
Талғар ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1965 жыл | монументтік өнер құрылысы | Алматы трассасы | |
| 2 | Иван Мичурин бюсті, 1972 жыл; Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1965 жыл; Жетісуда Совет үкіметін орнатқан күрескерлер ескерткіші, 1958 жыл | монументтік өнер құрылысы | Белбұлақ ауылы | |
| 3 | Дінмұхамед Қонаевтың бюсті, 2003 жыл; 1941-1945 жылдар, Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1980 жыл | монументтік өнер құрылысы | Гүлдала ауылы | |
| 4 | Саяси қуғын-сүргін құрбандарының ескерткіші, 2001 жыл | монументтік өнер құрылысы | Жаңалық ауылы | |
| 5 | 1941-1945 жылдар, Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1983 жыл | монументтік өнер құрылысы | Көктөл ауылы | |
| 6 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1965 жыл | монументтік өнер құрылысы | Жібек жолы ауылы | |
| 7 | Ұлы Отан соғысында қаза болғандар ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қарабұлақ ауылы | |
| 8 | Иван Панфиловтың бюсті, 1978 жыл; Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Панфилов ауылы | |
| 9 | Совет үкіметі үшін күрескендер ескерткіші, 1967 жыл; Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1941-1945 жылдар, 1985 жыл; Тұрар Рысқұловтың ескерткіші, 1998 жыл; Жамбыл Жабаевтың суреті ілінген тақта (алғашқы ақындар айтысының құрметіне), 1958 жыл; 28 гвардияшы Панфиловшы жауынгерлерінің ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Талғар қаласы; Талғар трактісі | |
| 10 | Ауылдас-жауынгерлер ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Төңкеріс ауылы | |
| 11 | Шығыс сәулесі бейіті, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІІІ ғасырлар; Шығыс сәулесі І бейіті, біздің дәуірге дейінгі VІ-І ғасырлар; Қорғандар (3), ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Алматы қаласынан 6,1 км, Талғар қаласы жолының оң жағы; Алматы қаласынан 7 км, Талғар қаласы жолының екі жағы; Алматы қаласынан 3,6 км-11 км аралығы, Талғар қаласы жолының сол жағы; Алматы қаласынан 8 км, Талғар қаласы жолының оң жағы | |
| 12 | 2 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 6 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 9 қорғанан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 9 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдық-біздің дәуірдің І мыңжылдығы; Бейіт, біздің дәуірге дейінгі І ғасыр -біздің дәуірдің І ғасыры | археология ескерткіші | Қонаев қаласынан солтүстік-шығысқа 6 км-8 км; шығысқа 6 км; солтүстік-шығысқа қарай 5 км | |
| 13 | 12 қоғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Іле өзенінің оң жағы | |
| 14 | Қоныс, біздің дәуірге дейінгі ІІІ-ІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Жібек жолы ауылының шығыс шеті | |
| 15 | Қоныс, біздің дәуірге дейінгі ІІІ-ІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Панфилово ауылы мен Алатау ауылы трассасының қиылысынан 0,6 км | |
| 16 | Бірінші Бесшатыр қорғанының қоршауы, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Шеңгелді қалашығы, ІХ-ХІІ ғасырлар; Теректі тастағы безендірулер, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдық -біздің дәуірдің І мыңжылдығы; Нығайтылған қоныс, орта ғасыр; Кен өндірісі, орта ғасыр | археология ескерткіші | Шеңгелді ауылынан шығысқа 70 км; Шеңгелді ауылының орталығында; Шеңгелді ауылынан батысқа қарай 130 км, Шолақтау тауында; Шеңгелді ауылы | |
| 17 | Қапшағай бейіті, біздің дәуірге дейінгі ІІІ-ІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Үшсай шатқалы, Қапшағай су қоймасының оң жағасында | |
| 18 | Қоғандар, ежелгі темір ғасыры; Бейіттер (6), ежелгі темір ғасыры; 34 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; Қоныс, қола дәуірі | археология ескерткіші | Іле өзенінің оң жағы, бөгеттен 24 км; бейіттер Іле өзенінің оң жағы, бөгеттен 15-32,9 км аралығында; шығысқа қарай 19-19,3 км; | |
| 19 | Тамғалы-Тас ІІ петроглифтері, жаңа дәуірдің бірінші ғасыры; Қорғандар, ежелгі темір ғасыры; 6 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІІІ ғасырлар; 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 18 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Қызылқайрат ауылына 0,4 км жетпей, жолдың оң жағы; ауылдың солтүстігінде; ауылға 0,4 км жетпей, жолдың оң жағы; ауылдан 0,7 км, Талғар қаласы жолының оң жағы; ауылдан 1,8 км | |
| 20 | 23 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; Нығайтылмаған қоныстар, ежелгі темір дәуірі; Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Талғар қаласына жетпей 0,7 км, Қызылқайрат ауылы жолының екі жағында; Талғар қаласына жетпей 4 км; Талғар қаласынан солтүстікке қарай | |
| 21 | Тастағы безендірулер, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Қосқұдық шатқалында |
Ұйғыр ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл: Ұйғыр ақыны Изим Искәндеровтің бюсті, 1965 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ават ауылы | |
| 2 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлестер ескерткіші, 1973 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ақтам ауылы | |
| 3 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлестер “Даңқ” ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Үлкен Ақсу ауылы | |
| 4 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1987 жыл | монументтік өнер құрылысы | Добын ауылы | |
| 5 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлестер ескерткіші, 1967 жыл | монументтік өнер құрылысы | Кіші Диқан ауылы | |
| 6 | Ұлы Отан соғысында және Азамат соғысында қаза болған жерлестер ескерткіші, 1967 жыл | монументтік өнер құрылысы | Кетпен ауылы | |
| 7 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1985 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қалжат ауылы | |
| 8 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1973 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қырғызсай ауылы | |
| 9 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлестер ескерткіші, 1974 жыл | монументтік өнер құрылысы | Сүмбе ауылы | |
| 10 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1970 жыл | монументтік өнер құрылысы | Тегермен ауылы | |
| 11 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлестер "Даңқ" ескерткіші, 1972 жыл | монументтік өнер құрылысы | Шонжы ауылы | |
| 12 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1988 жыл | монументтік өнер құрылысы | Шарын ауылы | |
| 13 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Ардолайты ауылынан 1,5 км | |
| 14 | Қорғандар (2), ежелгі темір ғасыры; 34 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Кіші Диқан ауылының оңтүстік шетінде; Кіші Диқан ауылынан 4,9 км, Үлкен Диқан ауылы жолының сол жағында; Кіші Диқан ауылынан 5,7 км, Үлкен Кетпен ауылы жолының екі жағында; Кіші Диқан ауылына жетпей 3,3 км | |
| 15 | 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Үлкен Диқан ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 2,9 км, Добын ауылы жолының сол жағы | |
| 16 | 15 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Кіші Кетпен ауылына жетпей 4,4 км, Шұңқыр ауылы жолының оң жағы | |
| 17 | 34 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 66 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 74 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Ақтам ауылына жетпей 2,8 км, Долайты ауылы жолының екі жағы; Ақтам ауылына жетпей 0,5 км, Тегермен ауылы жолының оң жағында; Ақтам ауылына жетпей 1 км, Бөдеті ауылы жолында | |
| 18 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры; 67 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 239 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; Қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Долайты ауылы жолының оң жағында; ауылдың оңтүстік шетінде; ауылдың батыс және солтүстік шетінде; ауылдан 1,1 км, Ақтам ауылы жолының сол жағы | |
| 19 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Ават ауылының батыс шетінде | |
| 20 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Кетпен ауылынан 5,4 км, Кіші Диқан ауылы жолының оң жағы | |
| 21 | Тұрақ, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Іле өзенінің сол жағы | |
| 22 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Добын ауылынан 6,6 км, Шонжы ауылы жолының сол жағы | |
| 23 | 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; 72 тас қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры; | археология ескерткіші | Дардамты ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1 км; Дардамты ауылынан 200 м, Шұңқыр ауылы | |
| 24 | 137 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Қырғызсай ауылының солтүстік шетінде | |
| 25 | Сүмбе қалашығы, ІХ-ХІІІ ғасырлар | археология ескерткіші | Сүмбе ауылы | |
| 26 | Тас қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Тасқарасу ауылынан 3 км | |
| 27 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Тегермен ауылының батыс шетінде | |
| 28 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Темірлік ауылынан 10 км, Шонжы ауылы жолының оң жағы | |
| 29 | Қорғандар, ежелгі темір ғасыры; Сарытоғай бейіті, біздің дәуірге дейінгі І-ІІ ғасыр-біздің дәуірдің ІІ ғасыры | археология ескерткіші | Шонжы ауылынан 13,2 км, Сарытоғай шатқалы арқылы Алматы қалаасына баратын жолдың оң жағы; Шонжы ауылының батысында 18,2 км, Сарытоғай шатқалы | |
| 30 | Тастағы безендірулер, ежелгі темір ғасыры | археология ескерткіші | Кетпен шатқалы жотасында, Шалқұдысу өзенінің оң жағасы |
Іле ауданы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Тоқаш Бокин ескерткіші, 1980 жыл; Фашистік Германияны жеңудің 30-жылдығына арналған ескерткіш, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ақши ауылы | |
| 2 | Азамат соғысының комсомол батырларын есте қалдырудың архитектуралық ансамблі, 1974 жыл | монументтік өнер құрылысы | Алматы – Қонаев трассасынан 22 км | |
| 3 | Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлер ескерткіші, 1978 жыл | монументтік өнер құрылысы | Боралдай ауылы | |
| 4 | Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза болған жерлес-жауынгерлер ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Байсерке ауылы | |
| 5 | Юрий Гагарин бюсті, 1968 жыл | монументтік өнер құрылысы | Ақсай ауылы | |
| 6 | "Қаза болған жерлес-жауынгерлерге естелік" ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қараой ауылы | |
| 7 | "Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлерге мәңгі естелік" ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Мұхаметжан Түймебаев ауылы | |
| 8 | "Үш ұрпақ естелігі" ескерткіші, 1978 жыл; "Құтқарылған әлем есте сақтайды" ескерткішісі, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Өтеген батыр ауылы | |
| 9 | Қорған, ежелгі темір дәуірі; 13 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 14 тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 30 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 35 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Ақши аулынан 5 км; ауылға жетпей 8,8 км; ауылдан 11 км; ауылға жетпей 11,2 км; ауылдан 11 км; | |
| 10 | 23 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейінгі VІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Боралдай ауылынан 1,5 км | |
| 11 | Бейіт 51 қорғаннан құралған, біздің дәуірге дейінгі VІІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Қапшағай СЭС-і бөгетінен батысқа қарай 6 км | |
| 12 | Петроглифтер , тастағы безендірулер, біздің дәуірге дейінгі І мыңжылдық – біздің дәуірдің І мыңжылдығы; Бірінші үлкен Бесшатыр қорғаны, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр; Үшінші Бесшатыр қорғаны, біздің дәуірге дейінгі V ғасыр | археология ескерткіші | Шеңгелді ауылынан шығысқа қарай 45 км; 70 км | |
| 13 | Бесшатыр бейіті, біздің дәуірге дейінгі VІІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Қонаев қаласынан шығысқа қарай 100 км | |
| 14 | Тас қоршаулар, біздің дәуірге дейінгі VІІ-ІV ғасырлар | археология ескерткіші | Қапшағай шатқалында, Іле өзенінің сол жағалауында | |
| 15 | Жалғыз қорған, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Көкқайнар шоқысынан солтүстік-шығысқа қарай 1 км | |
| 16 | Ежелгі будда қолтаңбалары, кейінгі орта ғасыр | археология ескерткіші | Шолақтау тауы, Тайғақ шатқалы | |
| 17 | Қорғандар, кейінгі орта ғасыр | археология ескерткіші | Шамалған бекетінен солтүстікке 0,7 км | |
| 18 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі; Қорғандар, ежелгі темір дәуірі; Тастағы безендірулер, ежелгі темір дәуірі; | археология ескерткіші | Жалпақтас шатқалы, Күрті өзенінің сол жақ жағасында; шатқалдан 3 км; шатқалдан оңтүстік-батысқа қарай 3 км | |
| 19 | Тастағы безендірулер, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қазыбек шатқалының Жалпақтас шатқалымен қиылысында | |
| 20 | Тастағы безендірулер, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қапыбұлақ шатқалында, Қазыбек шатқалынан 5 км | |
| 21 | Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Тастоған шатқалының сол жағалауында | |
| 22 | Бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Қазыбек шатқалының сол жағалауында | |
| 23 | Тас қорғандар, біздің дәуірдің І ғасыры –біздің дәуірге дейінгі І ғасыр; 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 16 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейін І ғасыр – біздің дәуірдің І ғасыры; Бейіт 21 қорғаннан тұратын, біздің дәуірге дейін І ғасыр – біздің дәуірдің І ғасыры; Қорғандар, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Новостройка ауылынан 13 км; 29 км; 17 км; 21,2 км; 30 км | |
| 24 | 15 қорғаннан тұратын бейіт, біздің дәуірге дейін І ғасыр – біздің дәуірдің І ғасыры | археология ескерткіші | Күрті ауылынан батысқа 1,3 км | |
| 25 | Тас қорғандар, біздің дәуірге дейінгі І ғасыр – біздің дәуірдің І ғасыры | археология ескерткіші | Шилібастау бекетінен солтүстік-шығысқа қарай 5 км | |
| 26 | Тастағы безендірулер, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Күрті өзенінің оң жағасында | |
| 27 | Тастағы безендірулер, ерте көшпенділер дәуірі | археология ескерткіші | Тасатқан шатқалы | |
| 28 | Тас қорғаны (3), ерте ежелгі темір дәуірі; 23 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі | археология ескерткіші | Өтеген батыр ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 1,7-4,4 км; 10 км | |
| 29 | Қорғандар (7), ежелгі темір дәуірі; 113 қорғаннан тұратын Күрті бейіті, ежелгі темір дәуірі; 12 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 14 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 15 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 28 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; 36 қорғаннан тұратын бейіт, ежелгі темір дәуірі; | археология ескерткіші | Тасқұдық құдығынан 15 км-30,7 км аралығы |
Қонаев қаласы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| р/с | Ескерткіштің атауы | Ескерткіш суреті | Ескерткіш түрі | Ескерткіштің орналасқан жері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ұлы Отан соғысында қаза болған ауылдас жауынгерлер ескерткіші, 1975 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қонаев қалалық әкімдігі, Шеңгелді ауылы | |
| 2 | Дінмұхамед Қонаев ескерткіші, 2000 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қонаев қаласы | |
| 3 | Даңқ мемориалы, 1992 жыл | монументтік өнер құрылысы | Қонаев қаласы | |
| 4 | Сәкен Сейфуллин бюсті, 2000 жыл | монументтік өнер құрылысы | Сейфуллин көшесі | |
| 5 | Жамбыл Жабаев бюсті, 2000 жыл | монументтік өнер құрылысы | Жабаев көшесі | |
| 6 | Абай Құнанбаев бюсті, 2000 жыл | монументтік өнер құрылысы | Абай көшесі | |
| 7 | Шоқан Уәлиханов бюсті, 2000 жыл | монументтік өнер құрылысы | 1 шағын ауданы | |
| 8 | Тамғалы-Тас І-ІІ шатқалындағы петроглифтер, ежелгі темір дәуірі |  | археология ескерткіші | Іле өзенінің төменгі ағысымен бөгеттен 25 км |
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімін бекіту туралы Мұрағатталған 31 шілденің 2024 жылы.
| ||||||||||||||
