Ноғайлар
| Ноғайлар | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||
| Бүкіл жұрт саны | |||||||||
| Маңызды жұрты бар аумақтар | |||||||||
|
|||||||||
| Тіл(дер)і | |||||||||
| Ноғайша (және/не мекендеген елдерінің тілдері) |
|||||||||
| Дін(дер)і | |||||||||
| Сүнни Исләм | |||||||||
| Қатысты этникалық топтары | |||||||||
| Қазақтар, қарақалпақтар және басқа түркі халықтары |
Ноғайлар — түркі тілдес, Еуразияның халықтарынын бірі. Ноғай тілі түркі тілдері тобының, қыпшақ-ноғай тармағына жатады.
Халық саны — 180 мың адам, соның 90 мыңы Ресейде тұр. Ноғайлар Сүнни мұсылмандар.
Ноғайлар негізінде Ресейдің Солтүстік Қауқаз далаларында, Дағыстанда, Қарашай-Шеркеш Республикасында, Шешен Республикасында, Стаурополь өлкесінде және Астархан облысында тұрады. Бір бөліктері Украинаның Қырым Республикасының солтүстігінде, Румыния теңіз жағалауында және Түркияда тұрады.
Дағыстанда Ноғай ауданы бар. Бірақ оның аутономиялық деңгейі жоқ. Жақында Қарашай-Шеркеш республикасында да Ноғай ауданы құрылған. Бұл субъект 2005 жылының жазда қабылданған шешімі мен 2006 жылының қазан айының 8 жұлдызында өткен референдумдан кейін пайда болған.
[өңдеу] Ноғай бөліктері
Ноғайлардың Үлкен ордасы
- Бұжақ ноғайлары — Танай (Дунай) өзенінен Дінестір өзеніне дейінгі жерлерде;
- Жетісан ноғайлары — Дінестір өзенінен Оңтүстік Буг өзеніне дейінгі жерлерде;
- Жембойлық ноғайлары — Оңтүстік Буг өзенінен Қырым түбегіне дейінгі жерлерде (ертеде Жем жағасында тұрған);
- Жетіскөл ноғайлары — Қырым түбегінің солтүстік жерлері;
Ноғайлардың Кіші ордасы
- Құбан ноғайлары — Азақ теңізінін солтүстігіндегі Приморск (1964 ж. дейін Ноғай-қала) қаласы айналасындағы жерлер.
- Ақ ноғайлар — Қарашай-Шеркеш республикасы, Ставрополь өлкесі.
- Қара ноғайлар — Шешен республикасы, Дағыстан.
Ашықұлақ, құм ноғайлар бар Ставрополь өлкесінде тұрады, Астрахан ноғайлары бар. Қазаққа кірген ноғай-қазақ деген ру бар, атақоныс жері - Еділ менен Жайықтың арасы.
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
