Көксу ауданы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Аудан
Көксу ауданы
Әкімшілігі
Кіреді

Алматы облысы

Әкімшілік орталығы

Балпық би кенті

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

1944

Жер аумағы

7 100 км²

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

39 144[1] адам (2010)

Ресми тілі

қазақ тілі

Пошта индекстері

041200-041211[2]

Автомобиль коды

05, B

Көксу ауданы картада

Көксу ауданыАлматы облысының орталық бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлініс. Жер аумағы 6,9 мың км². Тұрғыны 40 мың адам, орташа тығыздығы 1 км²-ге 5,7 адамнан келеді (2009). Аудандағы 39 елді мекен 9 ауылдық және 1 кенттік әкімш. округке біріктірілген. Аудан орталығы – Балпық би кенті. Көксу ауданың шығыс, оңтүстік-шығыс бөлігі таулы-қыратты. Оңтүстік-шығысында Шаған тауы, шығысында Албасу (Лабасы), Қызылауыз, Сарыбастау, Жуантөбе, оңтүстігінде Ашудасты, Достар, Ақшоқы таулары, батыс бөлігінде Көкешиелі жотасы орналасқан. Батысын Мойынқұм, Аралқұм, Жетіжал құмдары алып жатыр. Ауданның ең биік жері Шаған тауларында (2551 м). Кен байлықтарынан Желдіқара кен орнында алтын және күміс кендерінің қоры барланған, сондай-ақ құрылыс материалдарының қоры бар. Көксу ауданының климаты тым континенттік, қысы біршама суық, жазы ыстық. Қаңтар айының жылдық орташа температурасы –9 – 11°С, қыс айларының кейбір күндерінде ауа температурасы –35°С-қа дейін төмендейді. Шілде айының жылдық орташа температурасы 22 – 24°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері жазық өңірлерде 150 – 250 мм, шығысындағы таулы өңірлерде 400 – 550 мм. Аудан жерімен Көксу, Быжы, Қарасу, Мұқыр өзендері ағып өтеді. Батысының топырағы сұр, құмдақты сұр, сортаң, орталық бөлігінде қоңыр, қызғылт қоңыр, тау өңірлерінде қара қоңыр, қара топырақтар таралған. Жазық және құмды өңірде эфемерлі өсімдіктер, жусан, ши, ақ сексеуіл, теріскен, сүттіген, бұйырғын, баялыш, жүзгін, тау бөктерлері мен өзен аңғарында итмұрын, тобылғы, долана, тал, жабайы алма, тау шатқалдарында терек, шырша, қарағаш, т.б. өседі. Жануарлардан қасқыр, түлкі, қоян, елік, жабайы шошқа, шиебөрі, суыр, сарышұнақ, қосаяқ, құстардан кекілік, бұлдырық, бүркіт, қырғауыл, дуадақ, шіл, бозторғай, бөдене, т.б. кездеседі. Ірі елді мекендері: Балпық би кенті, Мұқыр, Мәмбет, Көксу ауылдары. Аудандағы ірі өнеркәсіп кәсіпорны – «Көксу-Шекер» АҚ қант зауыты. Ауыл шаруашылығына жарамды жерінің жалпы аумағы 638,2 мың га (2008), оның ішінде жыртылған жері 29,8 мың га, шабындығы 9,3 мың га, жайылымдары 600 мың га. Өсімдік шаруашылығында астық дақылдары басым (13,3 мың га).

Дереккөздер[өңдеу]