Портал:Қазақстан тарихы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Мазмұны · Жаңа беттер · Іздеу · Санаттар · Таңдаулы мақалалар · Қауым порталы

Тұлғалар · География · Тарих · Қазақ тілі · Техника · Қоғам · Спорт · Дін · Ғылым

Портал   Жоба   Талқылау   Қатысушылар

Кіріспе

Біздің дәуірімізге дейінгі І-ші мыңжылдықтың бірінші ғасырында Орталық Азия даласының аумағында көшпелі скиф-сақ өркениеті дамыды, олардың мәдени ескерткіштері бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Әсіресе, Қазақстанның әртүрлі аймақтарындағы қорғандардан алынған қола мен алтыннан жасалған «аң стиліндегі» тұрмыс және әшекей бұйымдары таң қалдырады. Алматыға жақын орналаған Есік қалашығында табылған Алтын сақ әскерінің мазары өзінің тұтастығымен, әдемілігімен және көркемділігімен танымал.

Бұдан кейінгі ғасырларда қазіргі Қазақстанның далаларында сол дәуірдегі дүниежүзінің геосаяси картасына ерекше әсер еткен алып ғұн мемлекеті құрылды. Атилланың ғұн әскерлері шабуылынан Ұлы Рим империясы құлады. Басып алумен бірге ғұндар Еуропаға заманауи мәдениетті адамның бейнесін қалыптастыруға айтарлықтай үлес қосқан мәдени жетістіктерді де алып келді.

Таңдаулы мақала

Алтын Орда(Жошы ұлысы)

Алтын Орда (моңғ. Алтан Ордын улс; тат. Altın Urda; орыс. Золотая Орда; түр. Altın Ordu) — Басында моңғол — кейінірек түркіленген1240 жылдары Рус княздіктері жауланып алынғаннан кейін Моңғол империясының батыс бөлігінде орнаған хандық; ол қазіргі Ресей, Украина, Молдова, Қазақстан және Кавказдың жерінде орналасқан. Шарықтау дәуірінде Алтын Орда Шығыс Еуропаның Орал тауларынан Днепр өзенінің оң жақ жағалауына дейінгі жерлерді алып, Сібірге терең бойлап еніп жатты. Оңтүстігінде Орданың жері Қара теңізбен, Кавказ тауларымен және моңғол Ильхандар династиясының қол астындағы Персиямен шектесіп жатты.

Толығырақ...

Таңдаулы сурет

Астана-Бәйтерек.jpg
Астана — Қазақстан Республикасының елордасы. Астанада 697 257 адам тұрады (1 қаңтар 2011). Қазір қаланың аумағы 200 км2 алып жатыр. Қала Қазақстанның орталық бөлігінің солтүстігінде Ақмола облысында, Есіл өзенінің алабындағы өзен маңы жазықтығында орналасқан.

Білгенге маржан…

Мақалалар

Шолу мақалалары: Қазақстан РеспубликасыӘкімшілік құрылысыГеографиясыТарихыХалқыЭкономикасы

Мемлекет: ӘнұраныҚазақстан президентіКонституциясы


Тарихы: Алтын ОрдаГолощекин геноциді және қазақ ауылының қасіретіАлаш автономиясыЕжелгі дәуірдегі ҚазақстанКөне түрік дәуіріКенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс


Халқы: Қазақтар


Экономикасы: Қазақстан теңгесі


Облыстары: Алматы облысыОңтүстік Қазақстан облысыАқмола облысыБатыс Қазақстан облысыСолтүстік Қазақстан облысыҚарағанды облысы‎Ақтөбе облысыҚостанай облысы (тағы қараңыз...)


Қалалары: АлматыАстанаҚостанайПавлодарАқтөбеҚарағандыАқтауПетропавлШымкентӨскемен (тағы қараңыз...)


Тұлғалар: Абай ҚұнанбайұлыНұрсұлтан НазарбаевКенесары ханБалуан ШолақИлья ИльинДінмұхамед Қонаев

Таңдаулы тұлға

Абылай хан.jpg
Абылай (Әбілмансұр) хан — (17331737) билік құрғаны. Абылай хан (1711-1781) Қазақ Ордасының ханы, қазақ мемлекетінің тарихындағы аса көрнекті мемлекет қайраткері, арғы тегі Жошы хан, бергі бабалары қазақ ордасының негізін салған Әз-Жәнібек, одан соң еңсегей бойлы ер Есім хан, Салқам Жәңгір хан. Абылай – Жәңгір ханның бесінші ұрпағы. Жәңгір ханның Уәлибақы, Тәуке деген екі ұлы болады. Жәңгір қайтыс болып, таққа Тәуке отырғанда Уәлибақы хандыққа өкпелеп, Үргенішті билеген нағашы атасы Қайып ханның қолына барады. Уәлибақының баласы Абылай жекпе-жекке шыққанда жауы шақ келмейтін батыр болып, қанішер Абылай атаныпты. Осы Абылайдан көркем Уәли туады. Оның баласы Әбілмансұр (кейін қазаққа хан болып Абылай атанған) «ақтабан шұбырынды» жылдарында жетім қалып, үйсін Төле бидің қолына келеді. Аш-жалаңаштықтан жүдеген өңіне, өсіп кеткен шашына қарап Төле би оған «Сабалақ» деп ат қойып, түйесін бақтырады. Әбілмәмбет төренің жылқысын да бағады. Бұл, Ш.Уәлихановтың айтуына сүйенсек, Абылайдың 13 жасар кезі болса керек.
AbaiPainting.jpg
Абай (Ибраһим) Құнанбаев Құнанбайұлы (1845-1904) — ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер, либералды білімді исламға таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор. Абай ақындық шығармаларында қазақ халқының әлеуметтік, қоғамдық, моральдық мәселелерін арқау еткен.

Абай Шығыс пен Батыс мәдениеті мен өркениетін жетік білген. Бірқатар әлем ойшылдарының еңбектерімен жақсы таныс болған. Философиялық трактаттар стилінде жазылған «Қара сөздері» - тақырып ауқымдылығымен, дүниетанымдық тереңдігімен, саяси-әлеуметтік салмақтылығымен құнды.

Санаттар


Жобалар

Commons-logo.svg Уикиқор Wiktionary-logo-ru.png Уикисөздік Wikisource-logo.svg Уикитека Wikiquote-logo.svg Уикидәйек

Бұл порталды толықтырып, Уикипедияға көмектесуге шағырымыз. Жобаның қатысушылары

Туыстас порталдар