Сиу

Сиу
ағылш. Sioux
Бүкіл халықтың саны
103 000
Ең көп таралған аймақтар
АҚШ,  Канада
Тілдері
сиу тілі, ағылшын тілі
Діні
дәстүрлі нанымдар

Сиу (ағылш. Sioux) — АҚШ пен Канададағы үндіс халықтарының тобы. Саны 103 мың (АҚШ).

Тілі

Олар негізінен ағылшын тілінде сөйлейді, кейбіреулері сиу тілдерін сақтаған (ең көп сақталған тілдер роу – үндістердің жалпы санының 20% және Дакота – шамамен 16%).

Діні

Сенушілердің діни байланысы: дәстүрлі нанымдар.

Тарихы

17-18 ғасырларда Миссисипи өзенінен Жартасты тауларға және Саскачеван өзенінен Арканзасқа дейінгі кең аумақты мекендеген. 18 ғасырдың ортасына қарай сиу тайпаларының 2 тобы құрылды: көшпелі жылқы өсірушілер мен бизон аңшыларының дала тайпалары (дакота, ассинибойн, айова, ото, осэдж, понка, виннебаго, хидатса, апсарока немесе кроу) және қазіргі Солтүстік және Оңтүстік Каролина және Вирджиния штатында тұрған егіншілер (катавба, тутело т.б.). 1815-1890 жж. отарлаушылардың Сиу жерлерін күштеп басып алуы және оларды АҚШ пен Канададағы резервацияларға қоныстандыру кезеңі болды. Сиу көбінесе Дакота Конфедерациясының белгісі болып табылады, ол отарлаушыларға қарсы тұрудың табандылығымен танымал (1862, 1872, 1890 жылғы көтерілістер).

Кәсібі

Сиваның ата-бабалары егіншілікпен, жүгері, күнбағыс, асқабақ өсірумен айналысқан. Жылқы шаруашылығының дамуы олардың көшпелі өмір салтына көшуіне мүмкіндік берді. Олар жабайы жануарлардың табындарынан кейін көшіп-қонып, уақытша типтегі шағын отбасыларда өмір сүрді. Кең таралған қолөнер: қару жасау, моншақ жасау, тері өңдеу, т.б.

Тұрмыс салты

Қауымдастыққа бір отбасы кірді: тікелей туыстары (ұлдары, қыздары, ата-аналары) және немере ағалары. Әр қауымдастық өзінің тұрғын үйін (типи) алып жатты, оны кеңес басқарды және көсем басқарды. Иерархия бойынша қауымнан кейін тайпалар мен рулар болды.