Күрдтер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Күрттер бетінен бағытталған)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Күрдтер

Күрдтер — Таяу Шығыстың ежелгі халықтарының бірі. Күрдтер Түркия, Иран, Ирак, Сирия аумағында өмір сүреді. Осы мемлекеттермен шектесетін Ауғанстанда, Арменияда, Грузияда, Әзірбайжанда да тұрады. Дүние жүзінде жалпы саны — 40 миллион шамасында. Өздерін курд деп атайды, бірақ бұрын Бұл халықтың тайпаларын гутеи, кутеи, куртии, карди, кардуһи деп атаған. Күрд тілі тек Ирақ мемлекеттік тілдерімен қатарында қолданылады. Діні — негізінде Ислам, арасында Сүнни мұсылмандар да, Шиға мұсылмандар да бар. Кейбіреулер христиан дінің немесе бабалардың езид дінің ұстайды. Бірнеше бөліктеріне бөлінеді. Мысалы, курманджи, сорани, арасында езид күрдтер де бар. Туған тілі - күрд тілі, үнді-еуропалық тілдерінің тобының батыс ирани тармағына жатады, парсы тіліне жақын. Күрдтер парсы, араб, түрік, гүржін, орыс, қазақ тілдерін де қолданады (бұл тұратын жеріне байланысты). Күрдтердің ұлттық тағамдары - негізінде сүт пен еттен жасалынады. Күрдтер көршілес халықтары сияқты Наурыз мейрамын ежелгі заманнан бастап тойлайды. Күрдтерден мұсылман ұлы қолбасшысы Саладдин шықты. Ирактың қазіргі Елбасы - Джалал Талабани да күрд. Пәкістанның премьер-министрі Беназир Бхуттоның анасы - Нусрет Бегунам Бхутто, Түркияның Елбасы Тұрғыт Озалдың да анасы күрдтерден шыққан еді.

Қазақстанда 45,4 мың күрд тұрады. Негізінде Алматы, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстарында тұрады. Күрдтердің Қазақстанда "Барбанг" деген ұлттық мәдени орталығы бар. Жетекшісі - академик Нәдір Кәрімұлы Нәдіров. Қазақстандағы күрдтерден академик Нәдір Нәдіров, дәрігер-нейрохирург Бари Нәдіров, жазушы Князь Мирзоев шыққан.

Түсініктемелер[өңдеу]