Багалар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

БагаларАфрика халқы. Гвинея жағалауында және көршілес аралдарда, Конакри қаласының солтүстігінде тұрады. Ең үлкен топтары: Коба-Бага, Бага-Форе және Бага-Ситему. Саны 100 мың адам (1983).

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Олар бага тілінде сөйлейді. Сонымен қатар манде, сусу тілінде де сөйлейді, өйткені бұл аймақтық сауда тілі. Бага тілінде көптеген диалектілер бар.

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Багалар дәстүрлі нанымдарды ұстанады, табиғат күштеріне табынады. Табынуда нимба құдайы үлкен рөл атқарады. Багалардың көп бөлігі ХХ ғасырдың басында исламдануға ұшырады.

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Бага әйелдері

Багалар Фута-Джаллон үстірті аймағында пайда болған деп есептеледі, онда олардың оқшауланған қоныстары сақталған. 17-18 ғасырларда олар Порт-Локо аймағына қоныс аударды, ол жерден біртіндеп солтүстікке қарай ығыстырылды.

Американдық және Кариб теңізіндегі колониялардағы плантациялық жұмыс ретінде құлдарға деген жоғары сұраныс құл саудасын экономикалық жағынан тиімді етті. Ағылшын және американдық саудагерлер Гвинеяның Атлант мұхиты жағалауында жұмыс істеп, құл саудасы үшін порттар құрды. Осы кезеңде бағалықтар мекендеген аймаққа сусулықтар да қоныс аударған. Олар Фута Джаллон имамымен бірлесіп құрлық саудасында үстемдік орнатты. 19 ғасырдың аяғында Гвинея Францияның отарына айналды және бұл өзгеріс осы аймақтағы барлық этникалық топтарға, соның ішінде бага халқына да әсер етті. 1958 жылы Гвинея тәуелсіздік алған кезде, марксистік үкімет багалардың барлық дәстүрлі діни белгішелерін тәркілеу және жою саясатын жүзеге асырды. 1984 жылы бұрынғы режим құлатылғаннан кейін жаңа үкімет исламды мемлекеттік дін етіп, мұсылман емес діни әдет-ғұрыптарға тыйым салды. 1984 жылы Секу Туре қайтыс болғаннан кейін ғана Бага мәдениеті тайпалық ерекшелігін сақтау ретінде қайта пайда бола бастады.

Кәсібі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Негізгі кәсібі – күріш, мақта, асқабақ, тары, майлы пальмалар, күнжіт, құмай және кола жаңғақтарын өсірумен, сондай-ақ тұз өндірумен айналысады. Тұрғын үйлері негізінен төртбұрышты, төбесі сабанмен жабылған, кіреберісі бағаналармен бекітілген.

Мәдениеті[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Олар пальма майын, кептірілген пиязды, кептірілген және ысталған балықты жейді.[1]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Әлем халықтарының энциклопедиясы. Багалар