Ағылшындар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Ағылшындар
Бүкіл халықтың саны
шамамен әлемде 80–100 миллион
Ең көп таралған аймақтар
 Ұлыбритания
Англия
Уэльс
 АҚШ 50 миллион [1]
 Аустралия 7.8 миллион [2]
 Канада 6.3 миллион [3]
 ОАР 1.6 миллион [4]
 Жаңа Зеландия 44,000-282,000 [5]
 Аргентина 100,000
Тілі

ағылшын тілі

Діні

Англикандық
Католицизм
Протестантизм

Этникалық топтары

Герман тілдері тобына кіреді

Ағылшындар (ағылш. English) — германды халық ұлты, Ұлыбританияның негізгі халқы. Саны 110 млн. Ұлыбританияда — 44,2 млн., Австралияда — 12 млн, ОАР-да 230 мың, Канадада — 17 млн, АҚШ-та — 23 млн, Үндістанда — 200 мың адам т.б. елдерде тұрады (1995 жылы). Еуропа нәсілінің атлант-балтық тармағына жатады. Тілі ағылшынша (қ. Ағылшын тілі). А-дың басым көпшілігі — католик, протестант-англикан және басқа діндерді тұтынады. Көне тайпалар (англдар, сакстар, юттар, фриздер) 5-6 ғасырда Британ аралдарына басып кіріп, жергілікті кельттерді (брит) Шотландия тауларына, Уэльс, Корноулға ығыстырды. Кент, Уэссекс, Суссэкс, Эссекс, Шығыс Англия, Нортумбрия, Мерсия королдіктері құрылды. 6-7 ғасырда ұйысқан Англо-саксондардың алғашқы мемл. бірлестігі 7-10 ғасырда дат, норвег, викинг басқыншыларына қарсы күресе отырып, олардың тілі мен мәдениетінен көп нәрсе қабылдады. 1066 ж. ылы англияны нормандар жаулап алды. Ел билігі норман барондарының қолына көшті де ақсүйектер негізінен француз тілінде сөйледі. 12-13 ғасырда англо-саксондар мен франк тілді нормандардың бір этносқа бірігу процесі аяқталды. 15 ғасырда ағылшын ұлты қалыптаса бастады. 17 ғасырдағы саяси рев. бұл процестің аяқталуын тездете түсті. 17-19 ғасырда А-дың Солтүстік Америкаға, Австралияға, Жаңа Зеландияға, Оңтүстік Африкаға қоныс аударып, жергілікті халықтармен араласуына байланысты ағылшын-канадтар, ағылшын-австралиялықтар, ағылшын-жаңазеландықтар, ағылшын-африкандықтар, фольклендтіктер, питкерндер т. б. ағылшын тілді халықтар пайда болды.

Ағылшындардың басым көпшілігі қала тұрғындары (90%), өнеркәсіпте, саудада, әлеум. қамсыздандыру саласында еңбек етеді. Қалалықтардың жартысы 7 үлкен аймаққа (конурбацияға) шоғырланған, ең ірісі — Үлкен Лондон (6,9 млн.). Ауылдық жерлерде үйлер екі-үш қабатты болып салынады. Ұлттық киімдері сақталмаған. Ерлер костюмінің ең жақсы үлгілері осында шығарылады. Дәстүрлі ұлттық тағамдары: еттен жасалатын: ростбиф, бифштекс, бекон т.б; сұлы ботқасын (порридж), балықты көп қолданады. Сүйікті сусындарысүт қатқан шай, ішімдіктен — сыра, виски. 16 ғасырда пуритан ілімі, аскетизм, діни нормаларды қатаң сақтау еңбексүйгіштікті қалыптастырды. Отбасы культі (менің үйім — менің қамалым) қатаң сақталады. Ұлттық спорт түрлері — футбол, крикет, бокс, хоккей, керлинг қаласы Англия, Ұлыбритания.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Bureau, U.S. Census American FactFinder - Results. Тексерілді, 21 тамыз 2017.
  2. United Kingdom-born Community Information Summary: 2016 Census. homeaffairs.gov.au (2018). Тексерілді, 14 желтоқсан 2019.
  3. Government of Canada, Statistics Canada Census Profile, 2016 Census - Canada [Country and Canada [Country]] (8 ақпан 2017).
  4. Census 2011: Census in brief — Pretoria: Statistics South Africa, 2012. — P. 26. — ISBN 9780621413885. The number of people who described themselves as white in terms of population group and specified their first language as English in South Africa's 2011 Census was 1,603,575. The total white population with a first language specified was 4,461,409 and the total population was 51,770,560.
  5. (Ethnic origin) The 2006 New Zealand census Мұрағатталған 19 ақпанның 2008 жылы. reports 44,202 people (based on pre-assigned ethnic categories) stating they belong to the English ethnic group. The 1996 census used a different question Мұрағатталған 19 ақпанның 2008 жылы. to both the 1991 and the 2001 censuses, which had "a tendency for respondents to answer the 1996 question on the basis of ancestry (or descent) rather than 'ethnicity' (or cultural affiliation)" and reported 281,895 people with English origins; See also the figures for 'New Zealand European'.