Мазмұнға өту

Вийот

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Вийот
ағылш. Wiyot
Бүкіл халықтың саны

450

Ең көп таралған аймақтар

 АҚШ

Тілдері

вийот тілі, ағылшын тілі

Діні

анимизм

Вийот (ағылш. Wiyot) — Солтүстік Америкадағы үндіс халқы. АҚШта (Калифорния штатындағы Тэйбл-Блафф және Блю-Лейк резервациялары) Саны 674 адам (2000 ж.).

Тілі - вийот тілі және ағылшын тілі.

Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.[1]

Еуропалықтармен байланыс басталғанға дейін (XIX ғасырдың басында) шамамен 1-ден 3 мыңға дейін адам болған. Калифорнияның солтүстік-батысында Гумбольдт шығанағы аймағы солтүстігінде, Литл өзеннен оңтүстігінде Беар-Ривер жотасына дейін мекендеген. 1860-62 жылдары вийот жерлерін ақ қоныстанушылар басып алды. Олардың бір бөлігі жойылып, қалғандары резервацияға көшірілді. 1910 жылғы – 150 адам қалды.[2]

Колонизациядан бұрын вийоттар негізінен балық аулаумен аулаумен айналысты. Олар сондай-ақ ұлуларды, әсіресе моллюсканы жинап, құрлық сүтқоректілерін ұстады. Қызыл ағаштан қайықтар жасады.[3]

Тұрмыс салты

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Вийоттың тайпалық немесе рулық ұйымы болған жоқ. Әрбір тұрғын үйде екі немесе одан да көп туысқан шағын отбасылар мекендеген. Неке патрилокальды, ал толық емес қалыңдық құны төленген жағдайда, ол матрилокалды болып табылады. Туыстық есеп патрилинейлік болып табылады.

Дәстүрлі елді мекендері мұхитқа жақын бұлақтардың немесе шығанақтардың жанында орналасқан. Вийоттар мұхитқа сирек шыққан. Ауылдар 4-12 үйшіктерден тұрды, бір-екі үйден тұратын фермалар да болды. Сонымен қатар, ұйықтауға, жұмыс істеуге және демалуға, сондай-ақ тұрақты моншаларға арналған ерлер шамдары (фонарь) болды.[4]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Вийот. Тексерілді, 26 маусым 2025.
  2. Әлем халықтары/Вийот. Тексерілді, 26 маусым 2025.
  3. В.А.Тишков Дүние жүзіндегі халықтар мен діндер. Энциклопедия.  Москва: Үлкен Ресей энциклопедиясы, 1999. — Б. 125. — 930 б. — 100 000 таралым. — ISBN 5-85270-155-6.
  4. Халықтар мен мәдениеттер. Тексерілді, 26 маусым 2025.