Франций

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
87 РадонФранцийРадий
Cs

Fr

Uue
СутегіГелийЛитийБериллийБор (элемент)КөміртекАзотОттекФторНеонНатрийМагнийАлюминийКремнийФосфорКүкіртХлорАргонКалийКальцийСкандийТитан (элемент)ВанадийХромМарганецТемірКобальтНикельМысМырышГаллийГерманийКүшәнСеленБромКриптонРубидийСтронцийИттрийЦирконийНиобийМолибденТехнецийРутенийРодийПалладийКүмісКадмийИндийҚалайыСүрмеТеллурИодКсенонЦезийБарийЛантанЦерийПразеодимНеодимПрометийСамарийЕуропийГадолинийТербийДиспрозийГольмийЭрбийТулийИттербийЛютецийГафнийТантал (элемент)ВольфрамРенийОсмийИридийПлатинаАлтынСынапТаллийҚорғасынВисмутПолонийАстатРадонФранцийРадийАктинийТорийПротактинийУранНептунийПлутонийАмерицийКюрийБерклийКалифорнийЭйнштейнийФермийМенделевийНобелийЛоуренсийРезерфордийДубнийСиборгийБорийХассийМейтнерийДармштадтийРентгенийКоперницийНихонийФлеровийМосковийЛиверморийТеннессинОганесонПериодическая система элементов
87Fr
Cubic-body-centered.svg
Electron shell 087 Francium.svg
Атом қасиеті
Атауы, символ, нөмірі

Франций, 87

Топ типі

Сілтілік металдар

Топ, период, блок

1-топ: сутегі және сілтілік металдар, 7, s

Атомдық масса
(молярлық масса)

[223] 223,0197 м. а. б. (г/моль)

Электрондық конфигурация

[Rn] 7s1

Қабықшалар бойынша электрондар

2, 8, 18, 32, 18, 8, 1

Атом радиусы

290 пм

Химиялық қасиеттері
Ковалентті радиус

260 пм

Ван-дер-Ваальс радиусы

348 пм

Ион радиусы

(+1e) 179 пм

Электртерістілігі

0,7 (Полинг шкаласы)

Электродты потенциал

Fr←Fr+ −2,92 В

Тотығу дәрежелері

+1 (Қатты негіз оксиді)

Иондалу энергиясы
(бірінші электрон)

393 кДж/моль (эВ)

Жай заттың термодинамикалық қасиеттері
Термодинамикалық фаза

Қатты дене

Тығыздық (қ.ж.)

2,3—2,5 г/см³

Балқу температурасы

18—21 °C

Қайнау температурасы

640—660 °C (910—930 К)

Сыни межелі

(есептелген[1]) 1980 ± 50 К, ? МПа

Балқу жылуы

~2 кДж/моль

Булану жылуы

~65 кДж/моль

Молярлық жылусыйымдылық

31,6 Дж/(K·моль)

Қаныққан бу қысымы
P (Па) 1 10 100 1000 10 000 100 000
T (К) 404 454 519 608 738 946
Жай заттың кристаллдық торы
Тор құрылымы

кубтық көлемдік орталықтанған

Басқа да қасиеттері
Магниттік құрылымы

Парамагнитті

CAS нөмірі

7440-73-5

Франций Fr

Франций (лат. Francіum; Fr) — элементтердің периодтық жүйесінің X тобындағы хим. элемент, ат. н. 87, ат. м. 212; ат. м. 217-ден 224-ке дейін болатын 9 радиоактивті изотопы белгілі. Ең ұзақ өмір сүретін изотопы 223F (Т1/2=21,8 мин). Оны француз ғалымы М.Пер ашқан (1939).

Тығызд. 2,3 — 2,5 г/см3, балқу t 18 — 21°С, қайнау t 640 — 660°С, ерітінділерінде сілтілік металдар сияқты және кристалдану кезінде цезий тұздарымен бірге тұнады. Басқа элементтерден экстракция немесе хромотография әдісі арқылы бөліп алады. Тұрақты тотығу дәрежесі +1, химиялық қасиеттері цезий элементіне ұқсас. 227Ас изотопын анықтау үшін және қосылыстары медицинада қолданылады.

Франций — ең сирек элементтердің бірі. Жер қыртысында үнемі бар элементтердің арасында астат аз мөлшері бар. Барлық табиғи франциялар радиогенді болып табылады, оның радиоактивті ыдырауы уран-235 және торий-232 ыдырауының аралық өнімдері ретінде франция Жаңа атомдарының бір мезгілде пайда болуымен өтеледі. Жер қыртысындағы франция жалпы құрамы 340 граммға бағаланады.

Табиғатта кездесуі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Франций - сирек кездесетін элементтердің бірі. Жер қыртысында үнемі болатын элементтердің ішінде тек астатиннің мөлшері төмен. Барлық табиғи франций радиогендік болып табылады, оның радиоактивті ыдырауы уран-235 және торий-232 аралық ыдырау өнімдері ретінде жаңа франций атомдарының бір мезгілде пайда болуымен өтеледі. Жер қыртысындағы Францияның жалпы мөлшері 340 граммға бағаланады.

  1. Дереккөз алу қатесі: Жарамсыз <ref> тегі; no text was provided for refs named koz03