Никарагуалықтар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Орта ғасыр деген ұғымды XV – XVI ғасырларда Қайта өркендеу дәуірінің итальян тарихшы-гуманистері (Ф.Бьондо, т. б.) енгізіп, ғылымда XVIII ғасырда бекіді. Орта ғасыр – Батыс Еуропада феодалдықтың өмірге келіп, үстемдік құруы және ыдырай бастау дәуірі. КСРО кезіндегі тарих ғылымында Орта ғасырға құл иеленуші Рим империясының күйреуі (шартты түрде 476 жылы) мен XVII ғасырдағы ағылшын революциясына дейінгі кезең жатқызылды. Бұл Еуропада он екі ғасырға тең уақыт, ал Шығыс елдері кейіндеу дамығандықтан, бұл заңдылық сақталмайды. Орта ғасыр ұғымы тарих ғылымында Еуропа тарихи деректемелеріне сай пайда болып, жете зерттелген. Дегенмен, бұл ұғым дүние жүзінің басқа аймақтарында да қолданылады. Соңғы кезде тарих ғылымында Орта ғасырдың басталуы арабтардың Еуропаға шабуылы басталған кез (VIII ғасырдың басы), ал аяқталуы – Константинопольдің құлауы (1453 ж.), Американың ашылуы (1492 ж.), Германияда реформация мен шаруалар соғысы (1525 ж.) деген әр түрлі көзқарастар орын алып отыр. Орта ғасыр тарихын зерттейтін ғылым медиевистика деп аталады.[1]

A.
Никарагуа призиденті және Дмитрий Медведев.

Никарагуалықтар, никарагуэнсес – Никарагуаның негізгі тұрғындары. Сонымен бірге Коста-Рика, АҚШ, Панама, тағы басқа елдерде тұрады. Жалпы саны 3,6 млн-дай (Никарагуаның өзінде 3,4 млн.). Антропологиялық жағынан әр текті. Никарагуалықтардың 85 – 90%-ы үндіс-еуропалық-африкалық метистер, қалғандары түп негізі испаниялық креолдар. Испан тілінің жергілікті диалектісінде сөйлейді, ағылшын тілі де тараған. Көпшілігі – католиктер, елдің шығыс бөлігінің ағылшын тілді тұрғындары – протестанттар. Еуропалықтар келместен бұрын Никарагуа аумағын үндістердің макро-чибча шоғырына енетін тайпалар мекендеді. 16 ғасырдың 1-ширегінде Никарагуаға Испаниядан отаршылдар келе бастады (қ. Никарагуа). 17 – 18 ғасырларда плантацияларда жұмыс істеу үшін елге африкалық құлдар әкелінді. 18 – 19 ғасырларда негрлер жергілікті тұрғындармен толық араласып кетті, үндістер де өздерінің мәдени ерекшеліктерінен айырылып, испан тілінде сөйлеуге көшті. 1894 жылға дейін елдің шығысындағы ағылшын отары болған үндіс тайпалары өздерінің этномәдени ерекшеліктерін сақтаса да, кейбіреулері ағылшын тілінде сөйлей бастады. Материалдық мәдениеті мексикалықтардың мәдениетіне жақын. Дәстүрлі мерекелік тағамдары – накатамаль (жүгері ұнынан тауық еті мен көкөніс қосып пісірілген самса). Негізгі мейрамдары – карнавал.[1]

Сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ Энциклопедиясы, 7 том 2 бөлім