Еңбекші ауылдық округі (Атырау облысы)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қазақстан ауылдық округі
Еңбекші ауылдық округі
Облысы

Атырау облысы

Ауданы

Құрманғазы ауданы

Округ орталығы

Жұмекен

Енеді

4 ауыл

Тұрғыны (2009)

2829

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Автомобиль коды

06

Телефон коды

+771233

Пошта индексі

060405

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Еңбекші ауылдық округі деген бетті қараңыз.

Еңбекші ауылдық округіАтырау облысы, Құрманғазы ауданындағы әкімшілік бірлік. Құрамына Жұмекен, Дәулеткерей, Қадырка, Қошалақ ауылдары кіреді. Орталығы – Жұмекен ауылы[1].

Тарихы[өңдеу]

Алғаш құралған Еңбекші ұжымшары, «Карл Маркс» колхозы, «Жаңатұрмыс» ұжымшары, «Калинин» атындағы кеңшарларды құрады. Қазақ ССР Министрлер Советінің 15 қазан 1976 жылғы №471-ші қаулысы бойынша жаңадан «ХХV-Партсъезд» атындағы кеңшар құрылды. Еңбекші селолық кеңесі 1977 жылы өмірге келді. 1996 жылы ұжымдық ауыл шаруашылық мекемесі негізінде «Ақжонас» өндірістік кооперативі болып құрылды.

Халқы[өңдеу]

2009 жылғы санақ бойынша округте 2829 адам тұрады[2].

Сипаттамасы[өңдеу]

Елді мекендері: Жұмекен, Дәулеткерей, Кадырка, Қошалақ ауылдары
Өзендері: Сұрхан өзені, Қадыр өзені
Көлдері: Өлеңді, Зая, Байпақ, Никитин
Ескі елді мекендері: Өлеңді, Әлсейт, Подхоз, Көнеу, Ескі Еңбекші, Қаражар, Дүйсебай, Кобяков, Жәңгір, Жаңа ауыл, Қошалақ

Инфрақұрылымы[өңдеу]

Қошалақ елді мекенінде К.Маркс атындағы бастауыш мектебі, Қошалақ бастауыш мектептері болды.
«Ақтолқын» бала бақшасы жұмыс жасайды.
Жұмекен дәрігерлік амбулаториясы осы жерде алғаш 1957 жылы фельдшерлік пункт болып ашылған, 1978 жылы фельдшерлік акушерлік пункт болып қайта құрылады. 1985 жылы селолық дәрігерлік амбулатория - болып өзгертіледі.
Еңбекші селолық клубы 1977 жылы құрылған, 2004 жылы күрделі жөндеуден өткен.
Еңбекші пошта байланыс бөлімшесі 1977 жылы құрылған.
М.Ғилаев атындағы Кұрманғазы аудандық туберкулез ауруханасы Дәулеткерей ауылынан салынып 2005 жылы пайдалануға берілді. Облыстық өкпе аурулар санаториясы болып 2018 жылы қайта қүрылды. Еңбекші ауылдық округінде жеке кәсіпкерлер 25 адам, 50 шаруа қожалықтары жұмыс жасайды. Шаруашылықта түйе -549 бас, жылқы - 2014 бас, қой-ешкі 10553 басты құрайды.[3]

Ауылдық округтің жер-су атаулары[өңдеу]

Ақжонас тауларыҚұрманғазы ауылынан (Ганюшкино) 130 шақырым қашықтықта орналасқан. Құмдауыт, адырлы биік шоқылары тау жынысты болып келеді.

Аққожа шағылы — Соңғы жылдары қарабұдыр төбешікке айналды. «Ақ қожа шағылы» құмнан арал өңіріне көшкен, не сапар шеккен адамдардың алыстан көрініп бағыт сілтер белгісіндей болған. Ықтасыны мол, қалың қияқты жерді жүргіншілер паналап дамылдаған. Ол жердің Аққожа аталуының деректері XIX ғасырда 1809 жылы Қарауылқожа Бабажанов бастап Жайықтан өткен 13 шаңырақ қожалар бастамада Мыңтөбеде қоныстанып, 1836-1838 жылдардағы шаруалар көтерілісі кезінде ығыстап осы жерге тұрақтаған. Олар елді имандылыққа тәрбиелеп, жер асты мешіт тұрғызып оқытып ислам дінін насихаттаған. Жастарды оқытуға мешіт-медресе салып жақын орналасқан ауылдың балаларын бірорталыққа шалғайдағыларын үйлеріне барып дәріс берген. Сауаттарын ашып татарша деп аталған араб таңбаларында жазуға үйреткен. Ел оларды сыйлап Ақ қожалар деп атаған. Кейіннен сол жер «Аққожаға» атауын алған.

Алтай — Қошалаққа жақындағанда кездесетін жол бойындағы қоныс. Биік дөң қырат. Қошалақ тауы осы Алтайдан басталады.

Қорған — Қошалақ пен Ақжонас аралығындағы жер атауы. «Сүйінішбай қорғаны» деп аталып келген. Жатаған төбенің басында шегеннен салған қорғанның сұлбасы бар. Осы жерді жайлаған малшылар тұрақ орнынан ыдыс-аяқ, т.б.тұрмыстық заттардың табылатынын айтады.

Ауыз су — Қорғаннан Ақжонасқа қарай 4 шақырымдағы жер. Ұжымшар кезінде Қошалақтағы мектептен Ақжонастағы үйлеріне қайтқан балалар шөлдеп, қолмен қазып су ішкен. Содан «Ауызсу» деп аталып кеткен. Малшылардың айтысы жалпы бүл жердің суы тұщы, өте тайыздан шығады

Округ әкімдері[өңдеу]

Еңбекші ауылдық округінің әкімі қызметінде әр жылдары Қуандық Қауысов, Алқам Сатимов, Қанат Ғаббасов, Ғайни Карина, Ғаділхан Қалиев, Руслан Әмірханов әкім болды.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. "Қазақ энциклопедиясы", X том
  2. 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том
  3. Киелі мекен, қасиетті өлке -Құрманғазы. Ағатай баспасы, Атырау-1920 ж. ISBN 978-601-7861-86-5