Нивхтар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Нивхтар
Дәстүрлі киімдері

Нивхтар , нивхылар, гиляктар (өз атаулары – «адам») – Ресей Федерациясындағы халық. Хабаров өлкесін, Амур өзенінің төменгі ағысы мен Сахалин аралын мекендейді. Жалпы саны – 4,6 мың (2000). Үлкен моңғолоид нәсілінің солтүстіказиялық типіне жатады. Нивх тілінде сөйлейді. Орыс тілі де тараған. Нивхтар Сахалин мен Амур өзенінің төменгі ағысын мекендеген ежелгі тайпалардың тікелей ұрпақтары.

Кәсіптері[өңдеу]

Дәстүрлі кәсіптері – балық және теңіз жануарларын (итбалық, т.б.) аулау. Балықты тамаққа пайдаланып, терісінен аяқ киім мен киім тігеді. Қосымша кәсіптері – терімшілік (жидек, өсімдік тамырларын, теңіз жағалауынан моллюскілер, ұлулар, шөптер жинау). Ит өсіріп, етін тамаққа, терісін киім тігуге, сондай-ақ көлік, айырбас құралы ретінде пайдаланады. Ағаштан шаңғы, қайық, итшана, ыдыс-аяқ жасау, қайың қабығынан төсеніштер, себеттер тоқу, ұсталық өнер, сүйек, тері өңдеу сияқты қолөнер түрлері дамыған. Елді мекендері әдетте өзен және теңіз жағалауларында салынады. Қыста жерден 1 – 1,5 м тереңдікте, төртбұрышты етіп қазылған, төбесі домалақ шатырмен жабылған жертөлелерде тұрса, жаздық тұрғын үйлері ағаш сырға-уылдардан салынады. Қыста ит терісінен тігілген тон, оның сыртынан қысқа кеудеше киеді. Бас киімдері – тері құлақшын, жазда матадан немесе қайың қабығынан жасалған конус тәріздес қалпақ.

Тағамдары[өңдеу]

Негізгі тағамдары – балық, орман аңдары мен теңіз жануарларының еті, жидектер, моллюскілер мен жеуге жарамды шөптер. Православие дініне өткенімен дәстүрлі наным-сенімдерін (табиғатқа, аюға табыну, бақсылық, т.б.) сақтаған. [1]

Пайдаланылған әдебиеттер[өңдеу]

  1. Қазақ Энциклопедиясы, 7 том 2 бөлім
Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Nivkhs