Диспрозий

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
66 ТербийДиспрозийГольмий
Dy

Cf
СутегіГелийЛитийБериллийБорКөміртекАзотОттекФторНеонНатрийМагнийАлюминийКремнийФосфорКүкіртХлорАргонКалийКальцийСкандийТитанВанадийХромМарганецТемірКобальтНикельМысЦинкГаллийГерманийМышьякСеленБромКриптонРубидийСтронцийИттрийЦирконийНиобийМолибденТехнецийРутенийРодийПалладийКүмісКадмийИндийҚалайыСурьмаТеллурИодКсенонЦезийБарийЛантанЦерийПразеодимНеодимПрометийСамарийЕвропийГадолинийТербийДиспрозийГольмийЭрбийТулийИттербийЛютецийГафнийТанталВольфрамРенийОсмийИридийПлатинаАлтынСынапТаллийҚорғасынВисмутПолонийАстатРадонФранцийРадийАктинийТорийПротактинийУранНептунийПлутонийАмерицийКюрийБерклийКалифорнийЭйнштейнийФермийМенделевийНобелийЛоуренсийРезерфордийДубнийСиборгийБорийХассийМейтнерийДармштадтийРентгенийКоперницийУнунтрийФлеровийУнунпентийЛиверморийУнунсептийУнуноктийПериодическая система элементов
66Dy
Hexagonal.svg
Electron shell 066 Dysprosium.svg
Атом қасиеті
Атауы, символ, нөмірі

Диспрозий / Dysprosium (Dy), 66

Атомдық масса
(молярлық масса)

162,5 м. а. б. (г/моль)

Электрондық конфигурация

[Xe] 4f10 6s2

Атом радиусы

180 пм

Химиялық қасиеттері
Ковалентті радиус

159 пм

Иондалу энергиясы
(бірінші электрон)

567,0(5,88) кДж/моль (эВ)

Жай заттың термодинамикалық қасиеттері
Тығыздық (қ.ж.)

8,55 г/см³

Балқу температурасы

1685 K

Қайнау температурасы

2835 K

Басқа да қасиеттері
Жылуөткізгіштік

(300 K) 10,7 Вт/(м·К)

Диспрозий
Dysprosium (Dy)

Диспрозий (көне грекше: δυσπρόσιτος, Dysprosium (Dy) - Менделеевтің Периодтық кестесінің лантаноидтар тобындағы химиялық элемент. Реттік нөмірі - 66, атомдық массасы - 162,5 г/моль. Жеті тұрақты изотоптары бар.

Диспрозийді 1886 ж. француз химигі П. Э. Лекок де Буабодран спектроскоп жәрдемімен гольмий тұздарының ерітіндісінен тапқан. Диспрозий жер қыртысында 4,5*40-4%, басқа лантаноидтермен аралас кездеседі.

Физикалық қасиеттері[өңдеу]

Диспрозий — күміс түсті сұр металл. Балқу температурасы - 1685 К, қайнау температурасы - 2835 К.

Диспрозий

2008 жылы әлемде 1 кг таза (99—99,9 %) диспрозийдің бағасы - 180—250 доллар болған.

Химиялық қасиеттері[өңдеу]

Ауада өте баяу тотығады, 100 °C-тан биік температурада - тез.

Қыздырғанда галогендермен, азотпен, сутекпен әрекеттеседі. Қышқылдармен (HF-тан басқа) әрекеттескенде Dy (׀׀׀) тұздары түзеледі. (׀׀׀), не взаимодействует с растворами щелочей.

Қолдануы[өңдеу]

Металлургияда, электроникада, ядролық энергетикада қолданады. Химияда - катализатор ретінде пайдаланады.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Dysprosium

Дереккөздер[өңдеу]

  • “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998