Прометий

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
61 НеодимПрометийСамарий
Pm

Np
СутегіГелийЛитийБериллийБорКөміртекАзотОттекФторНеонНатрийМагнийАлюминийКремнийФосфорКүкіртХлорАргонКалийКальцийСкандийТитанВанадийХромМарганецТемірКобальтНикельМысЦинкГаллийГерманийМышьякСеленБромКриптонРубидийСтронцийИттрийЦирконийНиобийМолибденТехнецийРутенийРодийПалладийКүмісКадмийИндийҚалайыСурьмаТеллурИодКсенонЦезийБарийЛантанЦерийПразеодимНеодимПрометийСамарийЕвропийГадолинийТербийДиспрозийГольмийЭрбийТулийИттербийЛютецийГафнийТанталВольфрамРенийОсмийИридийПлатинаАлтынСынапТаллийҚорғасынВисмутПолонийАстатРадонФранцийРадийАктинийТорийПротактинийУранНептунийПлутонийАмерицийКюрийБерклийКалифорнийЭйнштейнийФермийМенделевийНобелийЛоуренсийРезерфордийДубнийСиборгийБорийХассийМейтнерийДармштадтийРентгенийКоперницийУнунтрийФлеровийУнунпентийЛиверморийУнунсептийУнуноктийПериодическая система элементов
61Pm
Hexagonal.svg
Electron shell 061 Promethium.svg
Атом қасиеті
Атауы, символ, нөмірі

Прометий / Promethium (Pm), 61

Топ, период, блок

ІІІ, ,

Атомдық масса
(молярлық масса)

144,9127 м. а. б. (г/моль)

Электрондық конфигурация

[Xe] 4f5 6s2

Атом радиусы

183 пм

Химиялық қасиеттері
Ковалентті радиус

199 пм

Электртерістілігі

1,1 (Полинг шкаласы)

Иондалу энергиясы
(бірінші электрон)

536,0(5,56) кДж/моль (эВ)

Жай заттың термодинамикалық қасиеттері
Балқу температурасы

1441 K

Қайнау температурасы

~3273 K

Басқа да қасиеттері
Жылуөткізгіштік

(300 K) 17,9 Вт/(м·К)

260pxПрометий алынатын уран кені

Прометий, Promethium (Pm) - Менделеевтің периодты системасының ІІІ тобындағы радиоактивті химиялық элемент; рет нөмірі 61, лантанидтер қатарына жатады. Қысқа уақыт сақталатын радитоактивті элемент болғаннан кейін табиғатта өте сирек кездеседі. Ең ұзақ сақталатын изотопының 145Pm жартылай ыдырау мерзімі Т1/2 = 18 ж.

1945 ж. американ ғылымдары Джакоб Маринский, Лоуренс Гледенин және Чарльз Кориелл уран бөлінуі кезінде пайда болған өнімнен 147Pm изотопын (жартылай ыдырау мерзімі Т1/2 = 2,7 ж. ) алған. Атауын грек мифологияның кейіпкері - адамдарды қорғайтын және отты Зевстен алып кетіп адамдарға берген каһарманы - Прометейдің атынан алған.

Металл Прометийдің тығыздығы 7,26 г/сm², балқу температурасы t = 1080°С. Қосылыстарында +3 валентті.

Прометийдің таза күйінде тотығы Pm2О3, хлориді Pm2, нитраты Pm(NO3)3, сондай-ақ оксалаты Pm22O4)3*10Н2O алынған 147Pm изотопы ұзақ уақыт ыдырамай сақталатын радиоактивті улы зат, бұл атом бомбасы жарылғанда түзеледі.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  • “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998