Мазмұнға өту

Батуаса

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Батуаса
оранг-батуаса, оранг-варинама, оранг-тобо, оранг-хатуметен
Бүкіл халықтың саны

5 000

Ең көп таралған аймақтар

 Индонезия

Тілдері

малай тілі, гесер тілі

Діні

мұсылман-сүнниттер

Батуаса (өз атаулары: оранг-батуаса, оранг-варинама, оранг-тобо, оранг-хатуметен[1], оранг – «халық» дегенді білдіреді) — Индонезиядағы амбон-тимор халықтарының бірі. Негізінен Серам аралында тұрады. Жалпы саны 5 мың адам.[2]

Тілі - батуаса, малай тілінің амбон диалектісі және гесер тілі де кең таралған.[3]

Олар сунниттік исламды ұстанады, (мұсылман-сүнниттер).[4]

Саго пальмасын өңдеу

Батуасалар 14-16 ғасырларда Малай архипелагының әртүрлі аймақтарынан келген иммигранттар – саудагерлер, негізінен бандандықтар, тидорлықтар, тернаттармен араласқан Шығыс Серамның байырғы тұрғындарының негізінде қалыптасты. 17-18 ғасырларда Тобо княздігі, 19 ғасырдың аяғына дейін Серамның шығыс бөлігіне иелік етті және Гесер князьдіктерімен бірге Жаңа Гвинеямен және Молукка архипелагының аралдарымен делдалдық сауданы басқарды.[5]

Негізгі дәстүрлі кәсіпі – саго өндіру, батат, маниок, асқабақ, банан, ананас, бұршақ дақылдары, кокос пальмаларын өсіреді, сонымен бірге балық аулау, ұсақ сауда да дамыған. Қолөнерден тоқымашылық, керамика, ұсталық өнері дамыған.[6]

Ауылдық қауымдастықтарды раджалар немесе орангкайлар деп аталатын басшылар басқарады.[7]

Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Батуаса елді мекендері жағалауда орналасқан, көшелері түзу орналасып, орталығында мешіт орналасқан. Дәстүрлі қадалы тұрғын үйлері жер үстіндегі амбоналық типке ауысуда.[8]

Дәстүрлі киімдері

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Киімдері- баджу жемпірлері мен саронг.[9]

Дәстүрлі тағамдары

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Негізгі тағамдары - саго крахмалынан жасалған тағамдар, жаңа піскен, кептірілген және ашытылған балық, көкөніс сорпасы, мереке күндері - ет және күріш.[10]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Орыс тілінің түсіндірме сөздігі. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  2. Әлем халықтары мен діндері. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  3. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  4. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  5. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  6. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  7. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  8. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  9. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.
  10. Әлем халықтарының энциклопедиясы. Батуаса. Тексерілді, 12 шілде 2024.