Андий-цез халықтары

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

Андий-цез халықтарыРесейдегі халықтар тобы, Батыс Дағыстандағы жергілікті халықтар. Жалпы саны 48 мыңға жуық адам (2010). Екі топ - Анд және Цез - өздерін аварлармен туыс ретінде санайды.

  • Анд тобына кіретіндер: андийлер (өз аты - кванал, куаннал), ботлихтар (буйхади), годобериндер (гибдиди), багулалдар (багулал), чамалалилер (чамалали), тиндалдар (идари, идери), каратиндер (кирди), ахвахтар (Ашвадос).
  • Цез тобы: дидомдар (цеза), хваршиндер (хуани, хваршал), бежтиндер (бешитл, грузин атауы - капучино, авар - хванал), гунзебтер (хунзалылар), гинух халқы.

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Солтүстік Кавказ отбасының Нах-Дағыстан тобындағы Анд және Цез топшаларының тілдері, көпшілігі диалектілерге бөлінеді. Авар және орыс тілдері де кең таралған.

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Діни ұстанымы - мұсылман-сүнниттер.

Кәсібі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Цез халықтарының негізгі кәсібі мал шаруашылығы, ал Анд халықтары егіншілік пен мал шаруашылығы (ботлихтер арасында бау-бақша). Олардың бір бөлігі жазықтарға (Хасавюр, Кизилюрт және басқа аудандар) көшіп, онда шаруашылықтың жаңа салаларын, атап айтқанда жүзім шаруашылығын игерді. Дәстүрлі қолөнер - биязы маталар тігу, жүннен тоқылған аяқ киімдер жасау т.б.

Дәстүрлі баспаналары тастан жасалған тұрғын үйлер (мысалы, багулалар, тиндалдар, ботлихтер екі қабатты үйлер, қалғандары көбінесе ауласы бар бір қабатты үйлер).

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]