Андамандықтар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Андаман аралдарындағы әртүрлі андамандық тайпалардың салыстырмалы қоныстану картасы - ерте 1800 жылдардан бүгінгі күнге дейін (2004). Ескерту:
(a) Оңтүстікшығыстық жергілікті Жарауа қоныс жерлерінің 1789-1793 жылдардағы күрт азаюуы
(b) Онге мен Ұлы андамандықтар оқшауланға қоныстарға ысырулуы
(c) Жәңгілдердің толықтай жойылуы, 1931
(d) Жарауа босаған бұрынғы Ұлы адамандықтардың батыс жағалауларына көшуі
(e) Сентинелдер аймақтары ғана сол қалпында

АндамандықтарҮндістандағы халық, Андаман аралдарының тұрғындары. Жалпы саны — бірнеше жүз адам. Солт. А (Үлкен Андаман аралында) және оңт. А. (Кіші Андаман аралында) болып бөлінеді. Ертедегі меланезий нәсілінің үлкен австралоидтар тобына жатады.

Екі ұлы адамандықтар ерлері, 1875 жылғы сурет

Бойлары аласа (138-148 см шамасында). Тілі бірнеше диалектіге бөлінеді. Дж. Гринберг А. тілінің папуас тілдерімен байланысы барлығын айтқан. Көпшілігі табиғат құдіреттеріне табынған дәстүрлі діни сенімдерін ұстанады, христиандар да кездеседі. Жағалаудағы А-дың кәсібі — теңіз тасбақасын, балық, орманды жерлерде — аң аулау. Жағалау А-дары жиі қоныс аударады. Аң аулауға итті пайдаланып, гарпун, садақ қолданады. Туыстық байланысы — ағылшындар үлгісінде. Жергілікті тайпалар бір мекенге шоғырланған, ормандағыларында үлкен ортақ үй болады. Оңт. А-дың үйлері — дөңгелек, солт. А-дың үйлері — тік бұрышты. 18 ғ-дың ақырында А. аралын Ұлыбритания жаулап алды. 1857 — 59 ж. Үндістандағы көтеріліске қатысқандарды осында жер аударатын болды. Отаршылдық және жиі-жиі індетке айналған аурулар салдарынан А-дың көбі қырылып, 5 мың адамнан 20 ғ-дың басында жүздеген ғана жан қалды. Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін Стрейт аралына көшіріліп, өздерінің ежелгі ғұрыптық мәдениетін біржола жоғалтты. Әдеб.: Вайдья С., Острова, залитые солнцем, М., 1968; Сингх П.Н. Повесть об Андаманах, М., 1984.