Никарагуалықтар
| Никарагуалықтар | |
| ис. Nicaragüense | |
 | |
| Бүкіл халықтың саны | |
|---|---|
|
7 млн. | |
| Ең көп таралған аймақтар | |
 Никарагуа |
5,8 млн. |
 Коста-Рика |
800 000 |
 АҚШ |
700 000 |
Никарагуалықтар (ис. Nicaragüense) — Никарагуаның негізгі халқы. 5,1 млн адам (2005, халық санағы). Олар сондай-ақ Коста-Рика (800 мың адамға дейін), АҚШ (211,5 мың адам – 2000, санақғ есептеулер бойынша 700 мың адамға дейін, негізінен Майами қаласында (Флорида) және оның төңірегінде, сонымен қатар Калифорнияда], Сальвадорда, Испанияда, Мексикада, Канадада және т.б. тұрады. Жалпы саны 7 млн. Никарагуалықтардың 85 – 90%-ы үндіс-еуропалық-африкалық метистер, қалғандары түп негізі испаниялық креолдар.[1]
Тілі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Испан тілінің жергілікті диалектісінде сөйлейді, ағылшын тілі де тараған.[2]
Діні
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Көпшілігі — католиктер, елдің шығыс бөлігінің ағылшын тілді тұрғындары — протестанттар.[3]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Еуропалықтар келместен бұрын Никарагуа аумағын үндістердің макро-чибча шоғырына енетін тайпалар мекендеді. 16 ғасырдың 1-ширегінде Никарагуаға Испаниядан отаршылдар келе бастады (қ. Никарагуа). 17 – 18 ғасырларда плантацияларда жұмыс істеу үшін елге африкалық құлдар әкелінді. 18 – 19 ғасырларда негрлер жергілікті тұрғындармен толық араласып кетті, үндістер де өздерінің мәдени ерекшеліктерінен айырылып, испан тілінде сөйлеуге көшті. 1894 жылға дейін елдің шығысындағы ағылшын отары болған үндіс тайпалары өздерінің этномәдени ерекшеліктерін сақтаса да, кейбіреулері ағылшын тілінде сөйлей бастады.
Кәсібі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Никарагуалықтардың көпшілігі ауылдықтар — шаруалар мен плантация жұмысшылары. Негізгі кәсібі егіншілік (жүгері, күріш, бұршақ, құмай, банан), мал шаруашылығы, балық аулау, плантациялардағы жұмыс (мақта, кофе, банан) және ішінара өнеркәсіпте.[4]
Тұрмыс салты
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Материалдық мәдениеті мексикалықтарға жақын. Қалаларда (Гранада, Леон) испандық отаршылдық сәулет ғимараттары бар.
Диетаның негізі — күріш пен бұршақ, сондай-ақ жүгері ұны. Жүгері ұны тамақ дайындауда кеңінен қолданылады. Одан барлық жерде шелпек дайындалады — жүгері ұнынан және судан жасалған шелпек. Кез келген тағаммен бірге жүретін тағы бір өнім — банан. Өйткені бананның көптеген түрлері бар. Бір сорты қайнатуға, екіншісі қуыруға, үшіншісі «банан торттарын» жасауға жарайды – тостонес (tostones), төртіншісі жеміс ретінде жейді.[5]
Қалалықтардың киімдері кәдімгі еуропалық үлгіде, әдетте ақ түсті. Тек мереке күндері әйелдердің дәстүрлі киімін көруге болады — үлкен мойын және қысқа жеңдер бар жейде, түрлі-түсті ұзын белдемше. Никарагуалық әйелдер әдетте бас киім кимейді, бірақ көбінесе шаштарын гүлдермен безендіреді. Егде адамдардың ұлттық киімі — кең жеңіл шалбар, шоқтығы бар белбеу, ақ көйлек, қара күрте, сомбреро – тек мереке күндері ғана киеді.[6]
Никарагуа мәдениеті әртүрлі мәдениеттердің, әртүрлі ұлттардың, тайпалардың және діндердің дәстүрлерінің қоспасы. Музыка мен би Никарагуа мәдениетінің негізгі, ажырамас бөліктері болып табылады. Кейбір дәстүрлі билер, соның ішінде фольклорлық билер елде өткізілетін түрлі фестивальдерде орындалады. Музыка Никарагуада да кең тараған, өте бай музыкалық атмосфера бар. Жергілікті музыкалық аспапқа ксилофонға ұқсас ағаш аспап - маримба қолданылады.[7]
Сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Үлкен Ресей энциклопедиясы 2004–2017. Тексерілді, 13 шілде 2025.
- ↑ Никарагуалықтар. Тексерілді, 13 шілде 2025.
- ↑ Үлкен Кеңестік Энциклопедия. Тексерілді, 13 шілде 2025.
- ↑ Үлкен Кеңестік Энциклопедия. Тексерілді, 13 шілде 2025.
- ↑ Никарагуада не көруге болады: дәстүрлі тағамдары мен асханасы. Тексерілді, 13 шілде 2025.
- ↑ Мексика мен Орталық Америка халықтарының ұлттық киімдері. Тексерілді, 13 шілде 2025.
- ↑ Никарагуадағы дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар. Тексерілді, 13 шілде 2025.
