Катар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
ш (→‎Дереккөздер: clean up, replaced: {{Countries of Asia}} → {{Азия елдері}} using AWB)
{{Мемлекет
{{Infobox Country or territory
|Қазақша атауы = Катар мемлекеті
|native_name = <big> دولة قطر </big><br />''Дәуләт Қатар''
|Шынайы атауы = دولة قطر
|conventional_long_name = Қатар мемлекеті
|common_nameСептік = Қатар
|image_flag Елтаңба = Flag of QatarEmblem_of_Qatar.svg
|image_coat Байрақ =Emblem_of_Qatar Flag of Qatar.svg{{!}}border
|image_map Ұраны = LocationQatar.png
|national_mottoӘнұранның аты = As Salam =al Amiri
|national_anthemАудио = ''[[AsNational Salamanthem alof Amiri]]''Qatar.ogg
| lat_dir = N | lat_deg = 25 | lat_min = 16 | lat_sec = 10
|official_languages = [[араб тілі]]
| lon_dir = E | lon_deg = 51 | lon_min = 12 | lon_sec = 46
|demonym = Қатарлық
| region = QA
|capital = [[Доһа]]
|CoordScale =
|latd=25 |latm=18 |latNS=N |longd=51 |longm=31 |longEW=E
|largest_cityКартада = capitalQAT orthographic.svg
|карта тақырыбы =
|government_type = [[Конституциялық монархия]]
|leader_title1Картада2 = [[Әмір]]
|leader_name1 Үкімет түрі = [[Һамад бинабсолюттік Халифамонархия]]
|Құрылды =
|leader_title2 = [[Қатар Премьер-министрлері|Премьер-министрі]]
|Тәуелсіздік күні = [[3 қыркүйек]] [[1971 жыл]]
|leader_name2 = [[Хамад ибн Джабер Аль Тани]]
|Тәуелсіздігін алды = [[Ұлыбритания]]дан
|sovereignty_type = [[Тәуелсіздік]]<sup>2</sup>
|established_event1Тілі = [[Құрамаараб Патшалықтілі]]-тан
|Мемлекеттік діні = [[ислам]] ([[суннизм]] бағыты)
|established_date1 = <br />[[3 қыркүйек]] [[1971 жыл]]ы
|area_rank Астанасы = 164ші[[Доха]]
|area_magnitude Ірі қалалары = [[Доха]]
|Басшы қызметі = [[Катар әмірі|Әмірі]]<br />[[Катар премьер-министрлердің тізімі|Премьер-министрі]]
|area = 11,437
|Басшылары = [[Тамим бин Хамад Әл Тани]]<br />[[Абдулла бин Нассер бин Халифа Әл Тани|Абдулла бин Нассер Әл Тани]]
|areami² = 4,416
|percent_water Жер аумағы = болмашы11 581
|Жер аумағы бойынша орны = 158-ші
|population_estimate = 841,000 <!--UN WPP 2007 estimate-->
|Судың үлесі = 0,8
|population_estimate_rank = 158th<sup>1</sup>
|Этнохороним =
|population_estimate_year = шілде 2007
|Жұрты = 2 641 669<ref name=qsa-Aug13>{{cite web|title=Population structure|url=http://www.mdps.gov.qa/en/statistics1/StatisticsSite/Pages/Population.aspx|publisher=Ministry of Development Planning and Statistics|date=31 January 2017}}</ref>
|population_census = 744,029<sup>[http://www.planning.gov.qa/Qatar-Census-2004/pubulation-eng/Tabels/Pubulation/T01.htm]</sup>
|Халық саны бойынша орны = 140-шы
|population_census_rank = 159шы
|population_census_yearСарап жылы = 20042017
|Санақ бойынша халық саны = 1 699 435<ref name="census10">{{cite web |url=http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Populations.aspx |title=Populations |publisher=Qsa.gov.qa |accessdate=2 October 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100709192746/http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Populations.aspx |archivedate=9 July 2010 }}</ref>
|population_density = 74
|Санақ жылы = 2010
|population_densitymi² = 192 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|Халық тығыздығы = 176
|population_density_rank = 121ші
|Тығыздық бойынша орны = 76-шы
|GDP_PPP = $25.01 млрд <!--IMF-->
|GDP_PPP_rankЖІӨ = 102ші
|ЖІӨ сараптаған жылы =
|GDP_PPP_year = 2005
|GDP_PPP_per_capitaЖІӨ бойынша орны = $31,397
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ =
|GDP_PPP_per_capita_rank = 11ші
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны =
|GDP_nominal = $42.463 млрд
|ЖІӨ (АҚТ) = 357,338 млрд.<ref name = imf2>{{cite web|title=World Economic Outlook Database, April 2018 – Report for Selected Countries and Subjects|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=68&pr.y=12&sy=2017&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=453&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180504102017/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=68&pr.y=12&sy=2017&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=453&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|archivedate=4 May 2018|publisher=[[International Monetary Fund]] (IMF)| date= April 2018}}</ref>
|GDP_nominal_rank = 62ші
|ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы = 2018
|GDP_nominal_year = 2005
|GDP_nominal_per_capitaЖІӨ (АҚТ) орны = $49,65551-ші
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) = 128,702<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_per_capita_rank = 7ші
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны = 1-ші
|HDI = {{decrease}} 0.844
|ЖІӨ (номинал) = 183,807 млрд.<ref name=imf2/>
|HDI_rank = 46ші
|ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы = 2018
|HDI_year = 2004
|ЖІӨ (номинал) бойынша орны = 56-шы
|HDI_category = <font color="#009900">high</font>
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) = 66,202<ref name=imf2/>
|currency = [[Қатар риалы|Риал]]
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны = 6-шы
|currency_code = QAR
|АДИ = {{өсім}} 0,856<ref name="HDI">{{cite web |url=http://www.hdr.undp.org/en/2018-update |title=2018 Human Development Report |year=2018 |accessdate=14 September 2018 |publisher=United Nations Development Programme }}</ref>
|country_code =
|time_zone АДИ жылдық есебі = AST2018
|АДИ бойынша орны = 37-ші
|utc_offset = +3
|АДИ деңгейі = <span style="color:#090;">өте жоғары</span>
|time_zone_DST = (бақыланбайды)
|utc_offset_DST Әуе компаниясы = +3
|cctld Валютасы = [[.qaКатар риалы]]
|calling_code Интернет үйшігі = 974[[.qa]]
|ISO_3166-1_alpha2ISO = QA
|ISO_3166-1_alpha3Телефон коды = QAT974
|ISO_3166-1_numericУақыт белдеуі = 634+3
|sport_code Түсініктемелер = QAT
|vehicle_code = Q
|footnote1 = Ранг 2005 жылдың бағамы бойынша.
|footnote2 = 1800-ші жылдардың ортасынан [[Аль Тани]] отбасымен басқарылады.
}}
:'''ҚатарКатар'''<ref name="source1">«Қазақстан»:({{lang-ar|قطر}} Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев –{{IPA|[ˈqɑtˁɑr]}}, Алматыжергілікті «{{IPA|[[Қазақ энциклопедиясыɡitˁar]}}), Басресми — редакциясы,'''Катар 1998 ISBNмемлекеті''' 5({{lang-89800-123-9,ar|دولة IVقطر}} том</ref>,''Давлат Қатар мемлекетіКатар'') – [[Парсы]] шығанағының Қатар түбегіндегі мемлекет.
* Жер көлемі 11400 км<sup>2</sup>.
* Халқы 724 мың адам ([[1999]]).
== Табиғаты ==
Жері шөлейтті жазық болып келеді. Тұрақты ағатын өзендері жоқ. Климаты тропиктік, құрғақ, қысы мен жазы қуаң, ыстық. Қаңтардағы орташа температура 16С, шілдеде 32С, жауын-шашынның жылдық мөлшері 100 мм.
 
== Тарихы ==
Қатар түбегін адамдар біздің заманымыздан бұрын 2 – 3-мыңжылдықта қоныстана бастаған. Алғашқы жазба мәліметтер біздің заманымыздың бас кезінен бастап кездеседі. Оны оқтын-оқтын ирандықтар жаулап алып отырды. 7 ғасырда елді арабтар жаулап алып, [[Араб]] халифаты құрамына енгізді. Халифат ыдырағаннан кейін (10 ғасыр), аумағы [[Карматтар]] мемлекетінің құрамында болып, 13 – 14 ғасырларда [[Бахрейн]] әмірлігінің қол астына қарады. 16 ғасырда Қатарды Бахрейн әмірлігімен бірге португалдар, кейінірек Осман сұлтандығы басып алды. 17 ғасырдан бастап ел түрік, парсы мемлекеттері мен араб билеушілері (Оман шейїтары, Сауд әулеті, тағы басқа) арасындағы күрес нысанына айналды. 18 ғасырдың 2-жартысынан бастап елдің шағын бөлігіне [[Тани әулеті]] иелік ете бастады. Бұл әулет 19 ғасырдың аяғында елді біріктірді, бірақ [[1868]] жылы ағылшындармен өз тәуелсіздігіне нұқсан келтіретін шарт жасасты. [[1871]] – [[1914]] жылы Осман сұлтандығы қайта бағындырды. [[1914]] жылы елді ағылшындар басып алып, [[1916]] жылы Қатар Британия протектараты болып жарияланды. [[1930]] жылы ел аумағынан аса мол [[мұнай қоры]] табылып, шет ел компаниялары ағыла бастады. 2-дүниежүзілік соғыстан кейін елде ұлт-азаттық қозғалысы күшейді. [[1960]] – 68 жылы халық толқулары қайта күшейіп, билік басындағылар ауысып, ағылшын әскерлері елден шығарыла бастады. [[1970]] жылы 10 сәуірде уақытша конституция қабылданып, мамырда алғашқы үкімет құрылды. [[1971]] жылы 1 қыркүйекте Қатар тәуелсіз мемлекет болып жарияланып, [[БҰҰ]] мен [[Араб мемлекеттері]] лигасына қабылданды. [[1991]] жылы [[Қатар Қарулы Күштері]] БҰҰ шеңберінде жүргізілген Ираққа қарсы соғыс қимылдарына қатынасты.
 
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
<references/>
 
{{wikifyуики}}
 
{{Countries and territories of the Middle East}}
{{Азия елдері}}
{{Араб мемлекеттері Лигасы}}
{{БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі}}
{{ДСҰ мүшелері}}
 
[[Санат:Катар]]
[[Санат:Абсолюттік монархиялар]]
[[Санат:Унитарлы елдер]]
[[Санат:Әмірліктер]]
 
{{Навигациялық блок
|тақырып = Катар
|тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}};
|state = collapsed
|Азия елдері
|Орта Шығыс елдері
|Парсы шығанағы бойындағы елдер
|Ислам Әріптестік Ұйымы
|Араб мемлекеттері Лигасы
|Парсы шығанағы араб мемлекеттерінің әріптестік кеңесі
|Монархиялар
}}
 
[[Санат:Катар|*]]
{{stub}}

Бағыттау мәзірі