Нептуний

93 Уран ← Нептуний → Плутоний Pm ↑ Np ↓ (Uqs) Периодическая система элементов 93Np
Жай заттың сыртқы бейнесі
күміс металл
Атом қасиеті
Атауы, символ, нөмірі	Нептуний, 93
Топ типі	Актиноидтар
Топ, период, блок	ІІІ, 7, f
Атомдық масса (молярлық масса)	[237]237,048 м. а. б. (г/моль)
Электрондық конфигурация	[Rn] 5f46d17s2
Қабықшалар бойынша электрондар	2, 8, 18, 32, 22, 9, 2
Атом радиусы	155 пм
Химиялық қасиеттері
Ковалентті радиус	190±1 пм
Ион радиусы	(+4e) 95 (+3e) 110 пм
Электртерістілігі	1,36 (Полинг шкаласы)
Электродты потенциал	Np←Np4+ −1,30 В Np←Np3+ −1,79 В Np←Np2+ −0,3 В
Тотығу дәрежелері	+2, +3, +4, +5, +6, +7
Иондалу энергиясы (бірінші электрон)	604.5 кДж/моль (эВ)
Жай заттың термодинамикалық қасиеттері
Термодинамикалық фаза	Қатты дене
Тығыздық (қ.ж.)	20,25 г/см³
Балқу температурасы	913 K
Қайнау температурасы	4175 K
Балқу жылуы	(9,6) кДж/моль
Булану жылуы	336 кДж/моль
Молярлық жылусыйымдылық	29,62 Дж/(K·моль)
Молярлық көлем	21,1 см³/моль
Қаныққан бу қысымы P (Па) 1 10 100 1000 10 000 100 000 T (К) 2194 2437 - - - -
Жай заттың кристаллдық торы
Тор құрылымы	Орторомбалық
Тор параметрлері	a=6,663 b=4,723 c=4,887 Å
c/a қатынас	-
Басқа да қасиеттері
Жылуөткізгіштік	(300 K) (6,3) Вт/(м·К)

Нептуний Np

Нептуний (лат. Neptunіum; Np) — актиноидтар тобына жататын жасанды жолмен алынған радиоактивті химиялық элемент. Нептунийдің атомдық нөмірі 93, атомдық массасы 237,0482. Нептун ғаламшарының құрметіне аталған. Оны 1940 ж. американдық ғалымдар Э.М. Макмиллан (1907–1991) және Ф.Х. Эйблсон ашқан.

Нептунийдің 15 изотопы белгілі; ²³⁷Np және ²³⁹Np изотоптары уран қазбаларында өте аз мөлшерде кездеседі. Нептуний морт, аздап күміс жылтыры бар металл, тығыздығы 20,45 г/см³, балқу t 637 °C, қайнау t 4100 °C. Тотығу дәрежелері +3-тен +7-ге, сулы ерітінділерде тұрақтысы +5-ке дейін өзгереді. Суықта біртіндеп тотығады, қыздырған кезде сұйытылған HCl-дың Na₂SіF₆ қоспасында ериді. H₂, N₂, C, Sі, P және тағы басқа элементтермен әрекеттеседі. Нептуний негізінен ғылыми-зерттеу жұмыстары мақсатында қолданылады.

Қасиеті

Нептуний изотоптарының радиоактивті қасиеттері :

Изотоптар	Жартылай ыдырау периоді	Ыдырау типі
231	50 мин	α
232	13 мин	электрлі ұстау
233	35 мин	α (1 %), электрлі ұстау (99 %)
234	4,4 күн	α (1 %), электрлі ұстау (99 %)
235	410 күн	β+ (1 %),электрлі ұстау (99 %)
236	5000 жыл	α
237	2,20×106 жыл	α
238	2,1 күн	β−
239	2,33 күн	β−
240	7,3 мин	β−
241	16 мин	β−

Сілтемелер

• Химия
• Менделеев кестесі