Субанон

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту
Субанон
Subanen - Mount Malindang.jpg
Бүкіл халықтың саны

180 000

Ең көп таралған аймақтар

 Филиппин

Тілдері

субанон тілі

Діні

дәстүрлі нанымдар

СубанонФилиппиннің оңтүстігіндегі үлкен Минданао аралының батыс бөлігінде тұратын тау халқы. Субанон атауы «суба» немесе өзен сөзінен шыққан «өзен адамдары» дегенді білдіреді. Жалпы саны 180 мың адам.[1]

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тілі - аустронезиялық отбасының Филиппин тобының субанон тілінде сөйлейді. Сонымен қатар тағал, бисай және ағылшын тілдері де кең таралған.[2]

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Субанондардың көпшілігі дәстүрлі нанымдар мен культтерді ұстанады, кейбірі христиандар (католиктер, протестанттар) және мұсылмандар.

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

XVIII-XIX ғасырларда моролар құлдарды басып алу және тонау мақсатында субанон аумағына шабуыл жасады. ХХ ғасырда мигранттардың қарқынды ағымы (бисай, тағалдар, және лактар) Минданао жазығындағы халықтарға мәдени әсерін күшейтті, субанонның дәстүрлі өмір салтын ассимиляциялау және өзгерту процестерін күшейтті.

Кәсібі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Негізгі дәстүрлі кәсіптері - қолмен атқарылатын егіншілік (күріш, тәтті картоп, таро, ямс), аңшылық, терушілік, бау-бақша (кәді, бұрыш, қызанақ, баклажан), тоқымашылық, ағаш өңдеу және керамика.[3]

Өмір салты[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Таулық субанон үйлері

Субанондардың әлеуметтік өмірі ақсақалдар (тимуки) басқаратын шағын жергілікті топтармен байланысты. Отбасы моногамды, неке матрилокальды немесе неолокалды.

Елді мекендері шағын – 3-10 үй, шашыраңқы орналасқан. Тұрғын үй бір бөлмелі, төртбұрышты, қадалы, аласа төбесі пальма жапырақтарымен жабылған. Дәстүрлі ерлер киімі – жамбасты жауап тұратын мата кесіндісі, әйелдердікі – тігілмеген белдемше. Тұмарлар, зергерлік бұйымдар, татуировкалар, тістерді қаралау дәстүрлері кең таралған.

Дәстүрлі тағамдары - өсімдік тектес.[3]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]