Габон

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
République Gabonaise
Габон Республикасы
Габон байрағы Габон елтаңбасы
ӘнұраныLa Concorde
Габон орналасуы
Елордасы
(және ең ірі қаласы)
Либревиль
0°23′N, 9°27′E
Ресми тілдері Француз тілі
Халық атауы Gabonese
Үкімет түрі Президент
 —  Президент Али бен Бонго Ондимба
 —  Премьер-министр Эммануель Иссозе-Нгонде
Тәуелсіздік
 —  Франциядан 17 тамыз 1960 
Аумағы
 —  Барлығы 267 668  км² 
Айтылым қатесі: Танылмаған тыныс белгісі « »  миль² 
 —  Су (%) negligible
Жұрты
 —  шілде 2005 сарап. 1,384,000 (150th)
ЖІӨ (АҚТ) 2005 сарап.
 —  Бүкіл $9.621 миллион (136th)
 —  Жан басына шаққанда $7,055 (89th)
АДИ (2004) 0.633 (medium) (124rd)
Ұлттық ақшасы CFA franc (XAF)
Уақыт белдеу(лер)і WAT (UTC+1)
 —  Жазғы уақыт not observed (UTC+1)
Интернет үйшігі .ga
Телефон белгілемесі +241

Габон (французша Gabon [ɡaˈbõ]), ресми аты — Габон Республикасы (французша République gabonaise) — Орталық Африкадағы ел болып, Франция елінің бұрынғы отары. Африка континентіндегі ең бай және тұрақты мемлекет болып ессептеледі. Елордасы— Либревиль қаласы.

Этимология[өңдеу]

«Габон» сөзі португал тілінде Мбе озеннің атауы. Ол «капюшонмен пəлте» мағынасын білдіреді, сондай атау саласының нақты пішіні үшін алынған.

Тарихы[өңдеу]

Габонның бірінші тұрғындарымен пигмейлер болған. Олар тропикалық ормандарда шағын топтармен өмір сүрген. X-XIII ғасырларда банту тайпалары мұхиттің жағасына көшкен. Габонның шығыс пен оңтүстікте теке тайпасы мекендеген, ал солтүстікте мпонгве тайпасы мекендеген. XIX ғасырда фанг тайпасы келіп, бəрін тықсырып тастаған. Олар ең ірі этникалық бірлестік болып кеткен.

1472 жылы Руй ди Сикейру португалдық кеме капитаны Габон бухтасын тапқан.

XVII-XVIII ғасырларда Еуропадан саудагерлер мұхиттің жағасында факторияларды салған.

1883 жылы Габонды Франция отарланған.

1960 жылы Габон тәуелсіздік алған. Содан бері Габон Африкадағы ең тұрақты мемлекет боп табылады.

Тәуелсіз Габонның тарихында тек қана үш Президент болған. Бірінші президенті Леон Мба конституция бойынша шексіз өкілеттіктерді алды.

1964 жылы əскери төңкеріс пайда болған, бірақ Франциядан екі рота Мбаның басқаруын қалпына келтірді.

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Тағы қараңыз[өңдеу]