Мазмұнға өту

Пополоктар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Пополоктар
popolocas, popoluca
Бүкіл халықтың саны

29 000

Ең көп таралған аймақтар

 Мексика

Тілдері

михесоке тілі, испан тілі

Діні

католицизм

Пополоктар (пополокас, пополоко) — Мексикадағы үндіс халқы (Пуэбла штатының оңтүстігі). Саны 29 мың адам.

Негізгі тіл - михесоке тілі, ол 4 диалектіні қамтиды, испан тілі де қолданылады.

Дінге сенушілердің діни байланысы: католиктер.[1]

Негізгі дәстүрлі кәсібі қолмен атқарылатын егіншілік (жүгері, қара бұршақ, авокадо, папайя, асқабақ, бақша дақылдары, кофе, мақта, темекі, сонымен қатар өзен жағасындағы цитрус жемістері), көмекші кәсіптері – терушілік, балық аулау, аң аулау. Мал шаруашылығы (ешкі, қой, сиыр, жылқы) және құс шаруашылығы (тауық, күркетауық) жақсы дамыған.

Әйелдердің дәстүрлі қолөнеріне пальма жапырағын тоқу (кілемше, қоржын, ілулі бесік), тік қол тоқыма тоқу, қыш бұйымдарын жасау жатады. Ерлер қолөнер түрлеріне былғарыдан жасалған бұйымдар, саман жасау, ал кейбір ауылдарда жабынқыш, музыкалық аспаптар жасайды. Көптеген пополоктар плантациялар мен өнеркәсіптік кәсіпорындарда тас қалаушылар және жалдамалы жұмысшылар ретінде қызмет етеді.[2]

Тұрмыс салты

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Отбасы шағын, патрилиналды, неке патри- және неолокалдық, бірінші бала туғанға дейін матрилокалды. Қалыңдық құнын төлеу бар. Үйлену тойы — отбасылық рәсімдердің ең салтанаттысы болып табылады.

Елді мекендері — пуэблолар (үлкен 2-3 мыңнан астам халқы бар), ірілі-ұсақты ауылдар, шашыраңқы ранчериялар. Тұрғын үй бір бөлмелі, тікбұрышты, қабырғалары бұтақтардан немесе бөренелерден жасалған, биік төбелі, шығыңқы жотаның астында желдеткіш тесік («пополоктардың құлағы»). Төбесі жабынқышпен қапталған саманнан жасалған үйлер де бар.

Ерлер киімі негізінен мексикалық, қызыл кестелі мерекелік ақ жейделермен ерекшеленеді, әйелдер киімдеріне белбеумен байланған ұзын белдемше, қысқа жеңді және қызыл кестелі кәзекей, ребосо, ленталар, шаштарына түрлі-түсті жіптер тағады.

Тағамдары жалпы мексикалық түріне жатады, жұмыртқа мен сүт тұтынылмайды.

Анимистік идеялар, христиандық дәуірге дейінгі халық ауыз әдебиеті (аңыздар, ертегілер, жырлар), бақсылық, аграрлық жоралғылар, киелі жерлерге зиярат ету, жаңбыр мен құнарлылық құдайларына және ата-бабалар рухына құрбандық шалу сақталған. Католиктік әулиелердің құрметіне арналған мерекелерде пальма жапырақтарынан ойыншықтар жасалады, әшекейленген төсеніштер, інжілдік тақырыптар бойынша костюмдік қойылымдар және т.б. қойылады.[3]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Қазіргі заман энциклопедиясы. Тексерілді, 23 шілде 2025.
  2. В.А.Тишков Дүние жүзіндегі халықтар мен діндер. Энциклопедия.  Москва: Үлкен Ресей энциклопедиясы, 1999. — Б. 428. — 930 б. — 100 000 таралым. — ISBN 5-85270-155-6.
  3. Әлем халықтары/Пополоктар. Тексерілді, 23 шілде 2025.